SACRORUM
CONCILIORUM
NOVA ET AMPLISSIMA COLLECTIO.
TOMUS TRIGESIMUS TERTIUS.
Ab anno MDXLV ad annum MDLXV.
SUMPTI SUNT TEXTUS SEQUENTES EX TOMO VIG3SIMO CONCILIORUM EDITIONIS A COLETI CURAT^E.
REPRODUCTION
EN FAC-SIMILE
TIREE A 250 EXEMPLAIRES SEULEMENT PAB LES PROCEDES ANASTATIQUE8
DE
CARL REINECKE NACHR
A BERLIN POUR
H. WELTER, j^diteur
Rue Beknard-Palissy, no 4, PARIS et a LEIPZIG, Salomonstrasse, 16
1901
SACRORUM
CONCILIORUM
NOVA ET AMPLISSIMA COLLECTIO
CUJUS
JOANNES DOMINICTTS MANSI
ET POST IPSIUS MORTEM FLORENTINUS ET VENETIANUS EDITORES
AB ANNO 1758 AD ANNUM 1798, PRIORES TRIGINTA UNUM TOMOS EDIDERUNT NUNC AUTEM CONTINUATA ET, DEO FAVENTE, ABSOLUTA.
TOMUS TRIGESIMUS TERTIUS. Ab anno MDXLV. ad annum MDLXV.
V/;
4;^ A'- v ../■■"' ■'■■£ ;<:: 'i ■: .'•$ :?,.'::;".
PARISIIS
MDCCCCII
EXPENSIS HUBERTI WELTER, fflBBttyPOETE:
t>ff!W^' '*' J " "' '" *";'' 1 i.."W|M
ScHooI o? Divlnity mmm &t JCouIs, Missourl 63108
SYLLAB U S
EORUM QUJE TOMO XXXIII. CONCILIORUM
CONTINENTUR.
Qu<b ajlerifco * notata funt, non erant in prioribus aliis editionibus: quibus vero hcec nota f impreffa efl, eorum incertus efi amms; quibus signum o pr&pofitum, ea huic editioni acceffere.
Anno Christi
1545.
1545- 1546.
1547-
1547-
I
1
8
ibid. ibid. ibid.
*7 18
18 ibid. 19 19 20
20 21
22
li-
Trtdentinum conciliuh (ECUMENICUM.
p. I
Synopfis concilii Tridentini. Bulla indi£tionis concilii.
L Seffio.
Decretum de inchoanda fynodo.
Indiclio futurse feffionis.
Nomina praefentium.
Admonitio iegatorum apoftolicorum ad patres
concilii. 9
Ad Tridentinum concilium cecumenicum ad-
ditio. — Mansi t. XXXV, col. 347-430.
II. Seffio. 16
Nomina prasfentium. ibid*
Decretum de modo vivendi, & aliis in con-
cilio fervandis. Indiclio tertise feffionis.
III. Seffio.
Nomina praefentium. Decretum de fymbolo fideL Symbolum fidei. Indictio futurse feffionis.
IV. Seffio.
Nomina prsefentium.
Decretum de canonicis fcripturis.
Decretum de editione & ufu facrorum
brorum. Indi6iio futurse feffionis,
V. Seffio.
Indiflio futurse feffionis. Nomina praefentium. Decretum de peccato originali. Decretum de reformatione.
VI Seffio.
Decretum de juftificatione. De juftificatione canones XXXIII. Decretum de reformatione, Indi6tio futurae feffionis. Nomina prsefentium.
VII. Seffio.
Nomina praefentiurn.
Decreti de facramentis prooemiunx
Canones xni. de facramentis.
Canones xiv. de baptifmo.
Canones 111. de Confirmatione.
Decretum de reformatione.
Indiaio futurae feffionis.
Bulla facultatis transferendi concilii.
VIII. Seffio.
Decretum de concilii transiatione Bononiam.
ibid. Nomina praefentium. 61
IX. Seffio. 63
Concil GeneraL Tom. XXXHI.
24
24
ibid. ibid.
27 29
32
ibid*
40
44
46
tbid^
48 49
Si
52
53
. 55 ibid.
J8
59
60
Anno Christi
*547-
1551.
1552.
iS^o.
1562,
Decretum de prorogatione feffionis, 63
Nomina praefentium. 64
X. Seffio. 65
Decretum de prorogatione feffionis. ' ibid. Nomina praefentium. ibid.
XI. Seffionis in eadem urbe decreta proro- gatio. 66
Nomina prsefentium. 69
Bulla resumptionis concilii Tridentini per
Julium III 69
Ejufdem mandatum de redu6lione concilii
ad urbem Tridentinam. 71
Mandatum Caroli V. imperatoris. 72
Oratio oratoris Imperatoris poft praefenta-
tionem fui mandati. 73
Refponfum fynodi. 74
XI. Seffio. 74
Decretum de refumendo concilio. 75
Indiclio futurae feffionis. ibid.
Exhortatio, prsefidum nomine recitata. ibid.
XII. Seffio.* 79 Decretum de prorogatione feffionis. ibid.
XIII. Seffio. 80
Decretum de euchariftiae facramento. ibid. De eodem facramento canones XI. 84
Decretum de reformatione. 86
Decretum prorogationis definitionis quatuor articulorum de facramento euchariftise, &
88
89 90
91
97
99
102
ibid.
falvi condu6tus Proteftantibus dandi. Salvus condu6ius datus Proteftantibus. Nomina prsefentium.
XIV. Seffio.
DocTxina de pcenitentise facramento, De facramento extremse unclionis. De pcenitentiae facramento canones XV. De extrema un6tione canones IV. Decretum de reformatione.
XV. Seffio. 107 Decreta prorogatio. ibid. Proteftatio fynodi, antea quam Proteftantes
audirentur. 108
Salvus conduclus datus Proteftantibus. ibid.
XVI. Seffio. 11 1
Decretum fufpenfionis conciiii ob bella. ibid.
Bulla ceiebrationis concilii Tridentini, pe
Pium IV. 112
Breve Pii IV, fuper ordine fedendi in con-
cilio. 115
Declaratio legatorum fuper illo decreto. 116
XVH. Seffio. ibid.
Decretum de celebrando conciiio. ibid.
Indi6Ho futurae feffionis. 117
Propofitio de rebus fequenti feffione agi~
tandis. ibid.
SYLLAB U S
Anno Christi
1562.
1562.
1563.
XVIII. Seffio,
ibib.
Decretum de iibrorum dele6tu, & omnibus ad concilium fide pubiica invitandis. ibid. Indi£tio futurae feffionis. 118
Salvus condu6tus conceffus Germanis. ibid. Ejufdem extenfio ad alias nationes, 120
XIX. Seffio, in qua decreta prorogatio.
121
XX. Seffio, in qua iterum decreta pro- rogatio. ibid.
XXI Seffia ibid.
Do£lrina de communione fub utraque fpecie, & parvulorum. ibid.
Canones rv\ de eodem argumento. 123
Decretum de reformatione. 124
Indiftio futurae feffionis. 128
XXIL Seffio. 128
DocTxina de facrificio Miffae. ibid.
Canones ix. de facrificio Miffae. 131 Decretum de obfervandis & evitandis in cele-
bratione Miffae. 132
Decretum de reformatione. 133
Decreta fuper petitiooe conceffionis calicis.
Indiclio futurae feffionis. ibid*
XXIII. Seffio. . 138 Doclxina de facramento Ordinis. ibid. De eodem canones vni. 139 Decretum de reformatione. 140 Indiftio futurae feffionis. 149
XXIV. Seffio. 149 Do6farina de facramento matrimonii. ibid. De eodem canones xn. iS° Decretum de reformatione matrimonil 152 Decretum de reformatione. 156 Indi&io futurae feffionis. 170
XXV. Seffio, 170 Decretum de purgatorio. ibid. De invocatione, veneratione, reliquiis fanfto-
rum, & facris imaginibus. 171
Reformatio de regularibus & monialibus. 172
Decretum de reformatione. 181
Decretum de continuanda feffione in diem
fequentem. 193
Continuata feffione, decretum editum de in-
dulgentiis, de deleftu ciborum, jejuniis, &
diebus feftis, de indice librorum, catechifmo,
breviario & miffali, de loco oratorum, de
recipiendis & obfervandis decretis concilii,
de iis recitandis , quse fub Paulo III. &
Julio III. pontificibus ftatuta funt, de fine
concilii, & confirmatione petenda a fummo
pontifice. ibid & feq.
Acclamationes patrum in fine concilil 196
Hucufque feffiones.
Nomina, patriae, & dignitates eorum, qui ad
Tridentinam fynodum convenerunt 197 Confirmatio concilii. 215
Bulla Pii papse IV. fuper confirmatione con-
cilii. ibid.
Bulla ejufdem fuper declaratione temporis
ad obfervanda decreta concilii Tridentini.
219 *Bulla ejufdem fuper forma juramenti pro-
feffionis fidei. 220
* Motus proprius ejufdem, per quem depu-
tantur o8ca cardinales, qui faciant obfervari reformationes editas. 222
* Bulla ejufdem revocatoria quorumcumque
privilegiorum, & exemptionum, quae decretis conciiii Tridentini adverfantur. 224
ANNO Christi
1563.
*54$.
IS45-
*547-
1550. iSSi-
1552.
1562.
* Ejufdem bulla de indice iibrorum prohi-
bitorum. 226
*Regulae decem de libris prohibitis, cum
praefatione Francifci Forerii. 228
* Coneilii Tridentini rk tqo^ixcc, ex editione
Lovanienfi anni
MDLXYIT.
Index chronologicus litterarum, orationum, fimiliumque a6lorum; quae continet editio Lovanienfis. 237
Pars L Paulo LfL pontifice.
* Admonitio atque hortatio iegatorum fedis
apoftolicse, ad patres in concilio Tridentino.
# 249
* Concio Dominici Soto , prima Dominica
Adventus, de extremo judicio. 256
*Oratio Corneiii Muffi, tertia Dominica Ad-
ventus, 266
*Oratio Antonii Marinarii, quarta Dominica
Adventus, 275
*Oratio Ambroiii Catharini Politi. 287
* Oratio Didaci a Mendocia, oratoris Csefarei.
287
* Oratio Francifci a Toleto, oratoris Caefarei. 289 *Refponfio fynodi. 290
* Joannis tertii Lufitanise regis litterse ad
Paulum III. 291
*Oratio Petri Danefii, Francorum regis ora-
toris. 293
*Oratio Dominica prima Quadragefimse, per
Georgium de fanfto Jacobo. 300
*Oratio Antonii Marinarii, Dominica quarta
in Quadragefirna. 3°9
Pars LL
Orationes habitce in concilio, Julia LLL ponti- fice, cujus prmmiititur vita ex appendice ad Platinam. 3*7
*Bulla continuandum concilium Tridentinum indicens. 3*9
* Oratio Petri Fragi in Afcenfione Dom. 320 *Salvatoris Salapufii oratio, Dominica coense
nuptiarum* 333
*De Chriftiana profeffione oratio, tertia Ad~
ventus Dominica, per Leonardum Aretinum.
349
*Mariani Rocha oratio , Dominica tertia
Quadragefimse. 355
* Oratio Pauli Paffote. 3^2
* Oratio de circumcifione Domini habita per
Everhardum Billicum. 3^4
*Oratio Francifci Herediae, iri die omnium
fan&orum. 3^3
*Sententia Joannis Haffelani, fuper* faflo
Neflarii, eirca fublationem confeffionis, 397
Parte IIL
Chrifiianorum principtmi ad facrum coneilium litterm cV mandata, legatonmique orationes, una cum fynodi refponfionihus ? Pio LV* pontifice maximo. 409. & feq.
* Mandatum Ferdinandi imperatoris elecU Hid. *Mandatum alterum ejufdem, 41° ^Litterse ejufdem. 412 ^Oratio Georgii Drafcovitii, Ferdinandi im-
peratoris ele£H3 pro regno Hungariae ora-
toris. 413
^Refponfio fynodi 4*5
*CQ.mparitio fecunda P^erdinandi imperatoris
elefti. 4^
*Refponfio fynodi. ibid. 417
TOMI TRIGESIMI TERTII.
Anno Christi
1562.
1563.
*Comparitio oratoris Sebaftiani Portugalliae regis, qua continentur quatuor.
1. Ejus litterse ad concilium. 417
2. Mandatum ejufdem. 4l&
3. Oratio ejufdem nomine. 419
4. Refponfum fynodi. 422
* Comparitio oratoris Phiiippi Hifpaniarum
regis, qua continentur
1. Mandatum Philippi. 423
2. Galeatii Brugorae oratio, nomine Davali, marchionis Pifcariae, regis catholici ora- toris. 424
3. Refponfum fynodi. 42^ *Comparitio oratoris Cofmi ducis Florentiae
& Senarum, qua continentur
1. Litterse ducis Florentiae. 427
2. Mandatum ejufdem. 42^
3. Oratio Joannis Strozzii, oratoris Cofmi Medicis, ducis Florentise. 429
4. Refponfum fynodi. 431
* Comparitio oratorum reipublicae Venetae, qua
continentur
1. Litterse reipublicse Venetae. 433
2. Mandatum reip. . ibid.
3. Refponfum fynodi. 434
* Comparitio comitis a Luna, oratoris Philippi
regis catholici, qua continentur
1. Proteftatio comitis de Luna; fuper prse- cedentia, quam fibi deberi proximam oratoribus regis Romanorum adferit. 436
2. Refponfum oratorum Chriftianiffimi regis.
437
3. Mandatum Philippi regis catholici. ibid.
4. Petri Fontidonii oratio, nomine comitis Lunenfis, regis catholici oratoris. 439
5. Refponfum fynodi. 44-8 *Comparitio oratorum Caroli IX. regis Chri
ftianiffimi.
1. Litterse Caroli regis.
2. Oratio Guidonis Fabri oratoris regis Chriftianiffimi.
3. Refponfum fynodi. *Litterae Caroli Chriftianiffimi regis. *Oratio Caroli cardinalis Lotharingici.
* Oratio Arnaldi Ferrerii, oratoris Caroli regis
Chriftianiffuni. 46 1
*Refponfum fynodi, 463
* Comparitio oratorum feptem cantonum Hel-
vetiorum catholicorum, & cleri eorumdem.
465
1. Litterae feptem cantonum. ibidt
2. Mandatum eorumdem. ibid.
3. Mandatum prselatorum, & cleri eo- rumdem. 467
4. Oratio Adamantii, (Diamantis) nomine oratoris feptem cantonum. 469
5. Refponfum fynodi. 47 *
* Comparitio oratoris Sigifmundi regis Poloniae.
472
1. Litterae regis Polonise. ibid.
2. Oratio Valentini epifcopi Praemiflienfis, oratoris regis Poloniae. 473
3. Refpofum fynodi. 475 *Comparitio oratorif Emmanuelis Philiberti,
ducis Sabaudise. 476
1. Ducis litterae. ibid.
2. Mandatum ejufdem. 477
3. Oratio epifcopi Auguftenfis , oratoris ducis Sabaudise. 478
4. Refponfum fynodi. 481 *Litterae Chriftianiffimi regis Caroli. 482 *Oratio Arnaldi Ferrerii, oratoris Chriftianif-
fimi regis. 484
*Refponfum fynodi. 486
*Litterae Cofmi Medicis, Florentiae & Senarum ducis.
Anno Christi
1563-
449
CarolL
450
455 457 458
^Mandatum ejufdem.
487 488
1561.
1562.
1562.
*Oratio Martini Royas, Portaleubei, magn Magiftri, ac totius ordinis Hierofolymitani, oratoris. 4^9
*Refponfum fynodi. 492
Pars IV
Doclorum virorum orationes habitw ad paires Tridentinos, Pio IV. pontifice. 493
*Camilli Campegii oratio de mundi fallaciis,
Dominica prima Adventus. tbtd.
*Oratio Maximiani Benjami, Dominica fecunda
Adventus. 497
*Oratio Eugenii Pifaurenfis, Dominica tertia
Adventus. 5°2
*Joannis Francifci Lombardi oratio, die S.
Stephani protomartyris. 5°6
*Pauli Guidelli oratio. 5*3
* Litterse Marci Antonii , cardinalis Amulii,
fuper profeffione fidei patriarchae Affyriorum
Orientalium. 5 2 1
*Profeffio fidei Abd-Ifu, patriarchae Affyriorum.
523 *Oratio de ecclefiae authoritate, & imitandis
apoftolis, per Gafparum a Foffo. 525
*Oratio die fanfti Gregorii, per Auguftinum
Lufcos habita. 533
* Oratio Theodori Mafii , quarta Dominica
Quadragefimae. 53$
*Oratio Francifci Zamorenfis, Dominica fe-
cunda Quadragefimae. 54-6
*Oratio, Dominica tertia Quadragefimae, per
Angelum Ferrum. 55°
* Quod non fit laicis calix permittendus, oratio
Gafpari Cardilli Villalpandei. 555
*Oratio Joannis Fonfecse, feria fexta in Pa-
rafceve. 5^5
*Andrese Duditii Sbardellati, Hungarici ora-
toris, ad conciiium oratio. 574
*Refponium concilii. 579
*Concio Didaci de Payva d'Andrade, Domi-
nica fecunda poft Pafcha. 5^°
*Thadsei Perufmi concio, feflo Afcenfionis.
589 *Sermo Petri Favonni, die Pentecoftes. 596 *Oratio Andrese Duditii Sbardellati. 602
*Difputatio de communione fub una panis
fpecie, per Ludovicum Joannem Villetanum.
611
*Concio Petri Foritidonii, Dominica fanclif- fimae Trinitatis. 646
* Henrici de fanclo Hieronymo, oratio, Domi-
nica prima Quadragefimae. 662
*De primatu Petri oratio, die SS. Petri &
Pauli, per Gafparum Cardillum Villalpan-
deum. 667
*Sermo, Dominica quarta poft Pentecoften,
authore Petro Morcato. 674
*Concio Petri Fontidonii, die B. Hieronymi.
684 *Oratio Francifci Orantii, die fanclorum om-
nium. 701
*Concio Francifci Vicedomini, Dominica vi-
gelima quarta poft Pentecoften. 718
*Oratio Seraphini Caballi, Dominica prima
Adventus. 73°
*Oratio Bartholomaei Baphii, fecunda Domi-
nica Adventus. 73$
*Concio Joannis Baptiftse Burgos, Dominica
tertia Adventus. 74^
* Gafparis (feu potius Csefaris) Ferrantii oratio
in fefto divi Joannis apoftoli & evangeliftse.
753
SYLLA B U S
Anno Christi
1563.
1563-
*545- 1546.
*De Chrifto puero circumcifo concio habita Kalendis Januarii, a Roberto Furniero. 761
*De nomine JESU oratio Gafpari Cardiili Villalpandei. 768
* Francifci Belcarii Peguiiionis oratio de vi£to-
ria, qua Carolus IX. Galliarum rex, rebelles caufam religionis praetexentes ingenti clade fuperavit. jj%
* Cofmi Palmse Fonteii oratio , feria quarta
cinerum. 790
*Adeodati Senenfis oratio, die cinerum. 800
* Concio Joannis a Ludegna, prima Dominica
Quadragefimae. 810
*Joannis de Ludegna difputatio theologica
de caelibatu facerdotum. 818
*In laudem S. Thomae Aquinatis, oratio Jo-
annis Gallio. 835
* Oratio Alfonfi Contreras, Dominica fecunda
Quadragefimae. 847
* Antonii Monchiaceni Democharis fermo,
feria fexta in Parafceve. 856
*Verba prolata a Joanne cardinale Morono,
primo praefidente & legato concilii, in ejus
prima comparitione. 874
* Concio Chriftophori San6lotifii , Dominica
tertia Quadragefimae. 875
* Oratio, quarta Dominica Quadragefimae, per
Lucretium Tirabofcum. 888
*De myfterio fanctiffimae Trinitatis concio Michaelis Oronfufpei , habita Dominica fancliffimae Trinitatis. 894
*Concio de Divino fpiritu ecclefiae, & cecu- menici concilii, authore Lud. Joanne Ville- tano. 899
*Sententia Guillelmi de Prato, epifcopi Cla- romontenfis, de refidentia praelatorum. 909
* Brachii Martelli, epifcopi Fefularum, fententia,
qua declarat, regulares, fme licentia epifco* porum, nec in monafteriis, nec extra mo- nafteria debere fungi officio praedicandi.
912
* Ejufdem fententia de refidentia epifcoporum.
918
*Oratio funebris de laudibus Joannis cardi-
nalis Medicis, per Petrum Vi6lorium. 920
* Oratio in funere Hieronymi cardinalis Seri-
pandi, per ^Egidium Marchefinium, 926 *Oratio habita in feffione o6tava, per Fran-
cifcum Ricardotum, epifcopum Atrebaten-
fem. 930
*Oratio habita in feffione ultima, ab Hiero-
nymo Ragazzono. 935
Pars V.
* Reginaldi Poli cardinalis de concilio liber
unus, cum praefatione Pauli Manutii, Aldi
filii. o 94i
*Ejufdem Reginaldi de baptifmo Conftantini
Magni imperatoris traclatus. 1003
*Ex ejufdem decretis, anno MDLVI. de re- formatione Angliae liber unus. 1009
*Petri Fontidonii, pro concilio Tridentino, adverfus Joannem Fabricium Montanum, ad Germanos oratio. 1034
* Appendix*
Ea continens quce in editione Lovanienji non
extant
*Pauli papae III. bulla, qua indicit fupplica- tiones pro celebratione concilii. 1103
*Ejufdem epiftoia ad epifcopos & abbates aliquot Helvetiae. 1105
A nXo
Chkisti
1546.
1549. 1550.
1551.
1552. 1554-
i555-
iSSS* I5S5- 1556.
1556.
i557* I5S9-
1559-
1564.
*Ejufdem epiftola ad Helvetios. 1106
*Concio Bartholomaei Carranzae de Miranda,
prima Dominica Quadragefimae. 1108
*Alfonfi Salmeronis oratio, die S. Joannis
evangeliftae. 11 17
*Joan. Baptiftae Campegii oratio de religione
tuenda. 11 27
*Ludovici Majorani oratio miffa ad patres
concilii. **33
* Indi6Honis concilii Tridentini apologia, ad-
verfus Joannem Fabricium Montanum,
authore Gafparo Cardillo Villalpandeo.
1152 *Antonii Pagani, pro ecclefiae reformatione,
oratio. 12 16
*Jacobi Ferraufii oratio in fefto Affumptionis
B. Virginis. 1236
Alia monumenta quamplurima, quce ad hoc
r concilium attinent, videre pojpunt in colle-
clione Puteanorum fratrum, quce in omnium
manibus eft. Concilium provinciale cleri Scotiani habitum
Edinburgi. — Mansi t. XXXV. col. 429 JULII YKYM III. VITA. 1245
Qum illius tempore in Tridentino concilio gejia
funt, vide Jupra a pag, 69 & fequent* ad
112. Item pag. 317 & feq.
Concilium provinciale cleri Scotiani habitum Edinburgi. — Mansi t XXXV. col. 452
*Narbonenfe concilium. 1247
1. * Praefatio. 1249
2. *Canones LXVI. 1250 & feq. Concilium provinciale praelatorum et cleri
ScotiaeLythquoi habitum. — Mansi t. XXXV.
col. 459 Cardinalis Poli litterse difpenfatoriae cum iis,
qui bona ecciefiae poffident, et ilhcita raa-
trimonia contraxerunt. — Mansi t. XXXV.
col. 460 Cardinalis Poli monitio ad fynodum Legatinam
celebrandam apud Weftmonaft. — Mansi
t XXXV. coL 464 MARCELLI PAP^E II. VITA. 1281
PAULI PAP.E IV. VITA. 1283
* Reformatio Anglice , ex decretis Reginaldi
Poli cardinalis, fedis apoftolicm legati. Ha-
betur fupra a pag. 1009 Lowitienfe in Polonia concilium provinciale.
— Mansi t. XXXV. coL 505 Convocatio praelatorum et cieri provinciae
Cantuarienfis. — Mansi t. XXXV. col. 475
oViennenfe concilium. 1285
PII PAP^ IV. VITA. 1287
Quce ad concilium Tridentinum fpeclant eo
pontifice Jlatuta, vide fupra a pag. 112. ad
196. tum a pag. 409. ferme ufque ad finem.
Concilium provinciale cleri Scoticani habitum
,Edinburgi. — Mansi t. XXXV. col. 525
*Remenfe conciliurn, 1289
1. *Statuta xix. 1290
2. * A6la concilii divifa in congregationes XIX. 1299
3. *Nomina eorum qui vel interfuerunt, vel miferunt procuratorem. 1351
4. *Decreta duo a fynodo probata, fed non publicata; 1. de matrimoniis; 2. de rapto- ribus. 1354
5. *Commiffio convocatoria concilii, ad epi- fcopum Morinenfem, . 1 362
6. * Litterae epifcopi Tornacenfis fe excufantis.
1363
7. *Litterae capituli Tornacenfis, ejufdem ar- gumenti. ibid*
Anno Christi
1564.
1S6S-
TOMI TRIGESIM I TERTII.
8. *Litterse decani & capituli Atrebatenfis, ejufdem argumenti. 1363
9. * A6lum datum procuratoribus f epifcopi
Cameracenfis.
ibid.
10. * Tranffumptum litterarum apoftolicarum a diftis procuratoribus huic concilio obla- tarum. 1365 & feq.
11. *Litterae Caroli archiepifcopi Remenfis, ad epifcopos & capitula, Camerac., Atrebat. & Tornac. 1379
12. * Ca^remoniae & preces, quibus in publica feffione concilii provincialis Remenfis mos eft uti. 1380
* Cameracenfe concilium .
1391
Anno Christi
1565.
1. *Litterse Maximiliani archiep. ibid*
2. *Prsefatio ftatutorum. 1394
3. *Statuta. 1395. & feq.
4. * A6T;a concilii. 1 . Litterse indiflionis. 2. Lit- terae prorogationis. 3. Seffio patrum. 4. Co- hortatio archiepifcopi. 5. Caetera in concilio gefta narrantur. *423« & fe(2*
5. *Oratio Francifci Ricardoti Atrebatenfis epifcopi. H49
6. *Oratio Rogerii Varlerii; 145^
7. * Concio Joannis Carthenii Carmelitae. 1468
8. *Oratio Matthaei Galeni Weftcappellii.
1474
9. *Nomina eorum qui per fe, vel per pro- curatores fuos interfuerunt. 1482
II
AMf
EXSYNOPSIHJSTORICA CONC CENER. NATIOR PROVINC DIOECES.
O^servatio Fhim?fj Labbb, S. J. A tii» & quatuordeextrcma un&ionc Decreti dc
reformation^ capita quatuordecim. In XV. ieffio- ncdiez^Jamtariianni 1551* dccrcta prorogatio,
cum proteftatione fynodi , antcaquam proteftan- tes audirentur , a&a , & falvo conduftu * In XVL die 18. Aprilis decreta fuit fufpenfio concilii ob tu- multus&bella.
TRidentinum concilium o^cumenicum & uni» verfale ab anno z 545. & fcquentibus aliquot ufqiie ad 15^3* fub tribus Romanis pontificibus Paulo III. Julio HL et Pio IV. tum adverfus Martini Lutheri ejufque fequacium a catholica ma- jorumfuorum fide apoftatartim deteftandashsere- festotQferefeptentrione ebullieates, tum prore- formationc morum dcri populique Chriftiani cele- bratumfuitmaximQorbis univerfi applaufu, hoc feffionum dc<?retQrum ac canonum fervato ordiac *
SUB PaHLO III. ROMANO tfQNTIFlCE.
BuIIa indidionis data Romae anno ij^s.dieii. B Kah Jtmii antiopontificatus Pauli III. oftavo. #
I- Seffio celebrata die 13. Decembris anni 1545» indi&ione 3. dominica tertia advcntus, praefiden- tibus Joanue Maria de Monte , MarcelloCcrvimv & Reginaldo Polo cardinalibus. Nomina pnelato* rum qui adfuerunt , & ad eos admonitio atque hor~ tatio legatorum fedis ajpoftolie* , le&ain L feffio^ nt.lL fcffio celebrata die Jovis 7. Jan»arii,indi&io~ rc 4. anno 1 J4& III. ieffio die 4. Febr. IV* die 8. A- pdlis, quadecretutn dc canonicis fcripturis pro- mulgaruou V.diei7.Junii, in qua decretum de peccatooriginali, cumcapitibus duobusdercfor- matione. VI. die ij.Januarii $nni 1547. Decreti de juftificatione capita fexdccim cum canonibus triginta tribus. Decrett de reformatione capita C qotnquev VIL-die j.Martii. Decrcti de facramen- tis eeclefiae canones tredecim,dc baptifmo quatuor- decim , & de confir matione tres. Decreri de refor- matione capita quindecim, cum bulla facukatis transferendi c&tocilii . VIII. die 1 i.Martii , inqua decreta eft traMatio . IX. kffxo celebrata Bononiae diezi. Aprilis, inquadecreta prorogatio. X. in eademurbedie2.Junii, decreta kerum proroga- tio XI. in cadem urbe die i4.Septembri$, in qua de- creta etiam prorogatio .
SuB TuLIO IIL ROMANO PONTJFICK.
Bulla refumptionisconciliiTridentini fubjufio lILdata iS.KaL Decembris anno 1550. pontifica- D tusannoprimo.
Ejufdem mandatum in redudione concilii ad ur« bem Tridentinam ad legatosMarcefluiti cardina- lem» Sebaftianum Pighium archiepifcopum Sipon- tto.um , ^c Aloyfium Lipomanum epifcopum Vero- nenfem.
MandatumCaroli V.imperatoris» cumorauo- nc oratoris impcratoris poft praefcntationem fui mandau . XIL feffio ik 1. Septembris 1 $ 5 1. ia qua decreta prorogatio . XIII. die 1 1. 0*3:obris.Decrc- ti dc ianftiuimo euchariftiae facramentp capita ofto, cumcanonibusundecim: &decretiderefor- matione capita ofto, cam decrcto prorogationis definitionis quatuor articulorum dc facramento cuchariftiae&falvi conduftus proreftantibus dan- E di, cujusfequitnrforma. Xlv.feffio dieaj.No-. vembris 1551- dodrinab dc pcenitentiae facramento capita novem , & de facramento e^tremap unftionis capitatria ,cum canonibnsquiiidecim de poeniten-
SU» PiO IV, RoMANO ItJNTlFlCS*
Bullacclebrationisconcilii Tridcntini fub Pio IV. pontifice maximo * data Rom« 3* KaL Decem- brisanno ijtfo-
RrevePiilV. fuperordinc fedendi inconciHo^ noi^ habita ratione dignitatis primatialis ; cum dc* claratione legatorum fuper illo decreto . XVILfef- fio die 18* JaWarii anuo 15^2. in qua emanavit de- crctumde celebrandoconcilio, & indi&io futurae fcffionis. XVill.diezd.Februarii, in qua decre- tum de Iibrorum dcleciu , & omnibus ad concilium fidepublica invitandis, cum falvo conduducon- ceifo Germanicae nationi in congregatione gencrali dic 4. Matfii 15^1. & extcnfione ad alias nationcs * XIX. die 14. Maii , in qua decreta prorQgatio . XX» in qua iterum decreta prorogatio . XXI. die idf.Ju- Jii celebraU; doftrinae dc communione fub utraqueJ fpecie& parvulorura capita quatuorcum totidem canonibus: dccreti vero dereformationecapita no*- venv; XXIL die 17. Scptembris: dodrinx dc facri- ficio miflkcapita novctn cum canonibus totidem: & decreta de obfcrvaadis &r cvitandisincelebra- tione miffx : decreti autem dc reformationc capita undecim , crnn decreto f upcr pctitiohe conccffionis calicis.X3CIILdie iy.Januarii x^Sj.doftrinap de f acramento ordinis capira qtiatuor , cum canonibus ofto: decrcti vero dereformatianecapitaO&ode- cim, XXI V.die 11. Novembrisejafdcmanni 15^3- dodrina de facramento matrimonii cum canonibus duodecim , & decreti de matrimonio capitibus de~ cem: decretiverodereformationecapita faot tt. XXV. fcffio & uitima die j.Dcccmbris ejufdem an- tii , in qua decretum depurgatorio , de invocatio-* ne, venerationc » reliquiis ianftorum, & facris imaginibus, cmn reformationis deregularibus & monialibuscapitibusvigintiduobus, &decrcti dc, reformationc capitibus uno & viginti. Ih continua- tione fcffionis die fequenti 4. Dcccmbiis fabbato habicadecrctumdeindylgentiis, de dclcdu cibo- rum , jejuniis & diebus fe ftis ,dc indice librorum, catcchifmo, breviario, &mifTali, dclocoorato- rum^ de recipiendis &obfervandis decretis conci* lii, iifquerecitandisjqua? fub Paulo IIL&JuIio III. ftatu ta & definita funt , de finc concilii , & con- firmation&petendaafummo pontificc, cumaccla- mationibuspatrumin fineconciiii, quibuspraeivie illuftriffimus cardinalis a Lotharingia . Sequuntur Lnomina, cognomina, patriar, & dignitates le- gatorum & aliorum patrum; item oratorum & theologorum , qui ad Tridentinam fynodum con~ vcnerunt fub Pio IV. II. confirmatio concilii, cum bulla Pii IV. paf* fupcr cadem confirmatione, da~ ta 7- Kalendas Fcbruarii anni 15^4- IIL bulla c;uf« demPiilV.fuperdecIarationetemporis ad obfer- vanda decrcta facri cecumenici & generaiis concilii Tridentini, dat^ Romse i^. KaL Augutti anni 15^4. pontificatus anno quinto .
SACRO-
AN N°
SACROSANCTUM
(ECUMENICUM ET GENERALE
CONCILIUM TRIDENTINUM
SUB PAULO III» JULIO III* ET PIO IV»
PONTIFICIBUSMAXIMIS.
Anko
Christi
SUIU I N D I G T I O H I S A
facsi oscumenici caneilii Tridenfcini fub Paulo III. pontifice maximo •
r
Behr* S*
* dentibus
'Pdulns epifcopits fervtts fervorum Dei ad futttram rel mtmwitm «
kitio aoftti hujuspaatificatas, quemnoa ab merita aoftra , fed propter fuam ma- gnam boaitatem , Dei omnipoteatis pro* viaeatia fiobis commifit, cemeates jam tum in qaas perturhatioaes temparum , quotque in~ commotfa rerum fere omaium naftra paftoratis folicitudo &r vigilia effet vocata , cupiebaaitts quidem medert Chriftianse reipublicse nialis , quihus ilia jamdudutfci vexata, &r propemodum B oppreffa cftj fed ipft etiam , ut hommes, ctr- cumdati inifirmitate , ad tantum oaus tolleri- duta impares vires aoftras effefentieb&aTu^: nam cum pace opus effe iatelligeremus ad Iiberaa- datn & confervandam a plurimis impendentibu? periculis rempubiicam , omaia invenimus odiis !jL.*iffi* & 4iffenttonib«s pleaa , * diflfeatteatibus; pra?» ferrim priacipibus ii« xater fe , quibus fumma, rerttai peae omuisa Deopermiffaeft: cumttnum. ovile & unum paftorem domiaici effe gregis , &d integriutem Chriftianas reli^ioais , & $d caslcftium boaorum fpem ia aobis confirmaa- dam aeceffarium duceremus , fchifmatis , diffi* diis , haercfibus £rat Chriftiani nomiais divulfa jatn peae & laccrata uaitas: cum tutam atat^c C muaitam ab iafidelium artnis acque iaitdiis rcmpublicatri optaremus, noftriserratls, noftra- que cimftorum culpa , Dci videlicet ira pecca- tis noftris imrninente , Rhodus fuerat amiffa ,. Hungaria vexata, conceptum &medttatumcon~ tra Italiam , coutraque Auftriaut & IUyricum tena marique belhtm t cum impius & itnthitis hdftis aofter Turca nallo tempore requiefceret , nqftrorttmque iater fe odia & diffcnftoaes faam beae gerendae rei occafioaem ducer^t : igititr r t?t dicebamus, ia taatahairefum, diffenfionum, bellorumque tempeftate, t^nwfque excitatisfiu* ftibus , cum effemus ad moderandam Sc gu* T/rf/m. $4 bernaadam Petri naviculitm vocati , nec viri-
bus ipfi aoftris fads fideremus , primttm coa- D jecimus in domino cogiutus noftros , ut lpfe nos nutriret , aaimumque noftrum firmitate Sc robore , nieatem confilio fapieatiaquc iaftrue* rtt j deitlde animo repeteates, majores qoftrbs fapientia admirabili & faaftitate pra?ditos , fasr^ pe in futamis Chriftiatias reipublicse periculis , remedium optimum atque opportuaiffimum CwihGmwi. Tara.XXXHI
c^cumenica coacilia & epifcoporum gjeaeraks coaveatus adhibuifli j ipii quoqae aniitium ad generale habcndum concilium adjecimas , cx« quilitifque priactpum featentiis , quorum no- bis videbatnr milh ia prirais & opportuaa ad hauc remeffeconfeniio^ cum eos tuac aqa alie- nos ab hoc tam fancto opere iaveniffemas, cecu- meaicum coactliam 8c geaeralem eorum (ppifco* poram , aliorumque patrum , ad quos pfrtine* ret y coaveatum ia civitate Maatuae iadiximus, anao iacaraatioais domiai , ficutliteris "fy mo* aumeatis aoftris teftatum eft > miUeSmo qwin- genteSmo trigefimQieptimo , pontifeatu^ apfttf tcrtio-, ad decimtimKaleadaruiaJuaii iacnoaa dumy; fpem prope certam habentesiare , fitt cuift iliic tfl aomiae dominieffemuscoagregati3 ipfe, ficut promifit, domsnus in medio noftrum adfd- Mmhn^, turus % & boaitate ac mifencordia fua pmne^ temponim. proceilas, omniaque pericuia fpiritti orisfuifaciledepulfuruseflet, Sed ut femper ia- fidiatur .piis adioaibus humaai getieris hoitis % primum coatra omaem fpcm & e&pe&ationeai noftram deaegata fuit nobis Maatuaaa civita$ , nifi aliquas coaditiones fubiremus, ab iaftituti$ majorum noftrorum , & coaditione tempomm5 aottraque achujusfaaftaefedis acaomints eccle* iiaftici digaitate libertateque prorfus alieaas quas ioaliisiiteris «oftris expreilimus. Quapro- pter alium iaveaire iocum > aliamque deligere civitatem aeceffe habaimus i quas cum noa it^- tim aobis occurreret idpaea & apta , ad fequeu- tes Kalendas Novembris prorogare concilii ce- lebrationcm fuimtis coadi • • latcrim f«vus & perpetuus hoftis aofterTarca , tageati cbffe Ita^ liam adortus, aliquot oppidaia iitoribusApu- lise cepit, vaftavit , diripttit» prstrdas honunum abegit ; aos ta maximo timore & pericufo om* nium mttaiendis Htoribus apftris , fiattimifqpe anxilio juvandis , fuimus occupati ; nec tamea iaterea deftitimus coafulere & hortari Chriftia* nos priactpes, ttt dcidoneo ad habcndum conci- liu^l locoquidfearirent aobisexpoaereat .. Qu^« rumcumeueat incertaevariaeqiie fenteatiae:, tea*« pufque dtatins, quam erat opits ? videretur ex- trahi, nosoptimoantmoatque (ut arburamur) etkat coaftlio, Viceatiamelegtmus, urbem ca~ piofam, & Vcuetorum, quieam nobis coaced^ bant, virtnte, audoritate, poteatia, cam ndt- tum pateatem, tum ftatioaem ommbas liberaa^ atque tutam* in primisinfehabemem Sedcam |am tempus ioagius progr^ffum effet , aovseqt|.e urbis eleftioaem oaiuibus fignificari convenizet.: jamque Kaieadae Novembris appetente,s faculu- A tem
3
PAnms
N C
l 0 M
Christi
ten* hujas divulgationis excludcrcnt , hicmfque A comutqeliam patcrentur , Verumt
«flet propiaqua ? riufusalteraprorogationetem» vpus cancilii differre m proxfcaum feaucas ver? Majique futuras Kalendas < compulli fuijqus. Quarefirmlterconftkuta atque dccreta, cutii & nbfipfos, &eeteraomnia adeumbeneagendum , Dco juyante* ceicbraqdumque eonveotum para- remus » piurimutn reputaatcs intereffe cum ce-* Jebrauorm concitii ,- tum univerf» Chriftian* reipublicse, Chriftianos principes paceinterfe& concordiacortfemire* cariffimosin Chriiio filios noftros , Carolqm Romanorum itqpcr^torem 'fempec Auguftum , & Chnftianiffimum regem Franci/cura ^ duo prascipua Chriftiani nominjs firmamenta atque fqbfidia, orare asqueobfecr*- rc inftuimus * ut ad colloquium inrcr fc & qo- 1$ bifcum una convenirent: quorum quidem ^pud utrumque literis , nunciis , & a iatere noftro mif- iis cx venerabiiium fratrum noftrorntq numcro lcgatis faepiffime cgcramus , ut e* firqultate & diffidiis ambo in uaum fedus & fhm amidU tiam vellent eonvemre, labentibufque fuccurre- rc Chriftianis rebus: quarum fervandarum cum cffet illis poteftas a Deo praecipue tributa , ft* id nan agerent '9 & ad Commuqe Chriftiano- rum bonum fu^cpnfilia non dirigerent ? scris & fevera ratio eiderq Dco ab ipfis reddeqda pffet. Qui alfquando prccibus noftris annuentes, Ni- caeattq fe contulere : quo nos quoqqg loqgum iter, & fenili setati noftrae vehement^r contra- rium ,- Dei & pacis conciIiand# caufa fufcepi-? Q Tqq$ 5 neque rjraetermifimus incerea» curqtempus concilii prxftitqtum, Kal$qda& vjdelicet iVUii, appropinquarcnt , tr^s legitpi* fumm^ virtqtis ac auftoritatis a latere noftro denumeroeoruni- d^tn fr^trum noftrorum? hn&% \Roman* ^ccle- fm cardioalium , Yicsntjatn mll^re ,■ ^ui ini- tfum foncilii facercnt, praelatofque pndique vp- ni^nte§ 03tc|p?fcat » § c% Cji$a^judie<*rent c(ic opus agerent $P tjra&arent j quoad rios ^bitincT fe & jaegotio pacis Tcverii omnia a^curqttius diV rigere poflemus* Interim vero in illud fan<5tutn opu§ maviaicque neceflarium , tract^ttoflem vj^ delicet pacjs int^r ppincipes , intub«imn$ »■ &
4
xn illo con-
gretfa cglloquJoque noftro ? quod Nic^cse h*M" ci im? lu^neft, et(?, peccati^npfiHsJiTipedtentibusun- m$m tcrduos principcs vcra Scoerpctua pajc noa po* tuic confici , induciae tamen decennal^s fa^tas funt : quarum ppporcunitate no$ fperaot^s & facrutn concilium commodius celebratum Iri 9 & deinde ex concilii au&oritace perfici poffe p^cem } apud principcs inftitimas 9 m &ipfi ve^ nirentad coacilium» & prselatos fuos ptacfentcs ducerent, abfentefque a^ccrferent* Qgicumde utroquefeexcufaflcat» guod&jtpfkredirc inre* gnalutitum njeceifeeffetj & pr^latos, quos fe« cum habuiflent , itintre atquc itnpcndiis fcflfo^ atque cxhatiftos r$crsari & reficipporteret^ no$ hortati funt , ut ^liam quoquc protogationem temporishabendiconcilii decernercmus* Qua in jre conced^da cum eflemas aliquantum difficL les , Hteras interim a Icg^tis noftris ? qui Vicenti» erant ,accepimu$, itranfaQojam & loqgius pr3B«, reritoconcijii hjeundidie , uiium vix aut altcrum . e* externis nationibus praelatum Vicentiam fc contulifle. Quo nuncjo accepto , cumvidercmus eo tempore ouMa jam rationc haberi concilium poflc, iplisprincipibus cpnceflBmus, ut difterre^ !:ur tcmpus concilii ufque ^d fanftum pafcha, diemqug feftum futurae domiaicae rcfurrp^io* nis. Cujus noftri pr&cepti eKp^ftationifquc de- cretae ijteras Qcntiae gmno incarnatjonis domini miljefimo quingentgfima trigefimo oftavo , iv* Kalendas Julii » faftae publicataeque funtj atque haqg dMarionem eo propcnfius ftcimus , quod poilicitu? ^ftriobi$pterque princeps legitosfuos Romam adnosfemiffurum, pt ea qu# ^dpcrfe- ftipnem pacis reliqua cffeqs , nequ^ Nicae?e ob brevitatem tertipori? potjifrgnt omni^confici, Romx commodius coram nobis ag$r<wur $$ traitarcntur. ^t ob hatnc rationem etiamano^ bis ambo pftierunt f ut haec pacificationis pro- curaiio concilii cejqbr^tioni praepoqeretur , cum ipfum concilium p^ce fafta mulfo deindc qti- Iius ^ fahnarius Chriftianse rdpublicsEi futu» rum ei|eT ♦ Somppr enim harc pacis fpes qobis iaJGdte , principuqi no$ voiuntatibas affeqtiri hprtata^ eft : quam fpcm vehctn^nter auxit ,
ipforum 4uo- hm priacipum .iqtipr-Tebeaetpl^ amic^tjuc coq^
reffio ? qus ma^ima noftr^ cum leetitu a nor
qui4em pmni^niqifftudio, qmni picratp a^di-
ligentiaf Teftis eft qobis Deus , cujus freticle^ p ppftdifccffqm a Nicgat* nofttum
mefitia > nofqietipfos itineris & vu^ periculd
expofuimus. Noftra teftis confcientia , quae ni«
}tii habet hac in rc quidcm, in qu0qos,arguat ?
aut prfctermi$e > aur non qu^fua& ad pacifi-
eaodum occafionisr Prineipes ipfi teftes , qttos
tam faepf , tamque vehementernqnciis, Jiteris fl
iegatis> monitis» hottatu,pr^ibufqueomnibus
Oblecrdveramus ^ ut firpukatcs deponQrcnt. , ut
iq focietatem Coireqt r ut Chriftianae reipubi kai
iri maximum &prop}nqqum jam addudfoe difcru
mcn cpmmunibus ftudiis & fubfidiis pphulaten^
tur. Jfam veroteftesilJaevigiliaBatquecuraej ilji
4<qrqi no^urniqu^ animi npftri Jabor^s , gra-
vefque fplicitudine$, quas pb han^ r?pi & cau-
fam plqrimas jam fufccpimus j qeg Umen ad
optatqm exitum noftra ^onfili^ & afta adhuc
perdqftafuntf It^ enim yifqtq dominopepeft;
quem tamcn npn defperatqus aliquan^p ppt^*
ta noftra beqigniu? r^fp^ftq^um t JpG quidem j
qqantumiatipbisfuit, qihil qupd cfi^t paftora^
li noftrp officicr dcbitqm ;n hac r^ pq^ifimus .
C*uo4 f% qMtfunt qui a^iones pacis qoftras iV
aliam intetpratcntur partem? dolemus quid^m:
fsd tamen in dplorenoftro gr^ttiasD^o omnipo-
tenti agimus^ qqi ad excmplqm & doftdqair* pa-
ti^ntiae qpftras iups voluit Jipoftoios habcri di-
gnos J qui prp non int Jefq ? qui pax noftra cft ,
J>is intelle$4 confirmavir nos in bona fpe } ufc tandcm aijqqandp noftra$ preces apiid Deuni cxauditas, 5f vori paci^acceptacffccr^detemus^ Han^ igitur pacis coqclufionem cum & expefcc^ rcmus; & qrgercmus ^ qeo fplum duobqfif antc^ diftis prinapjbus , vcrum ctiam cariflitqo in Chrifto filio qpftro Ferdin^ndo regi RomanoT r«m; vider^tur* aaioncm concilii^ nifi pa^ f^a> fqftipiqpqoportcrey cun#iqu'e a nobl^ perjit^ r^ fuofqueoratorcs cont$nderent , ut alias rur* fu« tetqporis prorpgationes faccremus, prapcipue ^qtem inftarct fcrcniflimus C^far, promififfe fe demoqft^ans iis> quia cgthohca unitat^ diffen» tiqqtv fe ppcram fuarn apud nos interpofiturqm 9 ut aliqu^ concordise ratio inir^tur , quod anto fqamwOermaniamprofcdioqem apt? noq ppf* fet fi^ri: nos tadem femper fpe pacisi 8$tmto<* rum pfincipum voluntat^ addu^i^ cutq praefer-. tiq» oerneremus , ne a4 diftum qnidcm refurrc^ &iom$ f^ftum alips praelatps Vicenti^m conveqif- fe , prorogationis nomcq jam fugi<nt$s 9 quod t&m faepe fruftra focr^t repetitum , celcbrationem gen<?r^jis concilii ^4 noftrum 8? fedis apoftolicas benepj^citqmfqfpenderc m^luimus: itaque feci^ mu$i Sf de fufpcnfionc hujufmodi Iitcr^$ ad fin~
gulps
s
"P A tt t U £ PillJ.
T- a i Dis
N
A-~-~~gulosfapradiftomaa ^riocipum dedaia diejunii A CHRisxr »539- dedimus, ficuticxiilis perfpicac poteftin- 15*$. telligi- Eaitaque fufpenfidne fieeeflarioper iios fa<3:a, damtcrnpus illud magis idoneum anobis paciiqueaiiquacanclufio expeitatur, quse & di- «mkatem poftea frequentiamque conciiioj& Chri- ftianae reipublieae prafcntiorcmfalutem erat alJa- tura , Chriftiauaeintcrea res in detcrius quotidie prolapfaefunt, Hungaris, regeipforum mortuo, Turcam vocantibu$rFerdinando rege beltum in ±0$ movente , Belgis ad defe&ionern a; Gaefare ex parte quadam incitatis , cujus defe&lonis com- primendse cauk perGalIiamramiciffime> &cum regcChriftianiffimocQncordiflime* magno bene- vbi&intercQS voi.ufHfrtisindicio^ranfiens in Bel- gas fereniffimus C^far, 8# illinc 4einde inGer- B roaniam profe&tts> convchtus; Germaniae princi- pum &r civitatum »tra&andapejus, quam dixerat , concordisecaufa haberccoepit, Sedcam, fpe pa- cisjamdeficieme, illc quoquemoduscurandaein 4 conventibus tra<5fcand#que concordiae ad majores
aPCPW poiius 4ifcordias concitandas *aptuseffevidere~ tpr» induaifuimusadpdftinuai conciliigenera- lis remedium rcverti y idque per iegatos noftros fan3:3e Romaaae ecciefiaj cardinales ipfi Caefari ob~ tulimus , quodetiam poftremo & praecipue in Ra~ tifponenfigoayentucgimus, cum illicdiie&usfi- Ijusgpftg^&fpau: jtituli fan&ae Praxedis cardina- jisContarenus, fumma do&rina & intcgritate, iegatuqi $qftrum agerec, Nam cum (idqubdne accideret antea veriti eramus ) ex ejus conventus c fententiapetereturaaobis, ut ab ccclefia diffen- tientiiim quofdam articulos tolerandos declarare- mus ., quoad percscumcnicum concilium illi excu- rerentur & dccidercntur ; idque nobis ut concede* iremns ,, ncque Chtiftiaria & catholica veritas , nc- que noftra &fedis.apoftolicae dignitas permitteret» palam potius concilium ut quamprimum fieret proponi mandsvimus; s Ncque vero ia alia an-" quam fententia & voljmtate fuimus > quam ut primoquoquetemporcconciliu.m eecumenicum& generaiecongtcgarctur, Spcrabamusenim cx eo & pacempopulo Chriftiano, & Chriftianae xe* ligionis integrkatcos poffc recuperari ; verum- tarnen id cum bona gratia & voluntate Chri- ftianorum principum habere volebamus. Quam j> voluutatem: dum cxpedamus , dum obfervamus tcmpus abfcpnditum , tempus bcaeplaciu tui , PfoimM* q Deus, aliquaado tandem dec^rnerc compulfi futous , omrie efle tempus beneplacitum Dco > cum dc rebus lan^is & ad Chriftianam pieta- tem pcrtinentibus conlilia ineuntur . Quapro. pter videntcs , maximp qaidem animi noftri cum doiore , rcm Chriftianam quotidie in pe* jiis rucre, Hungaria aTurcisopprc(&, Gcrma- nis periclitantibus , ccteris omaibus metu moe- rorcquc afftiSi» , nullius jatn principis confen* ium expc^atc , fcd tantum Dei omnipotcntis voluntatcm , & Chriftianae rcipublica utilicacejkt. attcndcrc coaftituimus •. Itaque cum Viceatiam ampjiusnonhabcrcmusj cupercmufque cumunk E verf» Qhriftianomm faluti v tum Germanic» na* tionis incommodis , in eligendo per aos novo conciliihabendiloco, confulefe, aliquotque Jo- cis propofitis » ij>fam Tridcntinam civitatem ab ipfisdcfidcrari yideremus, nos, etfi in citeriore Itaiia commodius omnia traftari potfe judicaba- tnus, adcoruqa.tamen poftulationcsndftratayo- luntatem patcma caritate defleximus $ itaque Tridcntum civitatem clegimus , qua in civitate cecumenicum concilium ad proxime venturas Kalcndas Novembris haberetur 7 idoneum Io- cumillumftatuemes, quo cx Germaniar quidemw Cwih Gcntral. Tom. XXXIII
ali^fqueGerrhani^finitimis uatiotMhtisfadllime >
A NNO
exGallia, Hifp^nia , ceterif^ue provincm rcmo- Qmn
nn
tioribus, nocidifiictlitcr cpifcopi.&praclaticon- ij^, venire poffcnt ^ Dies autcm concilii ea a nobis fpedataeft, quasfpatium in fehaberet &pub!i- candi per Chriftianas natipnes noftri Mujus dc- creti , & facultatis omaibus prselatisad veaiea^ dumtribucftdse. Quominusautem annuum tem~ pus praefinifemus itiutando concilii Ipcos ficut con^t* quibufdam conftitutionibus alias pwfcriptuftt Scffio*^V eft, ea res fuu ia caufa, quod lonmu&extiahi fpemfanand^; aliqua ia parte Chriftianae reipU- blkas, quss tot detrimentis & caiamitatibiisaf^ fefifca eft, nokiimus . Et tamen videmns fempora , aguofcimus dilficultates ? quid fperari poliit ex confiliisnoftris, incertumefle inteliigimus , Sed* quiafcriptuiiieft, l{eveia damfno wam ttUm , £&* *ift}tm<%& ffera m ***-4?\ifftf*ehi > magisDeicIeme&uas & mifericordiae confidere » quam noftra? itebe^illt-^ tati diffidcre conftituimus . Saepe enim fit in bonis operibus incipiendis, ut quod humana coitfilia non vaknt^diyina virtusefficiat « Hujus igitiir ip« fius Dei omnipotentis , Patris , & Filii , & Spiritus fanfti , ac beatorum ejus apoftoloriiiii Petri & Pauli auftoritatc , qua aos qitoque iti tcttk fuhgi- mur» freti atque fuWxi , de venetabilium itcm fratrutsa noftrorum fanftas Romanse ecclefia; car« dinalium eonfilio & affenfu, fubiata aniotaque fufpeftfiooc > de ;q"a-a^ fupra commemoratum eft 5 quam per prsefentes tol!i-mu$ 8fc amoVCmus , fiL- cruqi cecumenicum ' &-geheraI-e CtiAcllifim mcivi- tateTridentina , loco commodo & libero y omni- bufquc nationibus opportuno ad JCalchdas pxo^ ximas Novcmbri^ anrii pr^fentis abincarnatione domini millefimo quinquagefimo quadfagdlmo- fecundo incipiendum, profequtndums & ^codem domino adjuvante , A'd ipfius gldriam atq\ie Jau- dcm , & Chriftiani totius populi fal utem , abfol- rcadum perficicndiinique indicimus ■, annuncia^ mus , convocamus , ftatuimus , atque decernrmtis s omncs omnibus cs locis tani venerabiles fratres noftros patriarchas , archiepifcbpos^ epifcopos^ &diIedos fiiios abbates , quam alios quofcbm- quc, quibusjureautprivilegio inconciliisgcne- raiibasrefidendi, & fentcntias in ei^dfcendtper* mifia poteftas eft -f requircntes , hortanccs , ad- monentes , ac nihilo niinus cis in vi jurisjurahd i f
?juodnobis & huic faiid^ iedi praeftiteruatj nt $n£fcae virtute obedientiie » aliifque fub pcenis jure aut confuetudine ia eelebraiSonibus conci* lioruftiadverfus non aecedentcs ferri 8c propbtti folitis mandantes j ar&equc prsecipicntfes , ut ipli- mct, nifi forte jiifto detineantur impedimentb , de quo tamen fid^em facere compcllantur , aut ccrtc per fuos legitimos procnratores & nuncios facrohuiccoiaciliobmniho adeffe & jntereffe dc* bcant^ Supraaiitem didos imperatores , regem- quc ChriftianifiSniatn, necnonceterosreges» du- cesj principes , quofum praefentiai fi alias un^ quam, hoc quidem tempore maximef an&iflimae Chrifti. fidei, 8c Chriftiano-rum omnium futurat eft falutaris y ^ogantes atque obfecrautes peir vifcera mifericord i« Dei & dbfnini noftri Jefu Chrifti, cpjus fidei veritas Sc reiigi0 & intus 8c cKtragravi^rjamoppugnatur, xit fi falvam vo- Innt ChriftianameffcrcmpubTieam , fi fe domind obftriftos SrobHgatos pro thaxunis ilfiiis erga ic beneficiisintclligtrnt, ne deferatu ipfius Dcicau* fam &negotitun, ipfimtft ad (a,cri concilii cck* brationcm vcnianr, in qub ipfbnim pietas atque virtus coniinuni ntilirati^ falutique ivtm ac cetc- rorum & temporali ^r^tern^ plurimum eft pro<* futura. Sin autem (idquod noikoaus) accedere A % ipfi
P. I!£."
N
CHnisrt
"ipfi noa poterunt , nt gcaves faitem viros !e* gatps cum au&oritate auttattjt » qui perfonam prindpis fui quifcjue 8c cuo), prudeijtja & cuta digaitate poffint ia eoncilio rcferre, In primis vero ut id cureat > quo4 ipfis faeiHimuai eft: Ut ex fais cujufque regrjis ac provisciis epifco- pi & praelatifiaetergiverfatione Scxaota adco^ cilium proficifcantur , baod in^axiaie «juicjem a pr#jatis priacipibtjfque Germani» Deum ipfum atque no$ ioipetrare asqupm eft, utcum eoruoji praecipue caufa iptifque cupientibus concilium indi&umfit, 8c irt ea ^ivitate indi&utrj » quae &b eis eft defiderat^ , qon graventur ipll fua cun&orum prasfentja idcelebrare& prnare, quo jaelius atque commodius guae ad irjtegritnteo} & veritatem Chriftiarjae rgiigipnis , cjuaj ad bo~ f$ nornm morum re4u&ionem , emendationemque malprum , quae ad Chriftianorum |nt$r fe taq^ principum quam populorum pacem , unitatem, concordiamque pertin?ant , & quae ad repellenT dos irnpetus barbarorum Sc infidelium, quibus itli univerfam CHriftianitatem obruere mofiuri- tur, fint neceffaria , Deo noftris confultationi- bu$ praeeunte* & jqmen fapienttae fua; ac veri, tatis mentibus noftris praeferente, agi in 4i&o facrp cecumenico ponciljo , 8? cqqfpirante om- jniutQ caritate confuli , tra&ari , confici , ad optatpfque exitus dediici quamprimum .ftquam- pptime poffint* Atque |it noftrae h& iiterae, £? quae iu eis continentur , ad notitiam cuqffco- ruot , quprurn oportet » perveniant ; neve quis C iliorum ignoranti* excufatipnem praetendar ^ cutxi pr^fertin^ etiarn non a4 omnes eos ¥ qi|U bus aominatim {ll^ effent intimandae ," tutus forfitan pateat acceflus , volumus & manda^ mtts , ut iq bafilic^ Vatic^na prjncipis apofto* lovum Sc ecclefia Lateranenfi ,'cuaribi multi^ tudo pppult ad audieculam rem divinam con« gregari fplita eft? paUm clara voce per curiae noftrae curfpres, aut notarios aliquos publicoS| legaiitur t ledarque in valvis diftarum ecclefiar- rum, itemque cancellaria? apoftolic^ portis^, & Campi Plorae foiito Iqco , affigaotiirj ubi ad Jeftionem & notitiam cun#orutn ^Uquarpdi^ espbfitae pendeant: pumque inde amcivebuntur,
I L I O M
A SESSIO
Carox.u^ V»
JHP.
PRIMA
SACROSANCTI OECUMENICI & generalis concilii Tridentioi , fub PfcuJo JH. pontifice maximo celebrata die decimatertia meniis Decembris, smno domiaiMDXLv. pr«« fidentlbus ia ea nominc ejufdem pontificisre- verendiffimis dominis Joaone Mariade Mon^ te , Marcello Cetvino , 8c Reginaldo Polo, fanftas Romanae ccclcfixcardiuaiihus, &apo- ftolic* iedis de Jatere legatis,
In nomine &mhi* *4mm*
Anno
CHRrsn
«5+5*
Akwq a nativitate ejufdem 4omini noftri sbssio u millefinio quingcntefimo quadragefimp* I* ^£c. quihto, indiftionetcrtia, dieverodomioicater^ lw* tia adventu^ domini, ioqua fuit fcftum fanft® Luciae, & decimatertia menfis Decembris, pon- tificatus fanftiflimi in Cbrifto patris & domini noftri 4otnini Pauli, «)ivia^ provi<ientia pap« tertii, aono4«odecimo, pro feltci inchoationc facrofaoftae oecuaienicae 8c gen^ralis Tridentin» fynodi fuit fa«Sa pro$;e(Iio generaii? in civitate
Tridentina ^tb ecclefia fan^iffimae & individuag ^iaEnibas Trioit^ti^adeccI^fiamcathedr^Jem; affiftentibu^ ]5aI|f? Vey- inea itribus fedis apoftolic» Iegatis, 8c reveren- alamf^ diffimo $c illaftriffimo 4omino Chriftophoro Madrucio, titult fanfti Cscfarii fanftsp Romanae ^ccJciiaBpresbyt^ro cardioali SrepifcopoTridcn- tino j ncc non rcverendis patribus dominis archi- epifcopis, epifcopis, abbatibus, dofltoribus^ac illuttribus & nobilibus viris infrafcriptis , cum inultisaliisdpftoribustum intheologia, tum in Mtroque jure , etiam cum magnp numero baro- rium & comitum, necnon cum clero & popuJo diftaecivitatis. Quafinita, praefatasrev^rendiL fimus $c illuftriflimus 4ominus cardinalis de Moote , primus legatus ^ cclebravit miffam de fanflo Spiritu in lanfta cathedrali ecclefia, 8c revercndus pater dominus epifcopus Bitontinus Jhabuit orationenx- Dein4e fioita miffa , di<Sus reveren4iifimus 4ominus 4e Monte car4inali$ dedit benediftjonem populo » Poftmo4um com* paruit (roram eifdem revercndiflimis Jegafcis ^
earum aibilo minvis exempla in eifdem Joci^rc- D jmelatis egregius vir magifterZorrilla, Tecret^*
maneant ^ffi^ . Nos eomTt per lectipnem 3 pu- -:.-:i«~a--/k.-..' j .•—■^■-•j..: j. a^..j_.
blicatipnem , affixiooemqu? hujufmodi pmnes
Sc quofcumqu^ , quo$ antediftaB noftrar literae
cpmpreHendunt , poft fpatium duorum men^
fium , a 4ie Jiterarum publicatioqis & affixia^
nis , ita volumus obligatos eflc atque a4ftri^
tibas , ac fi ipfifmet iHae corat^ Jeda? 8c inti-
inajae ciftat: cranfamptis quidem earum , quae
inanu puiUci notadi fcripta , aut fubfcripta^
& %UIq perfona; alicujus ecclefiafticae in &u
gnitace ^ouftituta^ munita fuerfnt , utfi4escer-
ta M iadubitata habeaj:ur, mao4amus ^tquede-
cernimus* NuIIi ergp omniaohominum liceat;
haae pagiaam noftrap ia4i^ionis , annunciatio*
nis, convocationis , ftatiiti, 4ecreti, mandati,
praecepti ®r obfecr^tionis infringere , vel ei au-
fu terrrerario contraire» §i qiiis autem hocatten-
tare pr^fumpferit , in4ignationem omnipptetftis
Dei ac beatorum Petri & Pauli apoftolorum
ejus, fe noverit incurfurum,
Datum Romae apud fanftum Petrum anno in- earnationis doruinicse miHefimo quingentefimo quadragefimofecundo , an4ecimo Kalen4as Ju** nii, pontificattts lioftri ?inno pftavo.
' Biofiasi
Hier* Dandt
rius illuftriffimi 4omini Didaci de Men^o^a^ ora^ toris Casfar^ae & cathplicae majeftatis , 8c pras* fentavit Jiteras excuf^tprias fuper tjus abfentia* quae -fuernnt Ie<5a^ alta voce? Interea leftae fuc-f runt buflae in4iSionisconcilii , poftmodum prae- fatusreverendiffimus deMonte legatus vertit (^ ^d patres concilii» 4iccn§;
DECRETUM PRIM^ SESSIONJ5,
f)e inchoando concitio f
Placctne vpbxs a4 lau4em $c gloriam fan£t# & individuae Trinitatis , Patris , & Filii , & Spiritus fanfti , a4 incrementum & exaltatio^ nem fidei & religionis Chriftianas , a4 e^tirpa- tionem haerefum , a4 pacem & unionem eccle* fiae, ad reformatipnem cleri 8c popuji Chriftiani, ad dcprcftionem 8c cxtin£i:ionetn hoftium Chri^ fttani nominis, 4ecernere & declarare , facrum Tridentinum & generale conciliumincipere, 8$ inceptumefte? Rcfppnderunt; Placet»
liiitftfo fntnra feffionis r
Et cum proxima fit celebritas nativitatis do^ miai noftri Jefu Chrifti, & fubfequantur ali^
fcftivi-
p.-nr/
T & I "D B N T X N U M.
xo
A M M O
CKRISTI
feftivitates labentis & incipientis anni , piacetne vobis primam futuram femonem habendam efle die Jovis poft epiphaniam , quse erit feptima men- iisjanuarii , anno dooiini millefimo quingentefi- moquadragcfimofexto. Refponderunt: Placet* Poftremoidemtevereadiffimus deMonte bene- dixitfynodum: & deindecantatores cantavcrunt TeDeum* Supcr quibus omntbus dotmnus Her~ cuIesSeverolus, ipfius concilii promotor, petiit adominoCIaudtodel&Cafa j derico Virdunen- fis diojcefis» & notario ejufdem coneilii, $c ab aliisnotariis, uaumvelphira jSemnftrumentum feu inftrutnefcta .
Sequuntfir nomlnx fr&Utwum qtti interfuemni itpercioni cwcllii*
\drchiefiftofi *
Reverendiffimi patres domini archiepifcopi , Aquenfis, Panormitanus , Upfalenfis, Armaca-
ixus *
Epifeofi .
Hipporegienfis, Feltrenfis, Cavcnfis , Faefu~ lanus, Caputaquenlis, fan&i Marci, Giennenfis Hifpanus,Stabienfis,Pacenfis» Aftortcenfis, Si- donienfis, Thermularum, Lancianeufis* Syracu- fanus, Agathenfis , Aquinatenfis , Bitominus, Vigbmienfis , Bellicaftrenfis , Britonorienfis , Clodienfis, Joannes Foafeca epifcopus Caftelli maris Hifpanus.
Oratores .
Fuerunt prasfentesilluftresdomini, Caftel-Ak to, capitaneus civitatisTrideutinse, &dominus Antonius Queta , oratore^ fereaiiSini Romano* rum regis.
Cenerales ordinum .
Interfuerunt etiam genetales ordinum Mendi^ cantium, ordinisMinornm» ordinisConverttua- lium, ordiniseremitarum fan&i Auguftini, or- dinis beatse Mariae de monte Carmelp, ordinis beataeMariseServorum, cummultis tum fascula*» ribus tum regularibus doftoribus .
%A*%?tui Maffdrtfius » facri comilii fecretarms , manu propria*
\Admonitio dtqtie hortatio h%Mmm fedis apoftolictf
ad patres in concilfa Tridmtino , leEltt itt>
prima fejjione ,
Patres reverendiffimi, CFV- Cum ipfamuneris noftriratio, qui inhac fan&a fynodo prasfiden* tium &fedis apoftolicas legatorumperfonam ge- rimus, hoc poftulaturavioetur, ut crefccntibus negotiis, quasinhocfacro confeflu ad Dti glo- riam &ecclefi« utilitatem funt expedienda, far- pius apud vos, cohortandi & commonendi cau- fa, verbafaciamus; tum vero in hac prima fef- iione, quas felix, ut fperamas, principium ipfi concilio eft datura , minime hoc a nobis prae- termittendum duximus • Eo vero libentius hoc olficio fungimur , quod cum vos vel hortamut ut ca faciatis qu« digna tanto conventa fint, vel a contrariis dehortamur, nafmetxpfos etiam hortamur ac dehortamur , qui m eadem quafi navi vobifcumfumus, iifdemquepericulis^ qui- busyos, iifdem tempeftatibus fubjkimur * ■ Nof- jnetipibs , inquam , excitamus ad vigiJandtim > ne vel in fcopulos incidamus , qui plurimi procul dubio inhoccurfu fefe offere£t : vel magnitudi- ne negotiorum, tanquam fltiduumobrttinosne- gligcntianoftrapawamur; verum fpe &Sdecre- Coflcil, GeneraL T6m« XXXKI^
A Siconavigationemdtrigamus, quomaxfme por- SfiSSJO I# tas falutis ad Dei ^loriam in Chrifto Jefu fefe %. b%<* oftender. Igitur ut ab co incipiamus* , de quo *H5* maximc in hoc ptincipio admonendi omnes fu« mu? , unufquifque noftrum ante oculos fibi in primis proponere debet, qu-enam iint, qua? ab hoc facro conciiio expeftentur: c% quo quifque facile intclliget, quantum fibionertsincumbat, Snnt vero ea ( ut omnia fummatim complefta* m\xt ) quae in bulla iadi&ionis concilii conti- nentur j nempe ix*refum extirpatio , difctptinae ecclefiafticae St morum reformatio , ac tandem pax «eternatotiujsecclefiae, Haec ergo funt/ quW noscurare^ vel potius proquibus affidue orare, tit Dei benignitate fiant, oportet1 : atqueilfud
B eft, de quo ante omniainipfoconciiiiexordio, omnes Sc fingulos , qui huc convenimus , pti- mum autem nofipfos qui in tam fanfto mimfte rio praefidemuj» , admonendos duximus, ne un- quamcogitemus. vel per fingujos, qui Mc ad* funt, vel peruniveVfum concilium» etiamfi om- nespaftoresex univerfo terrarum otbe huc coirent, tantismalis, quibusnunc grexChriftieftoppref- fus, provideripoffe. Sienmi putarnus bocano- bis perficipofie, antabalio, quamab ipfoChri-. fto> quem Deus Pater unicum nobis fervatorem &f paftorem dedit , cui etiam oranem poteftatem deait,ertamus fane infundamento omnium aftio- num noftrarurn, & divinam iram magiv provo- cabimus, Adjuogimus euim adfuperiora mala ,
C quae pjro^terea nobis acciderunt , qtiod ipfum lontem a^t« vivae reiiquimus , hoc alte^um niaximum peccatum , quod noftra vel pruden- tia vel potentia iifdem malis mederi velimus: ut meiito de nobis dicatur , quod pvopheta in perfona Dei , veterem populum aecufans , di- CJt : Dm mdU fecit ftyHlus hk t me deretique* Jmnu l* runt fontem api& «wW , €? fedtmnt fili cifar~ nas , 7*0» wkhntes cmtimrt 4fUAs . Tales vero ci* fternae funt caufilia , quae a noftra pnidentia> non afflata Spiritudivino, proficifcimtur, quas non modo popuios in pietate Sc obcdientia , tanqaam aquas in cifternis , contincre non va- lent: fed quo magis his attibus' retiuereeosla^ boramus , eo violentius tanquam torrentes a
D nobis defluunt & difccduut; ut fuperiorum an- norum experientia multiy in iocis fatis nos do- cere poteft, & nunc admonere, unicauitantum viam medendishis malis reU&am , fi noftraom- nia remedia inutilia effe agnofcentes, &valere potiua ad augenda quam aa tollenda mala: ad Chrifti potentiam » quem dextcram fuam Deus Pater appellats ad Chrifti fapientiam^ qui eft fopientia Patris, ia omnibus nos, qui patrum perfonamgerimus, fide Sc fpeconfugiamns: hu* |u$ nos in omnibus miniftros effe agnofcamus. Mk *vero qmriwr , ihquitapoftolus, iti£erdiff>en~uCQn£* fktores , ut fidflis quis invenicLtur * Hoc &utem mm no&k d&endum eft , ut miniftros nos in om~ nikiis idmm frabsamus* Erimus veto idonei, fi
E nose^a^bis minime idoneos effe judicaverimui? .
giris i$im > inquit idcm apoftoliis, ad hac ido-^CwZip neu$} #'*»■ }»# m cogitare qitidem aliquidtx nobis^ fimm fu0iientM* Verum hoc fateri non fatis eft nobisj hocdicere potuit apoftolus, & perhanc portam ingredi ad obeundum munus fuum , in eo fe miniftrum iSdelem ac idoneum oftendere, qui fmiul dicere potuit ,. de minifterio fuo lo- quens: J{ihil mihi cvnfeius fum . Nobi^? yero , i,c^*4. quis fi verumfateri voiumu^, aliter dkere noa poffamujs , quin nobis confeir fimus in admini- fearrdo mune^e nobis imp0feo in plurimis de* feciffe, &hommetiam mdonim* adqusccorri- A 5 genda
II
C o ■ *r
U M
Casoius V.
JM?»
12
Seisio I» {?«<& vocamur , ooti mintma ex parte caufam exr A 3« Psc» titiffe, noafatis efc hic fateri ad taatum munus m$f jiosimpares effe, Qaidergonpbisageodum, ut fdonei hoc tempore Chrifti miniftri in ecclelia in&ittranda effe ppJEmus? Idem prorfus , quod Chriftus ipfe epifcoptis animarum rjoftrarum fe~ cit» cmn venit ad fundandam &fprmau4^cc^ elefi&mfuam* Xdetafaac,patres» facicntlumerit nobis, qupdipfafapientiaPatrisfedt» cuo> Vf~ »it » ut multos filios in gloriam adduceretj id qtiodnobis iteui propofitum nunc effedcbet» Is enim cum oppreflbs peccatis omnes inveniffet » omnia omnium peccatain feipfumtranftulit, fe~ que unum ante Deum ptp pmnibus reuot &pp- centem conftituit» ac ppenamnobis debitam fij~ ftinuit» tanquam pmnia flagitia Se omnia fcele- B ra » qu# nos comtniferamtis » ipfe eommififfet, cumtamenabpmnilabe petcati purifllmus effet; cjuippe qui peecatmn non fec|t, n^que utiquaqa inventus sftdpltjsinoreejus, Quo$ vero Chri* ftus pro immenfa fu& caritate erga Deum Patrern * & prp miferfpardia ?rga noftruni g$nus fecit, hocnunc ttt ipfi faciamns juftitta ipfa a nobis fla- gitat, utomnlumhorummalorum» quibus gr?x: Chrifti eft oppreffus» nos paftores coramtribur nali miiericordiae Dei reps conftituaoius » ^tque omnium peccata in nofipfos non tam pie quam jufte transferentes * quia revera hprum rnalp- rum triagna §k parte oos caufa fumus, divinam mifericordiam per Jefum Chriftum imploremus. Quod vero dicimus , nos paftoyes his maiis » qui- C bus ecclefia eft oppreffa » caufam dedlffe , fi ^uis hoc aerius , & magis per exaggerationem quamdam verborura » qu^m vere difium eKiftsV met » hoc quidem ipfa rerum experiencia, quae inentiri nonpoteft, comprpbabit . Refpiciamu? ergppaulqlumadipfdmala» qiiibus ecciefu op- primitur» acfxmqle?iam adnoftra.pecc^ta. Sed quis hoec numerare valeat» quas ilmqi cum re- liquis malis multitudine fuperant arenam ma- ris, &ufque adcoelum clamant? Circumfcriba- inu^ ergo tantam multitudinem noftrorut^ ma- Iprum illis iimitibus > quibus hoc concilium , quod capitalibus malis medendi^ eft vocatum » eacircumfcrijjfit. Sunt veroiHauia, qu^fupra - ; commemorayimus, h^^cfes» lapfamorum difci- 3D plina » & inteftitium ^tque ext^mum bellum^ Hic ergo vide^mus & confidercmus » cum tam muitisannis ecdefia hi«i calamltatibus yexetur, tmdcnam ipfa originem habuerunt f nut% illis nos qupdammodo principium » num fomentum dederimas ? Primum verp exauiinemus initium Wefum» quae ha<: nofira serat^paffim pullula^ tunt: quibus d negare voluoius nos; principium dcdiflTe, quia nullius h^refeos ipii au^ores fui* mu^ > tamen cum peryerfa? dc fide fententiae tanquam vepres qusedam fint ^ fpina? » quge in agvo domiqi, qu| nobis cpleadus commendatus* eft, orta&funt: &fii!l^quidem fu^ fpont^ ? ut fplentaUquandovitiofaeherbae»punuUrunt: u^ men quinoncoluitqu^nidcbuitagrum, quinon £ femiaavit» quipuIIuUnte$ per fe noi* ftatim cu- ram adhibuit J^t extirparet, npn minu^ qui^m prindpiumiili^dediifedicenduseft, quamfi ipfa feminaverit » prasfer«m cum }imt omnia a negli^ gentia agricote ortum ducapt , & Incrementum habeant . Hk ergo feiplbs excutiant » qui funt agricolaeinagrpdomini, confcientiam fuam io-. tmogznt* qupmodo ineocolendo, qupmodoia feminaiidp fe gefferint, Quod qui fecerrnt, fci$- pmfertim temporibus > quibu^ pauciffimi agro dbmini cokndp incumbqnt» non multum (cre- dimus)dubit^bunt? num ad ipfos pullulantium
paffim jneccle&ahairefum culpa pertineat. Harc ^NN^" veromoaenditantumcaufa difta fatis fintdehis,qHllr$rf qua: ad primum caput p^rtincnt , Veuiamus ^d i$*i* fecunduni» qupdlapfammprum difcipiiham, S? abufus (u? vocajptt) pompleditur * Hic veiro ni- hil attiuet dta inveftigare » quinam tantorum malorum aufitpres fuerint , cum pra&ter nofipfo;? ne nominare quidem uilum ftlium ^iiftorem poffimus P Quare ad terdum accedamus , qi^od impedimenta pacis ecciefise in ie cipatirict; qua- Ila iunt arma, veldomeftica* vel<exteiw« %%c enim jampridem pacem ecclefi» perturbarunt , &t adhuc perturbant . De^ quibu^ hoc t^ptpm; dicimus : fi ( quod Deus ipfe certiffimis figni$ oftendit) hjec arma ftageila pjus iun% »; qpibus nps affligitj quia duorum priprum ^rapitum tei fuuius » |n quibu§ i>os excufate pon ppffumus » etiam horum ^rmo^1» praccipuam nos caufam efle negare noa poflumus . Ejuftnodi vero ^a- geila Deum ob eam caufaui immittetc cenfemus, ut nos peccantes eaftiget: & pecc^ta Ipfa » quk bus m^jefiatem ejus maxime offendimus , nobis anteoculp^ponat. Hic v^ro quifquis aliqwiido animfidvprtit » quibps jpodis ecclefia armprum violentia vexata fuerit, fecum ipfe confideret? qu?ttiam illa fint , in qujbus praecipue ecclefia propter ipfa arma detrimeatum patiatur . Hec vero hicrefcrt dequorum artni^ loquamur, five de inteftinisnoftrorumprincipum» five 4? *Xtfft nisTurcarumarmis, quaefuperioribus anni$ nos magnis calamitatibus affecerimt: five de eorum qui ab pbedi^ntia fupriimpaftorumdecefferiint, & ipfos ^ fuis fedibus expulf rriat * Hpc ehim fummatim dicimus de oriini g#?r? ^rmorflm » fi qui illa cpntra no$ tra&arunt| & fuis eccle* fiis paftores fugarwt , ordi*te$ confuderunt > jaicos autem ia epifcoporum locum fuffecerunt> ecclffiae bona diripuerunt , curfnm verbi Dei impedivcrunt : hic, inquams dicimus, nihilho- rumefle» quod inlibroabufuum paftorum» ma- xima illorum pars » qui hoc aomea fibi veadisaut , perfe fa6|:um effe» fi legers libuwt » noa fcri- ptnmape*ti$verbis iaveniat. ^oftram i?nim am* bitiqriem, noftrani avaritiam» noftras <:upidita^ tes» his omqibus m^Iispopuium Dci prius affe- ci0eftatimlnveniet» atque harum vi ab^cckfiis paftores fugari , eafque pabtflo v^rbi privari , bona ecclefiarum, quaefunt boaa pauperum » ^tb illis tolli» indigqis facerdptkcPnferri, ^illi$, qui aih|I a Iai?iS| pr^terquam in veftis genere^ ac neinhpcquideiMiffcrunt, dari* Quid enim hprumcft» qupd negare polTimus per hps annos aaobisf^aumcffe? Quare fi Tw^, fi haeretici hpc id^m adverfus non faciunt » quid hic aliud qu^m flat^itiat tioftr^ » ^ fimul juftum Dei ju- di?ium vid^mus? judicium v$ro plenum miferk cordia: ficnim prqm^ritis nos eaftigaret , ja^ pridcm ficytt Sodoma & Gomorrha fuiffemus, Cur vero h»c nunc commemoramus ? an ut vps cpnfundamus? abfit» fed ma^is, utvos ceupa* tres 8c fratre$ cariffimos , primum aut^ni npf- metipfos admoncamus : quo pa<j£o hscc» quibuS puncaffligimur» flagell^^gravioraquae Impen- deat» nifir^fipifcamus» yitarepo<|imus»uteffu- giamustremfndum illud Deijudicium» omnibus ijuidem aQar<rfipifcentibus trepacadum» maxime u vero illis qui pr^fuat, *$&ih\mh enim p$ve, in- fcT* '* quit fcriptura » hh f«/ frafunt » fiet * Judicium vero inciper^ aunc vidimus a doa*p Dei* Dam enim nuhC ejicluntur fa^erdotps , dum coftcul- cantur ab hominibus » quid aliud hoc ipdicat ^ quam divinum de nobis |udicium , quod pr&di~ xitCbriftas» cumdiceret,facerdptf«?fa0s effe fal
terra; ;
tc.rr£t
p A u £ u « P. lll.
R I D E N T I N U M,
CAftOtUS I M P-
V*
*4
ZO*
quod fi fMevaauerit, ad nihii valereuk £ trn,'nifittt.^jic»turforiis> «^cogcuteetur ab ho- xniaibus , JH«c vero omnia oos nunc patimur P Quod fi propt^er /uftiriam ., #t noftri rnajores , heati hos quidem :: at»uae jufte quidem > quia fal evanuit; mioigie autcm propterjuftitiampa- titnur : in omQtbns qnim noftris affli&ionibus vi- demus judicium Dc£. Atque ptinarsquidemijT. lud videremus : hoc enim initium cfler omoia Dei judicia & flagellapffugiendi, atqueingra- tiat^ & veram gloriam ingrediendi . Quaeresfe- jcit, ut Ui his comm<£morandis acrior^ & iongio- res fu^nmus : nifi enim hasc benecognita & per- fpe&a fuerint , fruftra intram$js in conplium > fruftra invocamus Spiritnm fan&um , qui pri- mum ingrefiuu* in aaimam.bominis (emper £a~ $ jtere foiet, per ipfius komi$is condipmaationem.» ut condemnet muqtdum de peccato » Quare nift ille Spiritus nos apud nofmetipfos primum coo- demnaverit , nondum illum lngreffum efle ad nos aftumare poffumus, ac ne ingreffurumqui- dem, ii peccata noftra audire rccufamus, Ideni enim dicetur nobis, quod populpveteriperpro- phetam Ezechielem eft di&um , cumnondurn agnitis fois (ceJeribus, peumperprpphetam in- terrogars vellent ♦ Sic aute^aitprophpta: Jfont** runt <viri Ifrael ad wterrogandun? dominnm , gp* federunt coranp me . Hae autem dicit ddmijms : '^mqtifd dd inferrogandum me*ve&iftis> fm^o, dicit domims , quta non rcfpondebo *vobis , Sequi- tur autem : Si judicds cqs % ^bominationes pa- Q trum iltorum ofiende itth. ln quibusverbisoften- dit Deus, quare noluerit refppndere illis^ quia npndum fcilket abominationes fuas & patrum fuorurn ^udier^n? • Quaire cum idem Pei Spi- ritus llt 9 qui tum dabat refponfa ? & qu$m iiuqc no* fedentes cor^m domino invocamus , quid nobis faciendum fit > pt propriarefponf^ habeatoilV * W his videtis ; §c (xmvl qtiam pe-. ceffario nos, qui praefidemus in hoc facro con- feflu , % det$geo4is noftris peccatis fermpnis exor^ dirnn vobifc4ir» duximus , Quia vcro nonnuN I05 ruuc videmus, fua primub peccata, &no- fkri ordws^ graviter dcflentes , atqai? Dei mi- fericordiam prrjnibus votis implorantcs , ideo
IH1-
quidem magis , quo etiam majora nobis certa- Snmo l*
mina irnpendent inilauraturis ecclefiam f quam j^. dec*
illis ihftf uraturis templum* Si enimillismulti^
quo ^i^usidperficeretur^ fcoppofuercj fimuki
etiaia, cum opus impedi^ Oon poffent , eosirri*
ferunt 5 hoc quid^m fic hahetote ? nobis nec ir-
rifores defuturos , nec qui maximis viribus a
coepto ijpere uos deterreartt & avoccnt . Habe-
bimus vero jaon modo colluaationem cumcama
& fanguinje, fed cum fpirituaiibus ncqtritiis in
cgleftibjws. Verum his omnibus potcnrior eft i$,
in cujus nomin? hocppusfumus aggrcffi^ Quare
xa eo coufidamus, ipium precibus invoccmus ,
& ipfe omnfa perficiet. Quiaverohoc.concilium
cum dcliberantium p tum vero judicantiam fpe-
^ciem refert j in quo & deliheratur de iisqu^ad
univerfajis eccleuas bonum pertinent , & etiam
judicatur caiu de rebus, ^uam de perfonis : fe-
demus enim tanquam judicante^duodecimtribns
Ifrael > quibus compi^henditur univ^rfus popu-
lus Dn ; idco maxime locus videtur nofipfos
admoncndi» ut caveamus ab his quae vel con~
fultaadi » vel judicandi vim in nobis depravare
jfoleat . jHaec vero fuot ipfae animi pafliones ;
qua? ideo etiam perturbatipnes vocantur » quia
redum & vjprum de rebus judicium & fenfum
perturbant ac pervertuntv Jn quibusmaximeilla
funt cavenda^ quas reflp monct ethnicus ilie in
confiliis abjicienda, cum dicit: Qniiies homines c*faHs
qui de r^bus dubiis confultant , ab ira ^ odio ,
amicitia, vacuos effe debere. Nam cum in haec
omne genus hominum iit properifum* tumvero
ii maxime qui principibus ferviuncj tales enim
vehementiorjes habent affetftiones t facillime au-
tem ad gratiain Ioquuntur, veJ adodium, pro-
ut fcilicet ipfos mftimant principesaffcftoseflre,
a quibus mercedem expefiant , Cum vero de
principibus Ioquimur, tam de his qui ecclefia-
ftici vocantur, quam qui faecularcs, loquimur,
Ac Iicct quidem nos principesChriftianoshabe-
re agnofcamus&gaudeamus, idquod in veteri,
& jam reccns fundata ecclefia patres noftri non
habuerunt, tamen ante omnia nobis inhoccon-
ciiio femper eft aoimadvertendum , hunc non
eiTe Ipcum laudandi aliquem , nifi folum Deum
Cat ilinam
vevba»
quidem iti maxima fpe fumus, adveniffe, quem D in Chrifto Jefu, atque inumfolumjuftificandi:
jnvocanjiis, Dei Spiritum, Hoc nps vero maxi- ---*" -«— -- -" uA^:-. .^j — — a; ^;
rnum pignus divisjae mifericordi^ habemu^ , nem* peipfam haficincho^tionemcoocilii,in quo nunc i:oavenimus0a4 erigeodam & inftaurandam pene irollapfam ecclefiam, ut vetus populus ppft diu* turuam captivitatem apud externos reges rediit Hi^rofolymam ad irjftauraodum aempium . Jn illius vero populi ftatu, inillorum l^ta ad pa^ triam profedione, & tempii inftauracionq no- ftri quidetn temporis & noftri ftatus , in hoc praefertim cpn^ilio, imaginetnintqeri poffumus ; & in ducpt& ejufdem populi^x^mpjo, veftrum, qui duces ^ftis popiiio Dci9 ad cgleftem patriam ^ontendenti officium videre . Quare omnes vos magnop^re hortamur ? ut faepiiis ad memoriam revpcetis quaeinEfdrae, quaejin Nehemias, quae etiam in Danielis libris funtfcripta: in quibus confijia omnium ducum populi explicantur , quae hunc uqurn femper fcopunn habuerunt , ut fua & populi atque patrum peccata confiten-. te^ , a4 pc^oitentiam & implorationem divinae jnifericordiae prrines ^xcitarent . Quod cum po* pulus fac(?ret, tum quidem omnia illis feliciter iucceffere. lUdiem veroconfilia nobis, fifelicem fucce{fum & exitum e^peftare volumus ih in- ftauranda ecclefia, ob quam caufam }a&ti hucin fpiritu convenimus, fequenda erunt ; atque eo
omne autem genushominumcondemnandi, pri- mum vero nofipfos, qui hsec loquimur , uccum Danielc -dicamus : *${obis fonfnfi» facici , regibut Vtn,?. nofirjs , frinciftbus noftris , & patribus noftris , qui peccavcrunt * Tibi atttem domino Deo noftro mifermrdu , &* propitiatio, qtiia recejfimus a te\ 0* non audivimus <vocem domim Dei noftri , m ambularetyus in lege tjm , quam pofuit nobis fer fervos fuos prophetas . Et omnis Ifrael pwvaricati funt hgem tuam , & declindntemnt , ne audirent nfocem tuam : CT ftillawit fuper ms malediHio 0*. deteftatio f Hic vero nunc locus cffct 9 ut ejuf- demprophetas exemplum fequemes, cujus ver»- ba modo recitavimus , non folum noftra , qui facerdotes fumus, fed populi , fcd principum , corani Deo & ecclefia ejus , peccata confitere- mur , proque omnibus veniam implorarcmus . Sic vero dicit Daniel : Cumque adhnc hqucrer , $iiwl (&* orarem , & confiterer peccata* mea , £T pecca- fa popuii meit txomitit populi hoc Ioco omnium ordinum perfonas compIeQens , ut ejus confef- fio , quam modo reeitavimus , declarat , qua in re, quid nobis, qui pro falute univerfaeec- clefiae tantis malis oppreflfe huc convenimus f faciendum fit, fatisindicarc videtur : nimirum , Ut noftra , & fimul principum , ac populi peccata flentes confiteamqr , Id quod pl^ne i&
fpiruu
U
F A-ttX. U,S
C O K C I
Ssssio I* *?*r*ttt *»«*ow fatif flnncabundefacimus: ver- A
i*. Dec.* ^* ycr? «berius faceremus , fi ipfi prtncipes 15 ^ j, adeffcnt qui fuam nobifcura confeflionetn & la- erymas conjungerent- Ejufmodi veroquafifuni- culis peccatoruru , m prophew loquuntur, fa* ceidotum aq principuniy atqueipfiuspopuiipec* eata funt colligata , ut difficiie fit de uuiusor- dinis peccatis inquircre, quin rcliquorum fimul ordinum peccata appareant » Sic vero ontnes or- dines »na ratioois ferie accufansinvQteripopulo
3"v«tt «* dicit Ezechiel in perfona Dei : Sacerdores ejus CQsttempferum Itge.m meam* &* folhterunt fanitua* rid meat mm f&n$ttm ar frofanum* non habue- tunt diftamUm ^ Trintifes ejtts m medh illius , quafi Hf% rapkntcs fr^dam , ad ejfuniendmt fan~ gulfiem ♦ &d fprdendas animM , W avare fe£lan~ B da> facrti* Tofuli terr& calumnUh&ntur eatumniam* Hasc iile* Quse utinam ad illa folam tempora peitioercnt, ac non noftri qooquetemporisiina- ginem referrent* Utinarn cum de corruptela mo« rum facerdotum^oquimur , huic maximam ©c- eafionem > maxiraam materiam , & au&orita- tetn ipfos principes, atque ipfum populum de- diffe negare poflemus .' Sed reprimamus nunc verba ufque ad tcmpuswagisopportunum, fon- te$ autem communium iacrymarum aperiamus . Redeamus vero ad eos, quoscepimus admonen** <los , prajfertini epiicopos , qui cum mandatis principum huc venerunt. Sicvero illos adraone~ rnus , ut omni, qua poffunt fide Sc diligentia fiiis principihus ferviant.* vetrum ,' ut epilcopos C decet, fic illis ferviant» fct fervi Dei , non ut
uCm 7« fervi kominunt: ^o/to., inquit apoftolus» fervi
fam* ij» homimm ejfe . Primum vero ferviant uni regi Chrifto, cui Deus Pater omnem poteftatem de- dit^ deinde vero proptereumomnibus» maxime autem principibus : cuihonoreiu, honorcm> cui tributum9 tributura. Hort^mur antcm» utprin- cipibus ferviant ad honorcra , quemadmodum eorum mandataverbiftipfi^prasfeferuntx in qui- bus nihil ferea nifi honorificura, &adpublicam utilitatem fpeftans, proponitur. Siveroinfum- tna ferviant, ut eot^um officium inprimisfpedet ad honorem Pei , Sc utslitatem hnjus concilii > quod prdpter publicum bonum eft convocatum. Quare ut ab hoc maxime dehortamur omnes , D qui hic fentcntiascoramDeo&angcJis ejus, at* que coram univerfa ecclefiafumus diduri , ne ad gratiam hominis alicujus loquamur , fic etiam multo magiv, ne ad odium cujufquam ftnten- tiam proferamus^ ctiamfi contra nosadverfarii, vel inimici & hoftis perfonamgerat j deniqueut abomniinternos contentione abftineamus^ ma« xsmeoptamusj &in dominohortamur . Hacenim funt, qn» contriftant & rcpellunt, qucminvo- camus» Spiritum fandum ; finequonihilomnino facerc poterimii5# quod ad bonum & pacem ec-
i. Car. $. clefi* cedat; Cum enim$ inquit apoftolus ■, fint inter w$ contenthnet , non ne bumims eftis , & fc cundtim hominem dmluUtis ? Cum vero bomi* nes cos appellat» Spiritus Dei experte^ intelli^ E git. In omnibus autem, quas ad reformationem ecclefi» pertinent $ ob quam caufam conveni- «iu5, imitari nos oportet illum, qui eam pri- mum formavic: de quo hoc ipfum opus ingre- diente, fic in perfotia Dci propheta Joquitur;
Ifa* 41, £cce fervus meus , qmm degi % dilectus meus $ in qtto bene comfUcui anint& mea : dedi fpiritum meum fufev eum ; judicium gcntibus nuncfabit . tfvfott cmterdet s neque damahitx arundinem qu^f fatam nm confringet r, & linum fumigans non ex- tingutt. Hunc vero fpiritum pacis, caritatis & manfuetudinisj cum femper apud omncs&cum
oranibus ojftenderc debeamutf -% tuta vero maxi- ^ ■
me iu hoc facro confeffu, in quo convenimns, Chhxsti ut per gratiam ipfius Spiritus , contentionibus, 1555, quar nimis diu ecclefiam yeicarunt', 'finis tan- dem iraponatur . Quare ne ipfi ullam conten- tionis anfam alicuideraus, quipacificorum pcr- fonamgerimu^, maxiraeeftcavcndum. Hocvero. & cetera omnia incommoda & impedimenta pa* ci$ nnico modo evitabimus, atque ad optatum pacisportum pervenicmus, fi precibus ab humiii & contrito corde profedis ipium Chrifti Spiri- tum, qui eft pax noftra, invocaverimus: ut in hoc concijio praefideat > ut lucem coidibus no- ftris infundar, utque nos in omnibus ad ipfius honorem & veram ecclefise utilitatem regat & dirigat, Ad tales enim ipfcdicit: tAdhuc telo^tjht^ quentey ecce adfum . Quare ut hujufmodi ora«» tionibus aflidue incumbamus, quanta poffumus caritate vos in domino hortamur , ut unooreat- que uno fpiritu Deum Patrem in Chriftojefu gforificemus, qui eft D^m benedi5:u$ in f»cu- la. Amen*
SESSIO SECUNDA.
Cdebrata dk feptima menfis Januarii y anm mdxlv i.
Anno a nativitate domiui miUefimo quin- sTsTTq gentefimo quadragefimofexto > indidione II. xv.diejovi^» feptima menfisjanaarii , pontifica- 7januarii tus fanftiffimi in Chriftopatris&dominidomini «54^ noftriPauli, divina providentia papse tertii , an* no duodecimo , reverendus pater dominus epi- fcopusCaftelfi mariscelebravit miffam de Spiritu fanfto in ecclefia cathedrali & in locofeifionis* Qua finita, reverendus pater dominusepifcopus fandi Marci habuit orationem. Detnde reveren- diffimi cardinales & alii praelati aceeperunt plu- Vialia & mitras , fueruntque cantatm litaniae* Poftea reverendiffimus cardinalis de Monte be- nedixitfynodum, & fuerunt faftse ceretnoniae , in feffionibu-S publicis fieri folitse * Deinde reveren* dus pater dominus epifcopusCaftellimaris legit decretum • Quo lefto , interrogavit patres , utrum hac placerent : qui refponderunt : Placeiit, cum aliquibus additionibus , per aliquos ex patribus additis, Deinde interrogavit eos : Placet quod proxima feffio fiat quarto Februariiproximefu- tura? Qui refponderunt ; Placet.
Sequuntur n&mina frdatorum qui interfumwt huic f /ftoni* W in frimis. -
Fnefidentes «
Antedifti legati.
*ArtbhfifcQfi >
Aquenfis, Ujpfalenfis, Panormitanus, Arma- canus .
£fifcofi.
Hipporegienfis , Cavenfis , iReltrenfis , Gie- nenfis , nunc cardinalis , Placentinus , Faroju- lienfis , Claromontanus s Fa&fulanus s Caputa* quenfis , fandi Marci , Soranus., Mbtulenfis , Stabinenfis , Sidonienfis , Tcrmularum , Aga~ theofis, Lancianenfis, Syracufanus, Vigornien- fis, Bitontinus, Bcllicaftrenfis, Pacenfis, Afto- ricenfis, Britonorienfis, Aquinatenfis^Clodien- fis, Canarienfis, Caftelli inaris»
0r4~
*7
P A tl t U S F.iH.
T R 1 D E
Amko
Ckristi
K T A
I N V Mt
C A R O t U «
V.
18
Oratores *
Regis Rbtaanorttm Caftel Alto, &,Antoniii$ de Qucta ♦
Tre$ abbates ordinis fan&t 3fittedi&i,
Qenerale$f
Geoeralesordinum Mendicantium » Minorum Obfervantium & alter ConventuaJium * eremu tarum fan&i Auguftini , gencralis prdinis Car- jnctitarum» & fan&ae MarjaeServorum* B
Et Ckuditts Jayus Sabaudus, & presbyterre- formatus » procurator C D* Cardinalis A«g«* ftenfis, & plurps barones,
Decretum fpcundas feflionis,
Pe modo yivendi &* atips in cotfcUh fervdndis »
Sacrofanfta Tridentina fynodus , in Spiritu fanfto legitime eongregeta, in ea praefidentibiis apoftolicap fedis legatis » agnofcens cum beato 3M<r, r; Jacobo apoftolo » quod omne datum optimum » ^*er$, u gp Qmm dQnuni perfeftttm » Ae fqrfum tfi , defcen- dens a patre luntinum , qui iis y qui poftulant a fe fapientiam^ dat omnibus affiuenter » & mn impro- Mwlu ta perat ci* * & fimul fciens quod initium fapientia gft timor Aomini , ftatuic > & decrevit » omnes 3c fingulos Chrifti fideles» in civit^te Tridentins. congreg^tos» exhortandos efle » prout exhorta- tur, ut fg a malis & peecattshafienu^commiflis Qd&n ;♦ emendare» ac de cetero in timore dominiambu- Jare, $r d^fideria carnts non perficere , oratio* nibusinftare» fepiusconfiteri, euchariftiae facr^. mentum fumere » ecclefias frequentare » praece- pta denique dominica quantum quifque pote- rit, adimplere» necnonquotidie pro pace prin- cipum Chriftianorum ac ttniute ecclefiae privatim orare velint : epifcopps vero » & quofcumque D alios » ia ordine facerdot^Ii conftitutos » cecume- nicum concilium in ea civitate concelebrantes , ut affidu^DeiUudibusinciimbere» hoftia$» lau- d£$, 8? preces otferre » f^crificium mifl» quoli- bet faltem 4ic dominico ( in quo Peus iucem eondidit, & a mortyis refurrexit , ac Spiritum fan&um iri difcipulos infudit ) peragere fatagant ■ j facientes» ficiit idem Spiritus fan^tusper apofto* lum praecipit» obfecrationes, orationes, poftu-1 lation^s » gratiarum aftioncs , pro fan^iflimo domino noftro papa» pro imperatore, proregi- bus, 8? ceterisquiinfublimitate conttituti funt, ac pro omnibus hominibus» ut quietam Sftrau- ^uiilam vitain agamus» pace fruamur , & fidei incrementum videamus • Praeterea hortatur » ut E jejunent faltern (ingulis fextisferUsinmemoriam paflioqis domini , elcemofyna^ paiipenbns ero- gent : in ecclefiaautem cathedralifingulis quintis fcriw celebretur miffa deSpiritu fanfto , cum lita- liiis & aliisorationibusadbocinftitutis. Inaiiis vero eeclefits eadem die dicantur ad mirui* lita» niae 8c orationes \ Tempore autem » quo facra "Seff«22,t!e peragentur, f/ collocutiones 8c confabulationes cdcbr. mi£. non fiant , fed ore & ^nimo celebranti aififta. i, r/w, 3. tur .
s$ff'tU ^ 9uon*a5^ oportet epifcopos efle irreprehen-
aerefonmU^jI^> f°brios , caftos , domui fuse bene prse-
pofitos, Jiortatur etiam» ut antfeomniaquiiibet
ia menfa ferret fobrietatem moderationemque
itborum : deinde rum in co loco fape otiofi fer- sessio mones oriri foleant, ut in ipforum epi.fcoporum 1 f. meriGs diytaarum fcrtptumum leftio admifcea-7»Ja»)«»i tur » Familiarjes vero fuos unufquifque inftru^tt *54^* & erudiat, ne fiut rixofi, vinoft, impudict » cu- pidi, elati» blafphemi & voluptatum amatores,: vitia dcmum fugiant & virtutes ampieftantur , & ia veftitu & ia cultu» &omnibns aftibusho- neftatem pr^ fe feraht , ficut dccet miniftros miniftrorum Dei»
Ad haec, cum hujus facrofandt concilii pr^- eipu^ cura» folfcitqdo &intenciofit , ^ttpropul- fatis haerefum tenebris, quae pertot annos ope- .ruerunt terram catholicac veritatis » lux , Jefu >^/* u Chrifto, qui vcra iux eft» annuente » candor , puritafque refulgeat » & ea quas rcformaiione tgent , reformeqtur, ipfa fynodus hortaturom* nes catholicos hiceongjregajtos & cpngregandos , atqueeospratfertim, qui facrarum literarumpc- ritiam habeat, ut fedula mcditatione diiigenter fetum ipfi cogitent , quibus potiffinnnm viis & modisf ipfius fynodi intentto dirigi, & optatum eflfeftum fortiri poIBt, quo maturtus &confuI- tius damnari damnanda , .& probanda probari queant, ut per totum orbem omnes unp ore » & eadem fidei confeffione glorificent Deum Sc patrem domini noftri Jefu Chrifti . In fen» tentiis vero dicendi^ juzta '' Toletani concilii C jftatutum , in Joco benediftionis coiifidentibus Toiet. iv, domini facerdotibus , nulius debeat autimmo-J;?* deftis vo^ibus perfbep^re , aut tumultibus per- t(on turbare » nullus ctiam faffis vanlfve aut obfti- Bracar. 6. natis difceptatipnibus eontendere : fed quid- l4' quid dicatur, iic mittffima verborum prolatio* ne temperetur » ut nec audtentes offendantur » ncc rc&i jjudicii acies pertnrbato animo im-ftt* datur*
Infupcr ipfa facra fynodus ftatutt &decre vit, quod fi fortc coqtigerit aiiquos debito in Ideo nonfedere» & fententiametiam fub verbo» Pia^ cet» proferre » congregationibus interefle , & alios quofcumqyeaftusracere» conciIiodurante,nuIIi propterea praejadicium generetur , nullique ao^ vum jus acquiratur.
tAngeilus Maffarellus facri concilti femttriut » mfr* m froprfa .
ToIet.Xfc
fi£
III-
4» Febr#
Indiffio fitwra f$fjl*nh •
Deinde indida fuit futura feffio ad diem Jo vis» quartam menfis Februarii proxime ven- turi»
SESSIO TERTIA»
AHKo a nativitate domtnx miilefimoqum* sTTsTo gentefimo quadragefimo fexto , qimrto menfis Februarii , fuit feifio generalis» & cek* brata mifla de Spiritu fanfto per archiepifco- pum Panormitanum » magifter Ambrofius Ca^ tharinus habuit orationemi & reverendus pater dominus archiepifcopus Turri|;aaenfi$ legit de- cretum» & interroga vit patres» anpkceret» re« fponderciotque» f^d aliqui cnm certisadditioni* bus» Placet»
Seyuuntur nomina pr^idtorum » tfui interfutrimt huk fejjbni , %T in primis ,
Antcdi<St legati & pra?fidentes,
Cardinales* Reverendiffimus dominus cardinalis fanS:i Cse-
farii »
i9
V A U t. U S P, 11).
COKCIIIUM
C A K 0 L U £ V,,
1 m a.
10
farii, & cpifcopus Tridenfciausj ac admlaiftra- * p» * » v tor Brmgenlis .
Reverendiflimus dominus Petrus Pacecus car- W* dinalis & epifcopus Gienenfis*
f II
^ Vtbu
jttchhfifwfl *
Aquenfis? Turritanus, Acheruntinns , Upfa^ fenfis, Panorpaitaous, Armacanus?
Iidem , fjiui m prsecedenti feftione > & adhuc "gafionenfis , & Fanenfis *
Oratores regis Romanorum iidem quiinpr«~ cedenti feflionc.
Abbates iidem qui m praecedcrjti .
General£$ ordinum iidem gui in praecedenti.
^dn^llus fyfitjfkrttfosfacriconcjlii ftfrctarws*
Decretum de fymbplo fid^i?
1$ nomine ftntta & individttaTrinitatis, Tatris^ &* Filii) p* Spfritus fitnfti*
Ffee (aemUa&a qseumenica &,generalis Trir
dentina fynodus, in Spiritufan&olegitimecon^
gregata, $?in ea praefidentibus eifdem tribusa*-
poftoljcap fcdis legatis , i^agnltudinem rerum
tra&andarumconfiderans, praefertim earurn qu$
duobus illis^apitibusj deext}rpandislvaer$fil?us,
& moribus reformandis , continentur , quorum
cania prsecipue eft congregata ; ^gnofcens au*»
■ff/**/. t: tcrxt cum apoftolo , non elfe fibj cQlluftationem
adverfus carn^m & fanguinem r (ed adverfus
fpiritales ncquitjas, in coelcftibus , cum.eodem
omncs & fingulosinprimishortatur, ut confoiv
tehtur in domino , & in potentia virtutis ejus % in
. omnibus fumentcs ftutum fidei , in quo poflint
omnia tela ncquiflimi ignea estinguere s atque
j$jMffl!« gal^am fpem ututis accipiant cum gfajio/pifi-r
tu$, quod eft verbum Dei vJtaque ut Jiaec pia
ejus lolicitudo principium &-pv,ogreffum fuuni
pcr Dei gratiam habeat, ante omnia ftatu.it &
deccroit pr$emittendam *jfl* confc0ipnemffidei ^
* Nic«R«n« '.-'' patrum exempla in hos fouta, qui facratio-
Hipppn?** r^us conciliis hoc fcutum contra omnes haere^
Cpaa. fc* fes in principio fuarum a^idnum apponere con-,
fuevcre: quofoloaliquando&infideles adfidem
tra?r(?runt , haereticos eJEpugnarunt , 3c fiddes
copfiriftarunty QuarQ fymbolwfid^i % qu.ofanr
&a Rom^na ecclefia utitur , tanquam princi*
pium iHud > in quo omnes, qui fidem Chrifti
prqfitentur , neceffario caOTeniunt , ac funda-,
Mttth; \b m^ntum firmum & unicum , cotltra quod por^
m inferi nunq^a,m praevalebunt , totidem v#r-
bis , quibys in omnibus ecclefiis Iegitur , e^-
prin^endum effc ccnfuit * quod quidcm ejqfr,
moii eft ;
S YM BQi U M F I DE I,
Crsdo in umm Deum , Patrem omnipoten^ tem > fa<^orcm cali Sc terrse , vifibilium om^ liium Sc invifibilium: Et in unumdominumje- fum Chriftum % Fifium Dei unigenitum , & ex Patre natum ante omniafeculaj DeumdeDeo, Jumen dc lumine, Dcun* verum de Deo vero ; genitum , non fadumj confubftantialem Patrij per quem orania ftida funt . Qui propter nps homincs, & proptcr nbftram faiutem dc(cendit d« ^ceJis \ 9e incarnaw eft de Spiritu fanfta ck
A Maria Virgine ; & homo fa&us eft . Crucifixus a~n ITo etiam pro nobis fub Pontio Pilato , paffus., & Chxisti fepultus cft ; & refurrexit tcrtia die fecundum »54^ fcripturas; & afcendit in c^eium, fcrdet ad dcx~ . teram Patnsj & iterum venturus eft cum glo^ ria jiidicare vivos & mortuos : cujus regninon erit finis , Et in Spiriturn fan&nm, dominum fy vivificantem , qui ex Patre Filipque proce- dit: qui cum Patrc 8t Filio fimul adoratur & fonglorificatur j qui locutus eft per prophetas : Et unam fandam catbolicam &apoftolicam ecclefiam , Confiteor unum baptifma in re* miffionem pecca,torum : * & expefto refurreflio^ nem mortuorum , & vitam venturi faeculi ? Amcn.
B
Indiftio futurt ftffionis*
Eadem facrofan&a., oecumenica & generali$ Tridentina fynodus, in Spiritu fanaolegitimc congregatji , in ea prssfidentibus eifdiem tribus apoftolicas fedis legatis5 intelligen^mukospr^ latos ex, diverfis partibus accindos effeitineri, nonnullos etiam in via efle, quo hucveniant; cogitanfque omnia ab ipfa facra fynodo decer- nenda eo majoris apud omnes exiftimationi* & .honoris videri poffe, quo majori fuerint &ple^ niori patrum concilio&prasfentiafancita & cor- roboratft j ftatuit & dccrevit futuram feffionem poft pmien.tiam > celebrandam effe die Jovis» C quse fubfeqiie^ur dominicam Laetarc. proxime futuraim i int^rim tamen non diffctri xlifcuifio^ nem & examinationcmr eorum , quae ipfi fynu^ 4o difcutienda & examinanda videbuntur*
SESSIO QUARTA
A
kno a nativitate domini millefimoquin- ssssiq gentefimo quadragcfimofexto ,, indidione I V. quarta, die vero Jovis, b&ava menfis Aprilis j ^< A^rlL pontifieatus fanftiflimi in Chrifto patris & do* mini noftri domini Pauli , divina providcntia pap# tertii , anno, duodecimo , praefidentibus eifdem tribus appftolica? fedis iegatis , reveren- dus p^ter^onwnus Salvator Alcsiu$,ai;chiejpifco-
D pus Tunitanenfis , celebravic miffam dc fanfto Spiritu in ecciefia cathedrali, & loco fefiionis * Deinde generalis SerYorum h&buit orationem * Q^ja finita, revercndiflimi cardinales & prselati; aeceperunt .pluvialia&mitras: & cantores ince^ pcruat cantare antiphpnam , Exaudi nos , do^ vaim > quoniam benigna eft mifericordia tua. Quafinitay diaconusclamavit, Orate, Quodi* J * Q:o, omnes praelati flexeruntgenua,, &orarunt. Deinde /ubdiacpnus clamavit , Erigite • Tunc.* rcyerendus dc Monte , primus pr3e.fid.en5 , dixil Iiancomtion^m:. Adfumus, domine.fan5;e Spi* xitm* Qua finita, idem.diaconusdi^ie iterum» Qrate ,» & paylo poft diut ^ Erigitc> Deindeidem prapfidens dixit hanc orationcm: Metitibus no-
E ftxjs qusefumus, domine, aipirando, &*c* Qp** bus peradis , cantorcs inceperunt litanias » Et cum venerjmt ad. ijlum loicum , ty domnuma- poftolicum , praBfidentcs, qui flcxis genibuserant , turrexerunt , & reverendiflimus cardinalis de Monte primus prxfidcns vertit fc ad congrega^ tionep?* dans benediftionem , & dixit: Uthanc fanftam fynodum* <?*c- Cantores refponderunt , Tc rogamus audi nos . Completis vero litaniis diaconusdixit; Fleftamusgenua,: &rubdiaconus refpondit: Erigite, Dcindeidemrcverendiffimus pracfidens dixit hanc or^tiqhem; Da:<jn*fumus ccclcfiias tua: mifericors Deus , u^ Spiritu fan^
1! ^Vw*-* T R I D E N
i. ftp ^dngrcgata , Quibus pera&is dfccotuis can-
CHRt?-n Wlt cvangclium : amniitt * fdlfis frQffotu*
t5^- Quo finito » praefatus reverendiffimns prasfi-
M*ttb,?* 4ca$ incepit tymhum , Vcni crcator Spiritns* Quo finito^ Mem rcvsrendiffimus praefidens di- x&hihc orationem : Deus qui corda. Peinde praefajtus dominus archiepifcopus legit 4ecre~ tum, & qusjefivit ex patribus ., jutrum Jhate pla- cerent » Qtri omnesjcfponderunt: Plafcct , cum aliquibusadditionibus. Poftremo, utrumplace- tet? quod prima fntura feffiocelebrarcturdiejo- vis poft feftum pentccoftes . Qui refpoadcruat ; Placet, , #
Item h«c fan&a fynodus ftatmc & decrcvit , pVoKimam futuram feffionem tcnendam & cele- brsndam effe feria quiota poft facratiffimum fe- ftum proxitflum pentecoftes.*
Quo quidem decreto, ut praemittiturr le&o, poftquam patres in concilio praefeatcs refpoads- Tunt, PUm v.dominus Angclus Maffarellus ,, ipfius conciiii fecretarius , legit depntationem oratorum C^faycae & catholicae ma;eftatis , in perfonam iilaftrium domini I)idact de Mendo- $a» & domini Francifci a Tolcto %& concilium Tridentinum , ad faqiendum ea quae Cxfax$% jnajett*s faceret, fi prsfenseffet.
7{omlnd prdUtomm qui wttffmmm h$it fijjfanit
Tntfidcntts p* U§4ti ,
In primis antedi&i praefidentes&Iegati feffio- nisfceundae, cardinalcs iidem» quiinpc^cedea- ti fcffionc *.
^Arfbhpifcopi ,
Aquenfis, Turritanus, Corcyrenfis,Sencnfis, Materanus &Acheruntiuus, Upfalcnfis, Panor- mitanus, Armachanus.
Epiftopi f
JScnogallienfis» Afcuianus* Cayenfi$,FeItren- fis, Acienfts, PlacentinusA Gadditanenfis, Tor* cellanenfis^ {Jibinicenfisv Pientinus $ Clammon- tanus» Chiycmenfis, &MeIopotamcnfis,, Reati* nus, Faefularum, fao&i Mard , Capataquenfis, Majoriccnfis, Aquetjfis, Soranus, V^fionenfis , Motirlancn&s , Caftellimaris, Fatienfis^Metho* nenfis , coadjutor Veronenfis , Tjhermularum , Agathenfis, Lancianenfis, Syracufanus, Capru^ lauus, Vigornicnfis, Bituntinus^CorfuIanenfis, BeUicaftrenfis, Paccnfis-, Aftoricenfis, Britoao* rienfis , Aquinatenfis , Ofccnfis , Bergomenfis,* Clodienfis, Canarienfis^
Ordtom *
IHuftriffimusdominusFrancilcus a Toleto, o- rator Sc procurator inviftiffimi Caroli quinti Ro- mani imperatoris, *
TroemdtQns *
Dominus Claudius Jayus procurator revcren- diffimi domini cardinalis & epifcopi Augu-1 ftenfis >
Abbates & gencrales otdinum iidetn qui in praeccdenti feffione. ^n%dm hUffbnltus fmi tontffii ftcwmus *:
T I H V Hi
C A R O L U S I M P.
V,
ii
Detretum d* cdrwmris fcripturis * a&mq *dfritis fromuli&tum in ^uarta feffiont ♦
S £ S S I O
IV.
8» Aprili
SacrofanSa oecumenica & generalisTrideiiti- r\x fynodus* in Spiritufanaio Iegitimccongrega-. taj pr^fidentibus in ea eifdem tribns apoftoIic« fedis Jegatis, hoc fibi pcrpetuo ante oculospro- ponens, ut fublatiserroribus, puritasipfaevani- gelii in ecclefia <confervet.ur : qwod . prpmifium antc per prophctas in fcripturis fanflis dominus jercm. ji; nofter Chriftas Dci Filius proprio ore primum promulgavit , deinde per.fuos apoftolos , tan- quam footem omnis falutaris vcrkatife&morum xdAttu vtt, .difciplinac, omni creaturae pradicari julfit ■■: peiw M*nt *iu
B fpicienfque hanc veritatem & difciplitemconti* neri ia libris fcriptis, & fiae fcripto traditioni-^ bus, qu^e ex ipfius Chrifti ore abapoftolis aced- ptse , aut ab ipfis japoftolis Spiritu fando di^laate , *♦ Th*Sf*U quati per manus tradit?e, ad nos ufquepervene-^ *'um r.uot .* orthodoxorum patr^um exempia fecuta , Marth* &t X3mnes libros tam veteris qualti noviteftamenti ,c€leb-miff* cum utriufque unus Deusfitauftor, nccnontra- ditiones ipias^ tum»adfidem, tumad moresper- tinentcs, tanquam velore tenusaChrifto, vel a Spiritnfanfto» ditflatas, & continua^ fucccffione in ^cclefia cathojica confervatas, pari pietatisaf- fedu ac reverentia fufcjpit ac vene^atur . Sacro- rum vero librorum^indicem huic decrctoadfcri- "* Lao^. 59. betidum ^enfuit, ne cuidubitatiofuboruipoffit, ^p}^a^\. C quinam fint , qui ab ipfa fynodo fufcipiantur . t?,UL c.V* Sunt vei^o infrafcripti tcftamenti veteris quiriqiie CeUft dift, libriMofis, ideft, Gcn^fis, Exodiis,LevkicuSj ^^ a Numeri , Deuteronomium , Jofue , Judicum f Ruth, quatuor Regum , duo Paralipomenon , Efdrse primus,& fecundus,qui diciturNehemias, Tobias, Judith-, Efther , Job , PfaUcrium Da~ vidicum centum quinquaginta pfalmorum , Pa- rabolae , Ecclcfiaftes , Canticum Cantkorum , Sapientia, Ecclcfiafticus, Ifaias, Jeremias, cum Baruch, Ezechiel , Danicl, duodecim prophe- t^mihores, fcilicetOfee, Joel, Amos, Abdias, Jonas , Michaeas , Nahum , Habacuc > Sopho- nias , Aggaeus , Zacharsas , Malachias , duo Ma^chabacorum, primus&fecundus: Teftamen-
D ti novi , quatuor evangelia , fecundum Mat- thejam ^ Marcttm i Lucam , & Joannem , adus apoftdlorum a Luca dvangelifta confcripti , qua- tuordecim epiftolae beati Pauli apoftoli >.£cili«- cet ad Romaftos , duae ad Corinthios , ad Ga- Iatas , ad Ephefios , ad Philippenles , ad Co- loflenfes, duas ad Theflalonicenfes, duaeadTi- ^motheum f ad Titum, ad Philcmoncm, adHe- braeosj Petriapoftoliduaej Joannisapoftoli tres; Jaeobi apoftoljuna,; Judae apoftoli unaj & apo- calypfis Joaniiis apbftoli .
Si quis kutem libros ipfos integroscumomni- bus fuis partibus, proutinccclefiacatholicalegi confueveruftt > & in veteri vuJgata Latina edi- tione habentiir, profacris&canonicisnoniufce-
E perit , & traditiones prxdidas fciens & pru-
acns contempferit , anathema fit . Omnes ita-. ■
que intelligant quo ordine & via ipfa fynodus ,< poft jaftum fidei confeffionis fundamentum , fit progreWura , & quibutf potiffimum tefti^ moniis ac pr&fidii$ in confirmandis dogmati* bus ? & inilaurandis in ccclcfia moribus fit u* fura .
Demtnm de edjtiohe W 1*fu facrorum- iibrorum .
Tnfuper cadcm facrsfan&a fynodu^ confidc^
rans ,
2$
P A UTX U.S:
C O N C
3 es sio IV,
Iflfra Se&
«J.C.fr
regt to^e
rans , non parum utilitatis accedere poffe e£~ clefi# Dei , fi ex omnibus Latinis editionibus, quse cireumferunrur facrorum librorum , quae- nam pro authentica habenda fit , innotefcat 5 ftatuit & dcclarat, ut haec ipfa vetus & vufga- ta editio, quae longo totofaeculorura ufuinipia ecciefia probata eft in publicis ie&ionibtis , difpu- tationibus , praedicationibus & expofiuonibus , pro authentiea habeatur,- ut nemo illam rejice- re quovis praetextu audeat vei praefumat , Pra> terca ad coercendapctulantiaingenia, decernit, ut nemo fua; prudentiseinnixits, inrebus fidei& morum ad sedificationem do&rinae Chriftianaj pertincntium , facram fcripturaui ad fuos fen- iiis contorquens, contra eum fenfum quem te* miit & tehet fandfct mater ecclefia » cujus eft E judicare de ve.ro fenfu & interpretatione fcri- pturarum fan&arum , aut etiam contra unani- mem confenfum patrum ipfam fcripturam ia^ cram interpretari audeat, etiamfi hujufmodiiri- terpretationes nullo unquam tempore in lucem edeuda* forent* Qui contravcnerint , perordina* rios declarentur , & pcenis a jtire ftatutis pu» niantur.
Sed & imprefforibus ** modum in hac paite
I X A
I U M
C A R 0 t U S
24
*um
nbr* prohis ut pareft, imponere vofens , quijamfinemodo, hitis* hoccft, putantes fibiliccrequidquid libet , fine licentia fuperiorum ecclcfiafticorum , ipfos fa«* cr« fcripturae libros , & fupcr illis annotatio- nes & expofitiones qttorumfibet iodifferenter , fsepe tacito , fope etiam euientito pra;Jo , & » t quod gravius cft , fine nomine auftoris impri- inunt, ,alibi etiatnimpreffoslibroshujufmodite* inere venales habent , decernit & ftatuit , ut poft- hac facra fcriptura , potiilimum yero haec ipfa ve- tns & rufgata editio quam emehdatiffime im» primatur; nullique Jiceatimprimere, vel imprir mi facere, quofvis libros de rchusfacrisfinerio* mine auftons: neque illos in futurum vendere, aot etiam apud fe retiaere» nifi primum exami- nati probatique fuerint ab ordinario, fub poena w&b Jttlfo ^nathematis Sc pecuniae in canone concilii f-ao- iLftLcose viffimi Lateranenfis appofita . Et fi regulares s « n io. fuerint » tt^tra cxaminationem Sc {>robationem de 'i^prerl hu;ufmodi> licentiam quoque a fuis fuperiori* iEone hbro- j,us impetrare teneantur , recognitis per cos li- ; bris, juxta formam fuarum ordinatibnum. Qui autem fcriptos eos commuhkant» vel evulgant, aifi antea examinati probatiquefuednt, eifdem pocnis (ubjaceant quibus impteffores . Et qui cos habuerint vel legerint i nifi ptodiderint auftores , pro aufl:oribus habeantur ♦ Ipfa ve- ro hujufmodi librorum probatio in fcriptis de^ tur , atque idco in fronte libri ^, vel fcriptl; vel impreffi authcntice appareat; idque totum> hoc eft, & prpbatio & examen, gratis fiat, ut probanda probentur , & reprobentur impro-
banda .
Poft haec temeritatem illamreprimerevolens, qua ad profana quaeque convertuntur , & tor- qttentur verba, & kntemix facrae fcripturae , ad fcurrilia fcilicet, fabufofa, vana, adulationes, detraAiones , fuperftitiones , impias & diabolicas incantationes , diviriationes , fortes, libellos etiam famofosi mandat&praBcipit, ad tollcndam hit- iufmodiitreverentiam&contemptum, ne de ce- tero quifquam quomodolibet verba fcripturae fa- crae ad h#c& fimiliaaudeatufurpar^, ut omoes hujus generis homincs , temeratores & vioJato res vcrbi Dei, juris & arbitrii pcenis per epifco pos coerceantur.
Iniitlh futw& Jij$Qm*s;
Anko
CnaisTr 154«'
Itenvhaec facrofan&a fynodus ftatuit&decer- nit, proximam futuram feffionem tenendam Sc cclebrandam effe feria quinta poft facratiffimum feftum proximum pentecoftes.
SESSIO QUINTA.
AMNoa nativitate domini millefimo quifi* s $, s s i O; gentefimo quadragefimofexto , indi&ione
o-
iVpdie vero Jovis decimafeptima menfis Junii pontificatus fan^iffimi in Chrifto patris & do~ mini noftri domini Pauli, divina providentia papar tertii , anno duodecimo , praefideatibtts eif* dem tribus apoftolitae fedis Iegatis , reverendus pater dominu^ Aiexandcr de Picolominibus. Se* nenfis, epifcopus Pientinus in Tufciacelebravit miffam de Spuitu fanfto in cathedrali ecclefia & loco feflionis, Deinde magifter Marcus Laureus Calaber , fratrer ordinis Pr^edicatorum habuit orationem . Qua finita , reverendiffimi cardi* naies & alii praskti acceperunt pluvialia & mitras ,* fueruntque faft^j ccrcmonia; in aliis feffionibus fieri folitae : ie&um fuit etiam de- cr^tum «
IndiftiQ fHtum fefltQnls.
Item haecfacrofanclafynodus ftatuit&decrevit primamfuturam feffionem teneridam & cclebran- dam cffe die Jovis, feriaquintapoftfeftumbea- ti Jacobi apoftoli.
Itymina, CQgnomina y €?* patri* fr*l4twr»m ftiiiH terfuerHnt yuinta ftffiwi*
*Pr<efidenta &* legati*
* •
Reverendiffimus & ii/uftriffimus dominus do- minusjoannes Maria , epifcopus PraeneftinuSi deMonte, Aretinus.
Reverendiffimus & illuftriffimus dominus do- minus Marcelius tituli fan£bs Crucis in Jerufa- lem presbyter, Ccrvinus, Politianus.
Reverendiffimus & iJIuftriffimus dominus do- minus Reginaldus, fand« Mari» in Cofmedin diaconus, Poius Anglicus.
Sandtae Romanseecciefiascardinales, facricon» cilii pr«fidentes , &apoftoiicideIatere legati-
Cardinaks*
Reverendiffimus & illuftriffimus dominus do- minus Petrus Pacecus, fandae Romanae ccclefi»
presbytercardinalis, &epifcopusGienenfis, Hit fpanus *
Oratores.
IUuftriffimusdominusdora-Didacus Huftadus de Mendoza, Hifpanus.
Illuftriffimus dominus dom. Francifctis a To- l4to , Hifpanns , oratores & procuratores in» viftiffimi domini domini Caroli quinti Roma* nbrum imperatoris , a Hifpaniarum \ tfc* re-
tArchiefifcopi *
ReverendusdominusAntonius Filholi» archi* epifcopus Aquenfis j Gallus .
Rere-
»7. Junit 154$.
a*
PAtuus f.iih
f ridbmmom,
€a«oj.u* V*
atf
Reverendus doroinus Salvator Alexius 5a(Ta- *A rus» archiepifcopusTuriraneafis , Hifpanus.
Reverendus dominusCattehijs» archicpifcopus Corcyrenfis » Venetus.
Revercndus dominus Francifcus Bandmeus ar- chiepifcopus Sencnfis» Seneufis.
Revereadus dorainus JoannesMichaeISarrace~ nus, archicpifcopws Materanus&Acheruntinus, Neapolitanus.
Revercndus dominus Sebaftianus Lecavela , archiepifcopusParienfis & Naxienfis, Graecus.
Reverendus dominus Olaus Magnus» arcbie- pifcopus Upfaleafis , Gothus *
RevcrendusdominusPetrus Tagliava, archie- pifcopus panormitanus, Siculus.
Reverendus dominus Robertus Waucop > arv B cbiepifeopus Annachanus» Scotus*
Epifcofi*
Rcverendus dominus Marcus Vigerius , epi^ fqopus Senogallienfis, Saonenfis.
RcverendusdominusPbiiosRoverella» epifco- pusAfculanus, Ferrarienfis*
Rcverenduspater dominusRobertus de Croy* cpifcopus Cameracenfis , Germanus .
Reverendus dominus Joannes Thomasde fan- &o Feiicio » eptfcopus Cavenfis , Neapolita-
nus •
Reverendus dominus Thomas Campegius » epi» fcopus Feltrenfis, Bononienfis. C
Rcverendus dominus Benedi&usdeNobilibus, epifcopus Acienfis » Lucenfis ,
Reverendus D.Quintius de Rufticis, epifcMi- litenfis , Romanus .
Rcvereadus dominus Cathalanus Trivultius » epifcopus Placentinus, Mediolanenfis,
Reverendus dominus Hieronymus Fufcherus 9 epifcopus Torcellanus» Venetus.
Reverendus dominus Antonius de Numai » epi- fcopus Ifcraienfis, Forolivicnfis #
Reverendus dominus Hieronymus Theodolis^ tpifcopus Gaduanus , Forolivieafis «^
Reverendus dominus Joannes LucittS Staphy- leus» epifcopusSibinicenfis, illyricus.
Reverendus dominus Alexander Picolomineus » D epifcopus Pientinus » Senenfis *
Revercndus domiausGuiltelmusaPrato» cpi- fcopus Claromontanus, Gallus.
Rcverendus dominus DionyfiusepifcopusChi- ronenfis, & Melopot&menus , Graecus.
Reverendus dominus Marcus AUgeriusdeCo- Jumna, cpifcopusRcatinus, Reatinus.
Reverendus dominus BracciusMartellns» epi* fcopus Fsefularum, Florentinus»
Rcverendusdominus Coriolanus Martyranus, epifcopus fanfti Marci» Neapolitanus .
Reverendus dominus Henricus Loffredus, cpi- fcopus Caputaquenfis» Ncapolitanus.
Reverendusdominus BaptiftaCanopegius» cpi- jfcopus Mxjoricenfis » Borionienfis. £
Reverendus dominus Hieronjrmus Vida» epi* icopus Albenfis, Cremonenfis.
Reverendus dominus Hlifeus Theodinus epifco- pusSoranus, Arpinas.
Reverendus dominus Jacohus Cortefius aPra- tp» epifcopus Vafioncrms, Romanus.
Reverendus dominus Baltaifar de H«redia»epi* fcbpus Boifanenfis, Sardus.
Rever^ndusdominus Angefus Pafchalis » epi- fcopus Motulanus, Dalmatus.
Reverendusdominusjoannes Fonfeca? epifco- pu$» Caftelli maris» Hifpanus. Contili Qmuh Tom. XXXIII,
m**
Revercndus dominus Petrus Bcrtanus » epifc $ b ssro Fanenfis, Mutinenfis. V,
Revcrendus dominus LudovicusSimonetta» e- l7*%^li» piTcopus Pifaurienfis, Mcdiplancnfis*
Reverendus dominus AtoyfiusLypomanus , e- pifcopus MothoncnliscoadjutorVcronenfis, Ve- netus.
Reverendus dominus Vincentius de Duranti- bus» epifcopus Thcrmularum» Briicienfis.
Reverendus dominus Andreas Centanus, tpu fcopus Nemafienfis, Venetas.
Rcverendus dominus Joanncs Petros Fetretu» » epifcopus Milerifis» Ravennatenfis.
Rcverendus dominus Ciaudius delaGuifche» epifcopus Agathenfis» Gallus.
Reverendus dominus Joannes de Salazar , &&' Burgo, epifcopusLancianenfis, Hifpanus.
ReverendusD.FabiusMignanelius, epifcLu* cerinus, Scnenfis.
Reverendus dominus Hieron]f mus de Bononia » epifcopus Syracufanus, Siculus.
Reverendus dominus Mgidius Falfetta , epi* fcopus Caprulanus, Cinguianus.
Reverendus dominus Richardus Patus , epifco- pus Wigornienfis, Anglicus.
Reverendus dominus Cornelius Muffus , epi- fcopus Bitpntinus, Placentinus*
Reverendus dominus JacobusJacobeMus» epi- fcopus Bcllicaftrenfis, Rpmanus.
Reverendus dominus Francifcus de Navarra * epifcopus Pacenfis» Hifpanus:
Reverendus dominus Didacus de Alava % epi- fcopus Aftoricenfis , Hifpanus .
Revecendus dominus Thomas Cafellus » epifco- pus Britonorienfis, Roifanenfis*
Reverendus dpminus Juiius Contarenus, epi^ fcopus Bellunenfis, Venetus.
Reverendus dominus Galeatius Florimontius/ epifcopus Aquinatenfis» Sueflanus.
Reverendus D. Petrus de Auguftinis , epifcopus^ Ofcehfis» Hifpanus.
ReverendusdominusBernardus Diaz» epifco* pus Calaguritanus» Hifpanus.
lleverendus dominus Gregorius Caftagnola , e- pifcopus Milenfis» Grecus.
Revcrendusdominus Antonius de Cruce, epi« fcopus Canarienfis » Hifpanus .
Trocxmow.
Reverendus dominus Claudius Jayus» procu- xator revercndiflimi Sc illuftriffimi domini do« mini Qthonis Truchfes» fandac Romana; eccle- fi* cardinaiis & epifcopi Auguftcnlis , Sabau» dienfis.
Reverendus dominusAmbrofiusPelargus» or- dinis Praedicatorum , procurator rcverendiflimi domini domini archiepifcopi Treverenfis» facri imperii cle&oris, Germanus.
Reverendus dominus Ifidorus Clarius , abbas Pontidx Bergomenfis., Brixienfis .
Rcverendus dominus Chyfoftomus Gimilia« nenfis» abbas fandae Trinitatis deCaieta» Ca« laber*
Generdfcs ordkum*
Reverendus dorainus Hieronymus Seripandus M
feneralis ordinis eremitarum fanfti Auguftini» feapolitanus.
B Revc*
27
fh Ul-U.S
p. III.-
CDNClLiyM
Ca&ois
1 M P.
5 V.
iS
BESSIO
V.
>7# Janii-
i$4&
Kcver^nd^^ctNicdUusAudettiJ^ generalis A & redeifcprio; aut negat ifftum Jefu Chf i- A n m o pr4inisCarmeJitarufli, Cyp.ritis. £j meritufri ,per baptifmi iacramentum m ^*15*'
fbrma eccle^ae rite collatum , tam aduk*
Hihh Ui
£fjfo/. 4. Grn. jf '
Revercndus patcr AuguftinusBonucius, gene- ralis fan&« Mariae SerVorutn , Aretinus,
sAngtlus fttajfarelfas > f&tri confilii fecretarius •
Decretum de peccato qrigin&U:
Ut fides noftra catholica, fthequahnpoffibilf cft placere Deo , purgamerrorlbtrs, infiia fince ritatc integra & illibara permaiieatv &nepopu- lus Chriftianus omni ventodofiHrTaecircuffirera- turf cuift ferpens ilie aatiquus, humahigeneri* perpetuus hoftis 3 inter plurima maia > quibu^
tam
tis 3 quam parvulis applicari , anathe- ma lit : Quia non efi aliud nomen fub cmh An. # datum hominibus 3 in quo oporieat nos fahos |X # fieri . Unde illa vox : Ecce agnus Dei , ec?> ce qui tollit peccata jnunrfi . Et alia : j£s« •* cumqut hptizati tftis , Ckrifium Jndui^
fiiSr
IV,
Si quis parvujos recentefc ab uteris ma-
eccicfu Dei his noftns temporibus perturbatur, B^trum baptizandos negat, etiamfi fueririt a
C. 4»
Htlu 1»
R Cone. A«
fm*. %\
1» f *r- *<
ctiam de peccatooriginali, ejufqueremedionon folumnova, fcdetiam vet^radiffidia excitaverit, facrofan&a* cecumefiica & generansTridcnuna fynodiis, in Spiritu fan&o legiMmecoflgregata, praefidentibus in ea eifdem tribus apoftolicae fc« qis legatis, jam ad revocandos errantes, & mi- tantes confirmandosy accedere volens, facrarutft fcripturarupi , dc fan&orum patrum , ac proba- tiffimorum conciliorum teftimpnia , & ipfiusec- clcftae judicium & Confenfum fecuta , haec dc ipfo pcccato priginali ftatuit , fatetur ac dg- clarat *
1
Si quis noh confltetur ■" pnmum hominem
Adam r cum mandatum Dei in paradifo fuif- fettranfgreffus, ftarim fanftitatem & jufti- tiam, in qua conftitutus ftierat 3 amififfej incurriifeque per ofterifam praevaricationis hujufmodi iram & indignationem Dei ^ stque ideo mortem5 quam antea illi com^ minatus fuerat Deus , & cum morte ca^ ptivitatem fub ejus poteftate 5 qui morti^ deinde habuit imperium , hoc eft , diaboli ^ totumque '" Adam per iltam praevaricatio^ nis offenfam fecundum corpus & animam in deterius commutatum fuilfe i anathe^ jna fit. D
Si quis Adaf praevaricatiQnem (ibi foli , 5f nonejuspropaginiafrerit qcncuiffe, & acce- ptamaDeo fanftir^tem ^ juftitiam^ quam perdiditv Hbi foli, & nonnobis^etianfeum perdidiffe) aut iftquinatum itlum per ino^ f^dienti^peccatum^ mortem& pc^nascor^ poris tantum in omne genus humanum tranf- fudifte , non autem & peccaturo » quod mors cft animaj > anathema fir ;- cum contradicac apoftolD dicenti ;T??t4num ftomiftmfeccatum intravit inmundum , 6*fer feccatum mors; & jta in omncs bomines morsfmranjiit ? in quo om- *■ nesfcccaverunt.
Ul * Si quis hoc Ada peccatum , quod origi- pe unumeft&propagatione, nonimitatio^ ne tratjsfufum5 omnibus ineft unicuique pr6- prium, vc! perhuman*vnatursB vires, vei peraliudrernediumafserit tolli, quam per meritutn uniusmediatoris domidi noftri Jefii Chrifti ? qui nos Deo reqoriciiiavit in fangui- nefuo^ fata nobis ;uftitia? fin^ificatio^
baptizatis parentibus or^i s aut dicit in *"' f e- "^il€Vi> miflionem quidem peccatorum eos bapti- AfnW^ zari, fed nihil cjj Adam trahereoriginalis peecati , quod regeperarionis lavacro rk- cefse fit expiari ad vitam seternam confe- quendam>* unde fit confeqi|ens ut in eis forma baptifmatjs in remifllonem pecca- torum non ver? t% {ed falfa intelligatur , ana* , thema fit ; qiioniam noq aliter intejligen- dttm eft id quod dixit spoflolus ^ fVr ^numMm 1* homimrn feccattwt intravit in mundum ,' &* jper fucamm mors 9 & ita fn omnes komines mors fertrqnfiit ? in qm om^ts feccaverunt ; nifi quemadmodum ecclefia catholica u^? bique diffufV femper inteUexit , Propter hancenirp regulam fidei ex tjraditidne apo- ftolorum, etiam parvuli , qpi nihil pecca^ torum in femetipfis adhuc committere po^ tuerunt 5 ideo in remiflionem peccatorum veraciter b^ptizantur »* ut in eis regenera-^ tione mundetur quod generatione coritra* X"erunt ; Nifi enim qui rmatusftierifeti aqua 6*. ?0*m $l Spiritu fanBo p hon p&teft introirein re^num Dei\
V, Si quis per Jefu Chrifti domifti noftri gratiam , quife ia baptifmate confertur 9 reatum originalis peccati remitri ncgat j aut etiam afserit non toJh tot um id quod veram^ 8c prbpriam peccati rationemha- bet , fed illud; dicit tantum ff radi ? aiifc f'A«g.r.eon non imputari , anathema fit » In rena- wl^ i\ tis einim nihil odit Deus , quia nihil eft damnstionis iis qui vere confepulti funr cum Chtifto per baptifma in mor-^Wftf'8# tem : qui non feeundum carnem ambu- laht , fed veterem hominem exuentes, & €/^\ novum induente^ , qui fecundum Deum p r ' >v creatuseft5 innocentes, immaculati,puri5 innoxii» acOeodiledi, eflfedti funt5 haere- a»>». cr. d^s guidcm Dei , cohaeredes autem Chri- M* ** {t\> ita ut nihii prorfus eos ab idgrefsu coeli remoretut * Manefe aurem in baprizatis concupifcentiam, vel fomitem, haecfanda fynqdus faterur ac fentit ; quae cum ad agonem relid^a fit , noccre non confen- tiehtibus , & viriliterperJefuChrifrigra- tiam repugnantibus, non valet: guinimo 3
19
P A II £ 0 $
Ul s o uHrI$T1
W 1.
T R 1 D » N
% won&itm p\ Hanc
1 « p«
V.
30
r' Extr. . Com* t|t. de reliqtnis 8c venerttione fanflamm .
Qui ttgitim cerUvmt concupiiccntiam^ quatn aliquando apofto* lus peccawm appcliat, fan&a fynodus d*> clarat ccckfiam catholicaro nunquam intclie* Ktffe peccatum appellari > quod vere & pro~ prie in rcnatis peccatum fit i kd quia ex peo catoeft» 6c ad peccatum mclinat» Si qui$ aiitem contrarium fenferit > anathema fit .
Declarat tamen h#c ipfa fan&a fynodus f non efte fu& intentionis , comprehendere in hacdecreto, ubidepeccato originali agi~ tur, beatam & immaculatam virginem Ma~ riam > Dei genitricem % fedobfervandas effe " conftitutiones felicis recordationis Sixti pap# quarti f fufc poenis in eis conftitutioni- buscontentis» quas innovat .
ftecretnm de reformatione #
CAPUT L
De inftituegda lefthne faer* feripturs €7*
iihraimm artmm ♦
" Paultts V.
_ _ tfionem Ut fedi^ Hcbraicara Gracam &
Cafcil» $,
Eadem facrofan&a fynodus, piis fum*nofum *'Later.iv* pontificum fc probatorum conciliorum * con^li- rub raa*«r/CUrtionibus inh^rens» eafque ample&ens » Scillh adjictens; necceleftisillefacrorum Iibrorum the~ faurus> quem Spiritus fan&us fumma liberalitate hominiWstradidit> negle&us jaceat $ ftatuit & decrevit, quod in illis ccclefiis, in quibus pras> t>enda> aut pneftimonium, fea a!iudquovbno~ mine nuncupatum ftipendium > pro le&oribus facrae theologiae deputatum reperitur > epifco- pi , arehiepifcopi , primates » & alii iocorum ordinarii > eos qui prebendam > aut prgeftimo* nium > feu ftipendium hujufmodt obtinent > ad ipfius facrae fcripturae expofttionem & iti* terpretationem per feipfos > fi idonei fuerint > alioqum per idoneum fubftitutum ab ipfis epi~ fcopis^ archiepifcopby primatibus $ & aliis Io« corum ordinariis eligendum , etiam p^r fub- tradionem fruftuum cogant ', & compellant , De cetero vera pr^benda , prasftimonium , aut ftipendium hujufmodi non nifi perfonisidoncis,
T 1 N V M.
A Ecclefiae vero » qiiarwm annui proventus tc- SBSg to ntics fuerint, & ubi tam exigua eft clcri&po- v< puli multitiido > iit theologiac Jeftioineiscom- i^jimii mode habcri non poffit; falrem^magiftrum hi~ 4,tJJt^fuh beant ab epifcopo cum confilio capitulieligen- A]t*. iii.«v dum * cui clericos aliofque fcholares pauperes *8* * f*b .. grammaticam gratis doceat, ut demceps^adip- "inf.rcflr.a3. fa facra» fcriptur« ftudia., annuente 0eo> tranf- c. t*. ir^ poflint. Ideoque illi magiftrogrammatices, ineJJro.% vel alicujusfimplicisbeneficii fruftus, quostam* ftat« mo- diu percipiat, quamdiu in docendo perftiterk, ™£ ** de aftignentur $ dum tamen beneiicium ipfum fuo debito non fraudeturobfequio, vel ex capitulari vel epifcopali menfacondignaaliquamercesper^ folvatut; vel aliascpifcopusipfe aliquam ratio» B nem ineat (a& ecclefise & dioecefiaccommqdamj ne pia hsec , utilis atquc fru&uofa provifio quovis quaefito colore negligatur .
In tmonafteriis quoque monachorum * ubi commode fieri queat, etiam le^io facrae '' fcri pturae habeatur : qua in re fi abbates negligpn tes fuerint y epifcopi locorum in hoc » ut fedi apoftolicae dejegati, eos ad id opportunis reme- XrabicaiBi diis cbtnpeUant.
In conventibus vero aliorum regularium > in quibus ftudia commode vigere poflunt , facrae fcripturae ledio fimiliter habeatur s quae leftio a capitulisgeneraIibu5veIprovinciaIibusaffigne<* tur dignioribus magiftris.
In gymnafiis etiam pubJicis, obi tamhonori* £ fica > & ceterorum oianium maxime necefTaria le&io haftenus inftituta non fuerit > religiofif* fimorum principum ac rerumpublicarum pietate & caritate ad catholicas fidei defenfionem&in- crementum , fanaeque doflringe confervationem & propagationcm, inftituatur: & ubi inftituta foret, ^r negligeretur, reftituatur»
Et ne fub fpecie pietatis impietasdiftemine- tur, ftatuit eadem fan£h fynodus, nemindmad hujufmodi JefHonis officium tatii publice quam privatim admitteridum cfle , qui prius ab epi- Ibopo loci de vit^9 moribus» & fcientia exami- natus & approbatus non fucrit : quod tamcn de ledoribus in clauftris monachorum non in- teiligatur. D Docentes vero ipfam faerarn fcripturam , dum publice in fchofis docuerint, 8c fcholares, qui in ipfis fcholis ftudent* privilegiis omnibus de
Sc quae perfeipfosidmunusexplerepoffint, con- perceptione frufltuum, prsbendarum, & benefi* ierantur: & aliter fafta provifio nulla fit& in- ciorum^'' fuorum in abfentia » a jure : "
it rcform.
valida.
In ecclefiis autem^metropolitanis, vel cathe* dralibus » ficivitasinfignis vel populofa , ac etiam in collegiatis exiftentibus ia aliquo infigni oppido> etiam nullius dioccefis» fi ibi elerus numerofus fuerit» ubi nullaprarbenda» aut prasftimonium* feu ftipendium hujufmodi deputatum reperitur, praebenda quomodocumque > praetcrquam tx caufa refig&ationis, primo vacatura> cui liliud onus incompatibile injundum non fit > ad eum ufum ipfo ra&o perpetuo coaftituta &deputata intelligatjar* Et quatenus in ipfisecclefiisnulla .** Inf,feff.*4. vel non fufficicns pracbenda forct , '' metropoli^ dcrcf.c. ij. tanus f vel cpifcopus ipfc > ^per affignationem fruftuum alicujus fimplicis beneficii > ejufdem tamen debitis fupportatis oneribus> velpcrcon- tributionem beneficiatorum fuac civitatis & dioe- ccfis> vel alias» prout commodius fieri poterit, decapituli confilio ita provideat, ut ipfafacrae fcripturae ledio habeatur ; ifca tamcn , uc quac- cumqtte aliae leftiones > vel confuetudide > vel quavis ajia rationeinftitutas, proptcr id mmimc prseftermittantur* .
twih Genml. Tom, XXXHI.
ciorum
ebnceffis>
in abfentia » a plene gaudeant & fruantur.
C A P UT IL
communi '' cap.iiKaU
De <vcrbi Dei comionatorihus eleemofynariis
&*
uttonbm
Quia vero Chriftianse reipublicae non minus neceffaria eft praedicatio" evangelii , ^uam leftio , ^fnf.fc^a^ & hoc eft praecipuum epifcoporum munus 5 ft^^cc/xj il E tuit & decrevit eadem fan&a fynodiis , omhes^ *
epifcopos, archiepifcopos> primates , 8e omnes* alios ecclefiarum praslatos, teneri per feipfos , fi legitime impediti non fuerint, adprardicandum fanftum Jefu Chrifti evangelium.
Si vero contigerit epifcopos ^alidspraedi^os Iegitimo detineri impedimento > juxta formam generalis concilii , viros idoneos affumere tc- coacUil neantur > ad hujufmodi prsedicationis officium itte^neni falubritcr * exequendum . Si quis autem hoc ^liuap! adimplcre contempferit , diftrift^ fubjaceat ul- to. ' tioni. ''JnAftffa^
Archipresbyteri quoqu^ > plcbani $ & qui* erc *
B z cum-
$t
Pa u % U *
C Q N C X
Se ssio cumque parochiafes, y$l alias curam animarum &
V. habentes , ecclefias quocumque modo obtipeqt, 27* Smi pgr fe * ' Y!Ci aji0s idoneos , fi legitime irnpediti fue~ vCoo|>L riat, dicbus faltea) '4ominicis & feftis fblenni- '<?#!/"' bus plebes fibi commiffas pro fua Sc earum ca- |cTr7* pacitate pafcant falutaribqs verbisj dopendo ca quae feire omnibi|s neccffariuna cft ad faliitem, annunciandoque eis cum brevitate & facHitate fermonis yitia quae eos dec linar^ , 8? viHutes quas fedari oporteat , ut ppenam aeternam evadere, & coeleftetn gloriam eonfequi valcant . Id vcro /1 quis eorum pjraeftare negligat, ettamfi abepi^ fcopl jurifdidippe quayis ratione exernptum fe tffe praetenderet , etjamfi ecf lefiae qupyi$ modo exemptaedicerentur, aut alicui monafterio , etr$ip <extra dicecefim exiftenti , fqrfan aane^as vei mi- B iae, modpreipfaindicecefi fjnt, prqvida pafto- raljs epifcoporum folicHudo non defit, rieiljud Thrtrtt 4» fidimpleatur ; Ttryuti ptwunt pantm » p* %on 0rat qui frangeret tisf Itasjueubi abepifcopo mo- niti trjum mcnfiuui fpatio rouneri fuo defue- riilt , per ceqfuras ecclefiafticas , feu &lias a4 ipfiusepifcopi arbitriumcogantur, ita ist etiam, li fic ei expedire yifum fperit, $x beneficiorum frudibus alterj, qui id praeftet, honefta aliqua merces perfolvatur , don<*c principalis ipfe refi- pifcens officium fuum impleat -
Si qua? vero parochiales eedefias reperiantur fubjed» mpnafteriis in nulia diqecefi exiftenti- |?M s« fi abbates , & regulares pradati m pradi&is iiegjigentesfuerint, a metropolitanis?in quor^m Q prdvinciis diioecefes ipfae fit^ finrt 1 tanquam , quo^d hoc , fedi$ apoftolicap defegatjs , com- pellantur , f^eque hwjfus decretj executionem coa^ fuetudo, ve| exej^ptio^ aufc appellatip^ aut re- plamatio, fiverecurfus itnpedijre yaleat, quouf- que defuperacompeteqti judice* quifummari^,; ik f^Ia fa^i veritateinfpe#a , procedat. cognj^ tum &decifum fuerit ?
ponfulatur? a qu$ privilegiahujufmodi, nifi ta- " ataverltate, & e^pr<:flp.mendacio, ab indignis g^J^ estorqueri verifimife non eft ♦ , $4tf,
Qufleftores vero cleeinofjruarii » qui ctiam ''*■ Lncr*fui> quseftuarii vulgo dicuiitiir , cujufcumqne condi- JjJ*1 llhtt tionis exiftant, uullp modo nec per fe, nec per ia£ fcir.ai, alium prardicare praefumant t & contra facientes 4«rcf*c^ ^b epilcopis & ordinariis locprum , privjlegiis "quibufcumqoe non obftantibus \ pppp|tuni$ r<?- niediis omnino arceantur,
Indifth futHT4 feflipnte*
ltein h"3sc facrofanfta fynodu$ ftatuit&decer*> nit, primam futuram fefKonem teaendam & ce- Jebrandarii effe diejans , feria quint^ poft feftum beatrjacobi apoftoli*
Praefata? feiHoni iqterfuer^nt c^rdinales qua* tupr, arcKiepifcopinovem, &€pifcopiquinqua* gint^i abbates prclinisfanfl:|BenediS:i duo •* ge- neral^s duo ordlnum Mendicantium *
Prorpgata delnde fuit feffio ad diem decitnum- t^rtium m^enfis Januarii Mpx^rri,
5-B S SJO S EI T A. . . '
A
ipprob
etiaminecclefiis fuorum ordinum pracdicare non poffint ; cum qua licentia perfonaliterfe cprame- pifcopispraefentare ? & ab eis benedi&ionem pete- re teneantgr , lahtequam praedicare incipiant • D
In ecdefiis verp , qqae fuorum ordinum non
funt, uhraHcentiamuiorum fuperioruipj etiam
Tnf m^ epifcopi " licentiam habere teneantur, fine qua
de ref. c. 4, j[n jp£s cccl^fii$ non fuorum ordtnum nullo mo-
do predicare poiiint ; ipfam ^utem licentiaui
grati$ epifcppi concedant*
$i vero , quod abfit , pra^dfcator eriores aut fcandaU diffeminaverit in populum , etiamfi in. znonafterio fni yelalteriusordinupr^dicet, epU fcop^s ei prdedicationem interdi<at * Quod fi^ ha^ refes prapdica verit , contra eum fecundutn } nris dU fpofitionem a,ut loci confuetudinem procedat, e- tiamfi praedic^tor ipfe generali vel fpeciali pririle- jgio qxemptnm fe effe praetenderet rquo cafa epifcor ptis^a^oritateapoftQlicaj &tanquamfedis apo* E ftalic« delegatusprocedat Curent autem epiico- pi, ne quis; pr^dicator vel ex faifis informatio- inibas , yel alias calumniofe vexetur , faftamve de eis conquerendipccafionemhaheat,
Caveant praeterea epifcopi , ne aliquem , vel eorum , qui c«m ftn^ nomine regulares , esrtra ^lauftratamen $r qbedientiam religionum fuarum vivunt, vel presbyterorumfaeculariui^, nifiipfis nptifint^ ^moribus atque do^rina probatii e- tianptquQrumlibetprivUegiorumpraeteactu, infua civitateyeldicecefi praedicare permittant ; donec ab ipfis epifcopis fuper ea x£ fanfta fedes apoftolica
In nomine dvfcw 3*fa Chfffti * *£#**& »
k k o a natiyitate ejoflem miflefimo quia- s^TTTo
gentefijno quadragefi^ofeptimo, indi&io- VI,
ne qumt4> pqntificatus fan&ifiimiinCHriftopa- ijr^nusri? tris 6c domini noftii dominipauli, dlvinapro* *547* vi4enfeia papae tertii , anno tertiodecimo , die vero Jovisdecimatertiamenfisjanuarii, Triden* ti in ecclefia cathedrali , i$ loco eminentiori ipfius ecclefiae , ad conciliitm celebrandum 6c fefliones habendaa deputatp, celebrata eftfexta publica fcffio facrofan^i p^cumenici ^* genera* lis coxicllii Tridentini , pr^fidentibus in eano^ tnine ejufdem fanCtiflimi domini npftri pap^ re- verendjflimis patribus & inuftriffimis dominis Joanne Maria de Monte epifcopo PraBOeftino , & Marcello tituli fanftse Crucis in Jerufalcm . presbytero , fanft?^ Ronuunac ecclefiae cardinali- btisr , & appftplicis de Jatere -legatis * In qua quidem feflione , poft celeWtam miffam 4e Spiritu fando per reverendoa4;. patreui domi* num archiepifcopum Spalatrenfem > & habita oratione per reverendum patrem dominum epi- fcopum Salpenfcm , nec non pera^tis per reve* rendiifimum Sc illuftriifimum cardinalem de Mon- te praefatum folitis ceremoniis, publicatum eft decretum dc juitificationetenoris infrafcripti .
PECRETUM PE JUSTIFICATIONE*
T*rmmi»m%
Cum boc tempore , mn ^fipe multarum ani* marum ja^ura * & gravi ecclefiafticae unitatis detrimento , crronca quedam diffejminata fit dc juftificatione doftrina j a^ Jaudem & gloriam omnlpotentis Dei , ecckfif tranquillitatem , & animarum falutem , facrofan^a CBCumenica $$ generalis Tridentina fyaodusi in Spiritufanfto legitime congregata, praefidcntibus in eanomi* ne fanftiifimi in Chrifto patris &.domininoftri domini Pauli divina providentia papse tcrtii , re- vereadiffimis dominis dommis Joannie Maria de Moiite epifcopo Praeneftino , & ItfarceUo titu* Ji fanftae Cruci^ in Jerufalem presbytero , fan- £tae Romanae ecclefi* cardinalibus , & &poftoli~ m de latere iegatis , exponere intendit omni^
hus
3*
p.in.
T R i i>
E H T I K U M
Carolus
H
Aktno
Christx
X2.
busChrifti fidelibus veratu fanamque do&rinam A homonafciturfilius Adae^nftafcumgrati#&ado
fkbr.
ipfius juftificationis, quam fol juffitiae Chriftu$ Jefus, fidei noftrae au&or &confummatordocuit, apoftolitradiderunt, & catholiea ecclefia , Spiri- tu fan&o fuggerente, perpetuo retinuit $ diftri- fiius inhibendo , ne deinceps audeat quifquam ali- ter credere , prasdicare , aut docere ,quam prasfen- %i decreto ftatuitur ac delaratur *
CAPHT-t
J>e natura &* legis ad jufiificandos homlnes Imbecillitate.
Primum declarat fanfta fynodus, ad juttifica-
ptionis filiorum Dei per fecundilm Adamjefum \ j I0 Chriftum falvatorem noftrum : quae quidem trauf- *j» jaauari? latio, poft.evangeliumpromulgatum, fine lava-- *H7- rxo regenerationis, aut ejus voto , nen non potett , rtt. £ fipt fcriptum eft: jqifi cjuis renaiusfuerit exaqua&* %*&• i~ fptritufanEl$y nonpoteftintroireinregnumDei *
CAPUt V.
X>e neceffitate praptrationis ad juflificationem in> adultis , W undc fit %
. Declarat praeterea , ipfius juftificationis exor- dium in adultis aDeiperChriftum Jefumpraeve-
tionisdo&rinamprobe & fincere intelligendam , B nientegratiafumendumefle, hoceftabejusvoca-
ean. i Rom, y. l. Cur«iy,
oportere ut unufquifquc agnofcat & fateatur,quod
*fB|>;ftff.f. cum omnes homines in pra?varicauone Adae in-
iaprincipio jxoccntiam perdidiflent , fafti immundi, &, ut
- &c« ap0ftolus inquit , natura filii iraf , quemadmo-
dum in decreto de peccato originali expofuit , uf-
que adeo fervi crant peccati , & fub poteftate dia-
boliacmortis, ut nonmodogentespervim natu»
rae, fednejudasiquidemper ipfam etiam literam
lcgisMoyfi, iode liberari aut furgere poffent : ta~
metfiineis iiberum arbitrium nunime extinftum
ft Amf. vu eflet, viribus licet /' attenuatum&inclinatum *
CAPO T II.
&>Cm im
Gal* 4»
Ram* 9*
Cofojf: »• 2* Titn. 1.
idi Ceu %*
Cafojf, ?j
De difpenfitthne& myfierh adventtcs Chrifti* C
Quofaftumeft, utcceleftisPater, Patermife- ricordiarum, & Deustotiusconfolationis, Chri* ftumJefumFiliumfnum, &ahtelegcm, & legis tempore , multis fandis patribiis declaratum ac promiftum , cum venit beata illa plenitudo tempo- ris, ad homines miferat 5 ut & Judaeos , qui fub lege erant , redimeret ; & gentes , quse non feft^- bantur juttitiam , juftitiam apprehenderenr , atque omnes adoptionem filiorum reciperent * Hunc pro- pofuit Deus propitiatorem per fidem in fanguinc ipfius propeccatis noftris; non folum autem pro noftris , fed etiam pro totius mundi .
CAPUT III. D
£)t*i fer Chrift&m jttftificantut «
Verum, etfiilleproomnibusmortuuseft, non omnes tamen mortisejus beneficium recipiunt j fed iidumtaxat, quibusmeritumpafiionis ejus com- municatur. Namficutreverahomittes, nifiexfe- mine Adae propagati nafcerentur, non nafceren- tur injufti , cum ea propagatione , per ipfum , dum concipiuntur, propriam injuftitiam contrahant : ita nifi in Chriftorenafcerentur , nunquam jufttfi- carentur, cumearenafcentiaper meritum paffio* nisejus, gratra, quajufti fiunt, illis tribuatur* Pro hoc beneficio apoftolus gratias nos femper agere hortatur Patn , qui dignos nos fecit in par^ £ temfortisfanftoruminlumihe, &eripuit de po- teftatetenebtarum, tranftulitqueinregnum Filii dileflioais fuac, in quo habemus redemptionem 8c remiffionem peceatorum •
CAPUT IV,
Infinmtm deftriftfo juftificatfonis imfti , V modus ejtts m ftatn gratia •
tione , qua , nullis eorum exiftentibus meritis, vocantur; ut qui per pcccataaDeoaverfierant, per ejus excitantem atque adjuvantem gratiam ad convertcndum fe ad luam ipforum juftificatio- nem , eidem gratia; libere aflentiendo & coope- rando, difponantur : ita ut tangente" Deo cor ho~ " infccauiiv minis per Spiritus fanftiilluminationem, neque homo ipfe nihil omnino agat, infpirationemit» lamrecipiens,* quippequi illam & abjicere^po- ** be VOca- tefts neque tamen une gratia Dei movere fe ad tjone_geti- juftitiam coram illo libera fua voluntate poffit • ^"7^^* Unde in facris Iiteris cum dicitur , Cwvertimini z&b* n ad me, O* ego convertar ad w, Iibertatisnoftrae admonemur; cumrefpondemus; Convertemrydo^ T™> j. miney adte, &convemmur> Dti nosgratiaprac- ^r€WrJI* veniri confitemur.
CAPUT VI.
Modtit pr^paratfonis *
Difponuntur autcm ad ipfam juftitiam , dum excitacidivinagratia & adjuti, fidem ex auditu ito«*i.o. concipientes, libere moventur in Deum, creden- tes vera efie quae divinitus reyelata & promiffa funt, atqueillud inprimis, aDcojuftificariim- tot $; pium per gratiam ejus , per redemptionem quae eft in Chrifto Jefu : & dum peccatores fe efle intelli- gentes , a divinae juftitise timore , quo utiliter concutiuntur, ad confidcrandam Dei mifericor- diam fe convertendo in fpemeriguntur, fidentes Deum fibi propter Chriftum propitiumfore, iU lumque tanquam omrtis juftiti» fontem diligere incipiunt ; ac propterea moventur adverfus pecca- • . ta per odium aliquod & deteftationem, hoc cft ^fiiljffi pereampcenitentiam, quamantebaptifmum agi x1v.to4.de. oportet *, denique dum proponunt fufcipere ba* COMri^oa? ptifmum, inchoare novam vitam , & fervare di- vina mandata; de hac difp^fitione fcriptumeft: lAccedentem ad Deum oportet credere qnia eft , O* ^*r. «L qmd in^nirentihus fe remunerator fiti &: Confide, j&mh* % fili 4 remittuntttr tibi peccata tua : & : Timor do~ *>«'• u mini expetlit peccatum : & : Tctnitentiam apte . M* z§ Baptizjtur unufqu ifqm veftrtt m in mmine $ejh Chrifti , in remijfionem peccatorum wftrqrum , C accipietis donum Spiritus fanSi 1 & : Euntes ^SO^^u' docete omnes gentes , bapti&mtei eos in nomine Ta~ tris, ty Filiiy W Spiritm fan&i*, docentes eos fer- *vare quacumtjue mandavi <vobis : denique , Vr<epa- u Jfag* ?* rate corda veftra domino *
CAPUT VIL
Quid fit juftificatio imfiiy <cT %K4 ejus caufi;
Quibus verbis juftificationis impii defcriptio Hanc difpofitionem, feu praeparationem , ju-
infinuatus;, ut fittranflatio ab epftata> ia quo ftificatio ipfa confequitur » quse non eft fola Concil* GemraL Tom. XXXIIL B 5 pecca-
35
Paux«s,
p. lil.
C O N C I l l tf M
A * o t n % V. i jc **
3*
/tfitv* 4» f <
JHffrr. i£
Bpbef* 4*
$ B s $ i o pcccatorum remifiio, fed & fan&ifieatio, &re- A VI* novatio intcrioris hominis per voiuntariam fu-
ij. Janustv fceptioncm gratix & donorum : unde homo ex
r#,«,5|T *nJuft° fi* jtulus > & ex inimico amicus , ut fit hf es fecundum fpem vjtse aeteroap * Hujus ju- ftificationis caufas fuot : finajis quidem gloria Dti & Chrifti , ac vita asterna ; effieiens vero , mifericors Deus, qui gratuito abluit, &fan&i- ficat , fignans & ungens Spixhu promiffionis faafto , qui eft pignus haereditatis noftrs : me* ritoria autem , dilctftiffimus unigeniuis fuus dominus nofter Jefus Chriftus ; cjui cum $&& mus inimici , propter nimiam caritatem , qua dilexit nos, fuafan6Hfl$mapaflionein lignocru^ cis nobis juftificationem meruit , 8c prp npbis DcoP#tri fatisfecit: inftrumentalisuem, faera- B mcttfumbaptifini, quodeft facranjentumfidei, ti* nequanulli unquam coqtigit juftificatio: demum unica formalis caufa eft , juftitia Dei: non qua ipfe jufkm eft, f$4 qua nos juftosfacit, qua videli*- cct ab eo donati renovamur fpirini q&nti? no^ ftrae , S? noq modo r$put$mur > fcd vcre /ufti nominamur & fumus ; juftitiam io oobis reci* piente? , unufquifgue fuam , fscuqdum meqfu* jram , quam Spiritus faq&us partityr fingulis prout vult, & fecundum propriaqi cujufque 4u fpohtioneny » & cooperatigtnfm, Quamquam e*
ThMpptfr nim nemo poflit efie juftus, nifi cui meritapak fionis domiai noftri Jefu CMf|i commuqican^ tur, idtameninhacimpii juftificatione fit," dum ej*ufde£|t fanftiffimae paifionis merito p^r Spiri- C ttim f^n^nm caritas E)ei diffunditar in cordi^ bus sprqmqui juftificaotur, atque ipfijsinb*ret; unde iti ipfa juftificatione cusn remiifione pecca-» torum haec omaia fimul infufa accipit hoino per Jefum Chriftum , cni inferitur, fidem, fpem , ^r ca^ ritatem. Nam fid^s, nifi''4$eamfps$accedat & caritas, nequeunit perfeftecum ChriftQ, neqy^ corpgris ejus vivuni membrum efficit; qtia ra- tione veriilime dicitqr, fidem fi ncoperihusmor* tuam & otiofam efle , &, in Chrifto Jefu neque circumcifionem aliquid valere , neque praepu^ tium, fed fid^m , quse per cariratem operatur ♦ Hanc fidem ante baptifmi facramentprn ejc apo^ ftolorum traditione cathecumeni ab ecclefia pe^ tunt, cum petunt fidem , vitam «Bternam pr«- D ftantem, qtjam fine fpe ^caritatefidespriEftare non poteft: uqde & ftatim verbum Chrifti au-
'Mmb< jjf»- diunt: Si vis ad sviUm ingreii > firv4 mandtta * Jtaque veram & Chriftianam juftitiam accipien- tcs, eam, ceu primam ftolam, prg illa, quam Adamfuainobedientiafibi ^nobis pcrdidit, per Chriftum Jefum iiiis donat^m, candidam^im- macqlatam jubentur ftatim renati confervare, ut cam perferant ante tribunal domini noftri Jefu Chrifti, $c habeant vitam apternam .
Mm<
fiaf,c* 10*
tm* iy?
C A P U'T- VIIL
QHomoJQ intelltgatur y impium pr fidi %ratis fftfiifieari •
Um , t?
* infira cao;
ttampromcrctur. Sienimgratiaeft, jam non cx ^ un o operibus : affaquin , ut idem apoftolu? inquit , CHHistr gratia Um mn cfi xratitp i547t
CAPUT IJ
ContM imnm hmticorum jiAucim >
Quamvisamemneceflkrium fitcredere, nequa remirti , nequc remitfa unquam fuiffe peccata , nifigramdivinamifericordia propter Chriftum, nemini tam^n ** fiduciam & certituainem rcmiifio- nisppccatorum fuprum jaftanti, & in ca foiaquie- fcenti, peccata dimittiveldimifla elfe diccndum eft , ctim aitud h^reticos & fchifmaticos poffit ef^ le , imonoflra tempeftare fit , & magna contra ec- defiam cathoiicam contentipne prardicetur vana hsec &r ab omni pietate remota fiducia . Scd ncque ill »d aiferendum ^ft , oport^re eos , qui vere jufti- ficatifum; abfquenllaqmninodMbitationeapud femetipfos ftatuere , fe effe juftificatos , neminem- quea pecc^tis abfolvi, ac juftifieari* nifi eum, qui c^rto credat ^fe abfolutum & juftificatum effe, " «6» caa* atquehac fpla fide abfolutionem&juftificationem *** perfici > qtmii qui hoc non Credit , de Pei promif- fis , dcque mortis & refurreftionis Chrifti efficacia dubiw. NamficutnemQ pius de Pei mifericor^ dia, de Chrifti merito , deque facramentorum virtpte & eificacia dubitare debet > fic quilibct dum feipfum , fuamque propriam infirmitatem & indifpofitionem refpicit, de fua gratbformi- dare, & timere potpft: cum nullui fcire valeat cemtudinefideij cui non poteft fubeffe fajfum^ fe gratiam Dei efl'e conf^cutumt
C A P UT X,
De 4C€t]?t# jufiificathnU incrmento ,
Sic ergo juftificati, 8c amici Dei ac domeftici fafti , euntes de virtute in " virtutem , renovantur , ut apoftolus inquit , de dit in diem , hoc eft , mortificando membra carnis fu^ , & exhibcndo ea arma jnftitiae in fanfiificationem, per obfer- vationcm mandatorum Pci & ccclefiae , in ipfa juftitia , per Chrifti gr^tiam accepta , cooperantc fidebonisoperibus, creicuqt, atque magisjufti- ficantur ,t ficut fcriptiim eft : Quiju^m tfi, juflifi- cetur <idhi<c . Et iterum ; TSfe wrearis nfqm ad mmem< jufiificari ♦ Et rurfus : Vidtth fuvniam ex operilws fuftific4tnr homo , €T non tx fidt tan- tttm* Hoc vero juftitiauncremeatum petitfanfta ccclefia , cnmorat: "Danobis, dornine, fidei-, fpei & caritatis augmentum ?
Spkef* »; T/alm. gj, i Cat. 3, z* Cor* 4»
Cohff.i*
EecUf* 18»
" Domlnica
&om* 3* 5« Cum vcro apoftolus dicit , juftificari hominem perfidem, &gratis, ea verba in co fenfu intelli* genda funt , quem perpetuus ecclefiae catholicae cpnfenfus tenuit, & expreffit; ut fcilicet per fi« dem ideo juftificari dicamur, quia fides eft hu- jnanaer falutis initium , fundamentum & radix
Htbr,u. omnis juftificationis , fine qua impoflibile eft pUcere Qgp* S^adfiliorumejus confortiumper* venire ; «jratis autem juftificari idco dicamur » quia nihli eorum quaejuftificationemprEecedunt, five fides^ fiye opera* ipfam juftificationis gra^
CA P U T XJt
De ohfcr^tiont mandatorum , deque illius nccejfi* tatt cr fvffihi/itate ,
Nemo .autem, quantumvis juftificatus , Iibe* rum fc eflTe ab qbfervatione mandatorum putare debet : nemo temeraria illa , & a patribus fub ana* themate prohibita voce »ti; Dei praecepta homi- ni juftificato ad obfervandum effeimpoflribilia» Nam' DeusimpoiEbiiia non iubet, fed jubendo "?-A«g-^ monet&iacere quod polns, & petere quod npn tia cap. 41* poifis, &adjuvatutpoflis. Cujus mandata g.ra» jr0ne*A^c via non funt , ;cujus jugum fuave eft , & onus levc . ^ cVefi"'* Qui enimfuntfiiiiDei, Chriftumdiliguntt qui »• 7^- nutem diligunt cum , ut ipfemet teftatur, fervant M - lh fermones ejus; quod utique cum divino auxiiio
prae-
37
V A « t* « *
T R I 1> E N T I H W Mi
Cakoiu
V.
38
pneftarepoffunc. Licetenim inhac mortaH vita A
Chrtst^ quaatamVis faafti & jufti ia levia faltem & quo~ t$+7. tidiana» quse etiam vcnialia dicuntur^, peccata
*Joan* 14*
16.
gracia- Proipcr feflt. 7. & ad 7. obj. Vinc.
C5c, Afric quandoque cadant , noa propterea definunt cffe
8#Sc58M»f Jufti> namjuftorum ilia voxcft &humiiis & ve- *" * * rax: Dimitte nobis debita mftra* Quo fit ut jufti ipfieomagis feobligatos adambulandum in via juftitiae fentire debcant , quo liberati jam a pecca- to, fem autcm fa&i Deo* fobrie, jufte & ptc viventes, proficere poflnnt perChnft«m Jefum , per quem acceffum habuenmt in gratiam iftani.
dAnUS>c'*& Deus n*1*1^ fua."gratia femel juftificatos non enatnra ^eferit , nifi ab eis prius deferatur. Jtaque nemo iibiinfolafideblandiri' dcbet, putans fide fola fe hseredeni effe conftitutum , haereditatemque confecuturum, etiamfiChrifto noncompatiatur,
»of* ** nt &cong!orificctur. Nam & Chriftusfpfe, ot iaquitapoftolus, cum effet Filius Dei 9- didicit ex iis q%& faffus eft , obcdientiam y €f confummatns fiaclus eft Qmntbxs obtemferantibus fibi caufa falntis 4tern<8* Propterea apoftqlusipfe mouet juftifiea- tos, dicens: rb{efcui$ qnod ii^uiin ftaliocurrum % omnes quidem currunt , fied u&us accipit brantium ? ficcurrite, tit comfrchendatis ♦ E*o r&itur fic cxrro, non qu#fi in incertum \ fic fugno , non quefi atrem *verberans$ fed caftigo corfus meum , $T in> fervitv- tem redi^Oj nefortey cum aliis fr*dic*verim , ipfis refrobus efjficiar * Jtem prioceps apoftoforum Pe^ trus ; Satapte* ut per fana Qpera certam 'veftram *VQC4tiQnem Cr elecHmem facfatis: h#c eniffifacien-
"iofracan» t€S mn f^tcabitis aiiqnando * Unde vConftat , eoS 1 ptthodoxie religionis ioGttin^ adverfari , qui &i* cuat juftum ia omai bono operefaltem veniali- ter peccare : aut (quod mtolerabilius eft) poe- nas aeternas mereri : atque etiam eo$| qui fta*. tuunt in omnibus operibus juftos pcccare, fxjn iliisfuam ipforum focordiamexcitando > &: iefe ad currendum in ftadio cohortando , cum hoc, Ut in primis glorificetur Dcus, merced?fP <jno- que "imuentur acternam, cum fcdptum fit; In~
7/rf/.u?, ciinavi cor meum ad faciendas juftificatiows tuas 3
iidr*iu frofter retributionem • Et deMoyfe dicat apofto- ins , quod refpiciebat ia remuncratioaem •
CAPUT XIL
Trfideftinationis temermam fwfumftiQmm cavendam effe%
,** c Nemo quoque ,/quamdiu in hacmortalitate^
iy, &i& vivuur, de arcano dtvinac pracaeitinauoni^ my* fterio.xifque adco pvaefumeredebet, ut certofta- tuat , fe omninoefte in numero praedeftinatorum: quafi verumeffet, quod jjuftificatus aut amplius peccare npn poffit , aut fipeccaverit, certam fibi refipifcentiam promittere debeat : nam , nifi ex fpeciali revelatione» fciri noa poteft quos Deus fibiclegerit*
B
& perficere. Verumtamen qui fe exiftimant ftare , Sessi0 v"j videantnecadant, & cumtimore actremore fa- ,j,Tantta^ Iutem fuam operentur in laboribus, invigiliis, iw* ineleemofynis, in orationibus & obiationibus, in jejuniis^ &caftitate, Formidareenimdcbeot,x*^A«* fciehtcsquod infpemgloriae, & nondum in glo- ria renatifunt, depugna, quaefupereftcumcar- ne, cum mundo, cum diaboio, in qua viftores effe non poflunt, nifi cumDeigratia , apoftolo obtemperent, dicenti: Debitore> fumus noncarni , £mt& uf fecundum carnem *viv.amus • Si enim fecnndum carnem nfiixeritis , moriemini : fi&utem ffiritu fa£ia carnis mortifitavcritis , yiveth?
CAPUT XIV.
De laffis €? eorttm refaratione *
3.7tf£r, I»
2%.
**infra eailt
2|. &3?.*
^d Dcme- triadem.
Mattt** i6r
14- iie pos-, mt* c. 3 *
!'mfra caiii
V
CAPUT XUIt
De ferfcveranti* munere , ■" .
Similiter perfeverantiac immere, de quo fcri-
ptumeft: Qui ferfeveraverit ufifuc in finem , hic
M*tt&. 1 Qifalvus erit . Qttod quidem aliunde haberi non po-
%m.\+ ^ft > ni& a^ ^° 9«i potens eft eum qui ftat ftatuc-
ijf» ca«. re , ut perfcvcranter ftet, & euqidui cadit , re-
ftituere: nemofibicerti aliquidabloluta certitu-
dine polliceatur j tametfi in Dei auxilio firmifli*
mam fpem collocare & reponere omnes debent»
Deusenim (nifiipfi illiusgratix defuerint ) ficut
coepitopus bonum^ ita perficiet , operanjs vclle
fhilip 1. 3. Cort$,
Qui vero ab accepta juftificationis gratia per peccatum'excidcrunt, rurftis juftificari poterunt, cum jexcitante Peo per poenitentiaB facramen- tpm , merito Chrifti , amiffam gratiam recupera- re procurjavermt > Hic enim juftificationi^modus eft lapfi reparatio , quam fecundam ^poft nan* ^ragium deperdfta; gratiae tabulam fanfti patreii apte ^uhcuparunt . Etenimpro iis, qui poft ba« ptifmum mpeccata labuntur, Chriftusjefus fa- cramencum inftituit pGeaitentiae , cum dixit : *Av- cifiteSfiritumfanclumi ^uorum remiferitis ftccata , vemlttuntur eis , <CT quorum retinueritis , retenra funt » Undc docendum eft , Chriftiani hominis pcenitentiam poftlapfum multo aiiam effe a ba» ptifmali, eaquc contiaeri non modo ceffationem apeccatis, & eorumdeteftationem, autcorcon- tritam ^humiliatum, verum etiam "corutndem factamentalem confeffioncm , falt^m in voto f 8e fuo tempore faciendam , & facerdotaiem abfolu- tionem , itemque fatisfadtionem per|ejunia , elee* mof/nas , orationes , & alia pia fpiritalis vitse exercitia , noa quidem pro poena a?terna , quae vei facramento, vel facramenti voto una cum culpa remittitur , fedpro pgaatemporali, quse, ut fa- cras literae docent, non tota femper, ut "inba- ptifmo fit , dimittitur iilis , qui gratiae Dei, quam acceperunt , ingrati , Spiritum faniium contri^ ftaverunt, & templum Dci violare non funtve* riti . De qua pcenitentia fcriptum eft : Memor efto unde excideris , age- fcpnitentiam , £7" frima ofera fac* Etiternm: Qu# fecnndum Deum triftitiaeft^ foenitentiam in falutem ftabilem oferatur ; Sc rur- fus: Vcenitentiam agite 5 & : FacitefrutJus dignos fcenitcmitv
CAPUT XV.
Quolibet feccato mortali amitti $ratiam / fed %on fidem .
Adverfusetiam horainum quorumdam callida ingenia, qui perdulces fermohes&benediftiones &*m* '^ feducunt corda ijnnoccntium ,aflferendum eft, ndn "modoanfideiitatc ^ perquam U ipfafides amit- ■ wmfra <ran; titur, fedetiam quocumquealio mortali pecca- %7* to , quamvis non amittattir fides , acceptam Jufti* fieationisgratiamamitti: divinae legis do&irum defendendoj quse a regno Dei non folum infide* ies excJudit , fed &* fidele^ quoqtte fornicados, ^*7*^^ aduHeros , molle^ , mafculorum concubitores , ltc^s\ fures, avaros » ebriofoi , maiedicos , rapaces, ceterofqueomnes, qui lethalia committunt pcc- TWW.# cata; aquibuscumdivinas gratte odjumento ab- 2.CQrn%u ftinetepoffuat> &proquibusaChriftigratia fe- parantur%
CAPUT
0 Deerettttn Atiii,
Mpbef. 4. itCor, j.
%• Cor* 7# M&etb» 5 «4»
5P
P a u m s fcrii.
C O N C
0 A R 0 L U S V»
CAPUT XVI.
I, Cor. ?5*
Infra cam 26:. Matth, io.
Tfalm* t$z, Aom0 69
**Tim>4%
swsio vr
*$47* De fw&u jttftificationis > &o<; «/£ ie merifo bonorum opemm 9 deane ipfius n?eritirdthn$,
Hac igitur rationc juftificatis bozQinibus, fi- vc accepcam gratiam perpetuo confervaverint, five amiflata rccupcr^veriQt , proponenda funt apoftoli vcrba ; idburpdate i$ otnni opcre bom^ fmntes %md fabor mefter non eft inanis in domino , ?ion enim injuftus efi Qcus s ue obtiviftamr operis *veftri *& dihflionis quam ofteadiftis in nomim ip- fius f Et : Jtylite amittere confide#tiam vcfiram, qu4 mtpidm habet remunerathnem . Atqtic idcQ bene operantibus uftjue in fincus, - & in-lDeo fpe~ - rantibus proponenda eft vita aetenu , Sf tan- JJ quam gratia filii$ Dci pcr Chriftum Jefutn mi^ fejricoraiter promiffa, & tanquam raerces e$ ip* fius Dei promiflione bonis ipforunyoperibus, & mcritis fideliter reddenda. Haic eft cnim illa cqroiu juttitiae , quam poft fuum certamen & Curfum repofuam fibi efle ajebat apoftolus, a jufto Judiee fibi reddendam ; non folum autem fibi, fed Sf omnibus qui^iligtintadventumejUs. Cum cnim ilie ipfc Chriftusijcfus^ tanquamca- put iti membra, 8z tancjuam vitis in palmitcs, in ipfos juftificatosjugiter virtutemintluat, qu^ virtus bona eorum opera femper antecedh , 8c comitatur, & fubfcquitur $ & fine quanullopa^ ^a Deo grata & n^eritoria eflc poflent , nihif ipfis juftincatis amplius deeflfe sredendum eft , C quo minus plene illis quidcm opcribus, quaein Dco funt fa&a, diviqaelegi pro hujus vitaefta^ tu fatisfcciffe, & vitam aeternam fuo etiam tem- ppre (fitamen in gratiadcccfleunt) confequcn- dam# vere promcruiffecenfeantur: cumChriftus falvator nofter dicat : $i qtois biberit ex *qua , qu&rn ego dabo ei , non fitiet in fflernum : fed fiet in eo fons <tqu& falkntis in n>itam &tew6m - Ita ne- quc propria hoftra jtiftitia , tanquam cx nobis propria ftatuitur , ncquc igaoratar , aut repu* diattir juftitia Dei» Qiiae enim juftitianoftradi-* citur, quia pcr cam hobi^ inhserentem jnftifica* mur, illa cadem Uci cft, quia u Deo nobisin- funditur per Chrifti meritum ,
Nequc vcro illud omittendum eft , quod ti- D cet bonis operibus in facris literis tifqiie adeo tribuatur ut etiam qui uni ex mtnimis fuiypo- tum aquae frigidae dederit , promittat Chriftus eum non effc Tua mercede camurum $ & apofto- lus tcftetur, id quod in praefenti eft momenta- neum & levc tribulationunoftrae, fupramodum in fublimitatc ssternum glori» pondus operari in nobis : abfit tamen ut Chriftianus homo in feipfo vel confidat , vel giorietur , & non in domino \ cujus tanta eft erga omnes homiaes bonitas, ut corum vclit effe merita, quse ''funt ipfius dona . Et quia in multis offendimus om- nesj nnttfquifque ficut mifericordiam & bonita- teth, ita fevematem & judiciumante ocuiosha- bere debct, neque feipfum aliquis , etiamfi ni--E hil fibi confcius fudrit judicare: quoniamomnis homimim vita non humano judicioexaminanda & judicanda cft, icdDei, quiilluminabit abfcon- dita tenebrarum,& manifcftabitconfiliacordium; & sunc Iaus erit unicuique a Deoj Qui9 utfcri* ptum eft 1 reddet nnicu>iqu.£ fecundum opera fua*
Poft hanc catholicam de juftificatione do#ri~ nam , quam nifiquifque fideliter , firmiterque re* ceperit, juftificarihonpoteritj placuitfan&ajfy-* nodo hos canones fubjungere, ut omnes feiantt non folumqiiid tenere & fequi ? fed etiamquid vitate 8c fugcre dcbcant*
I L I tf M
A DE JUSTIFICATIONE.
C A N O N L
40
Ahn o
CHRlSXt XJ47.
•ApQt. 14,
$*.Cox 4»
i*Cor,n
il.Car. ib*
t» Cm 41
Ikidem
Si quis dixerit » hominem "fuis operi- busj quge vei per buman* naturas vires, vei perlegis dodrinam fianc , abfque divi- m per Jefum Chrtftum gratia poffe juftifir caricoramDeo, anathema fic.
II*
$i quis dixerir, ad hoc folum divinam gratiam per Chriftum Jefum dari , ut " faci- liushpoio jufte vivere, ac vitam aeternam promereri poffiu quafi per liberum arbi- trium fine gratia utrumque^ fed argre ta- men & difficulter polfit , aaathema fit , III.
Siquisdixerit^ fine praeveniente^Spiri- tus fanfti infpiratione3 atque ejus adjutorio> hominem credere^ fperare , diligere, auc poeniterepoifey ficutoportet5 ut ei juftifi- cationisgratia coaferatur, aaathcmafic* IV,
Siquis dikerit, liberum "hominis arbi- trium a Deo motum & excitatum , nihil co- operari affentiendo 0eo excitanti > atque vocanti, quo adobtioendamjuftificacionis gratiam fe difponat, ac pr^paret^ ncque poffediflrentire, fivelit, fed veluc inanitne quoddam nihii omnino agere ., mereque palfive fe haberev anathema fit . V.
SiquisIiberum"hominis arbitrium poft Ad»peccatum amiflum & excin<&um effe di- xerit, autrem effe de folo tituio» imo ti- tulumfinere^ figmentum deniqiie a fatana inveftuminecciefiam, anathema fit, VL
Siquisdixerit, non e(fe in poteftate ho- minis viasfuas ^malasfacerejfedraalaope- ra^ itaucbonaDeumoperari, nonpermif- five foium » fed etiam proprie & per fe, adeo ut fit ejus proprium opus, non mi* nus proditio Jud« , quam vocatio Pauli, anathemafit •
vrr.
Siquisdixerit, opera omnia, quae ante juftificationem fiunt , quacumque rationq fadafint, vereelfepeccata, veiodiumDei mereri; aut quanto vehemenciusquisniti- tur fe difponere ad gratiam , tanto eum gra- vius peccare , anathema fit * ■VIII.
Si quis dixerit, gehenn» metum , per quem ad mifericordiam Dei de peccatisdo- iendoconfugimus, vei apeccando abftine- mus, peccatumeffe, aut peceatores pejo- res facere, anathemafit, IX.
Siquisdixerit, fo!a#/flde impium /afti- ficari, ita ut inteiligat nihil aliud requin,
quod
" Africau.
"Aranil II.
*> Arauf; IT.
z. coatra
*I4eKiAug.
Prbfper-
Ara«A&c-
LttCK 13.
"VMe ftipr^ c, 7, & 8jt
An sro
Qbristi
y.fuF-c.7*
&MW» $*
"Vide fuj?< cap. 9*
f At}>. C* 3i
de eorr* &
Idern c! tj, de l>crt*o perfeveian-.
ftip, Ci4 13«
«Arwf/lt C »5»
Vide iupr» cap.U.
4i- HVl' T * i » * »
quod ad juftificationis gratiam eonfequen-A dara cooperetur, & nulla ex partenecefle effe eura fuae voiuntatis motu pr*paran atque difponi , anatheraa fit , X, Si quis dixerit , horaines fine ChrHH Juftitia, per quam nobis meruit, juftifica- ri , aut per eam ipfam formaliter juftos efle» anatheraafit,
XI. • ' Si quis dixerit, horaines juftifkari vel fola imputatione juftitiae Chrifti , vel fola peccatorum reraiffione , exclofa gratia & B caritate , qu# in cordibus eorum per Spi- ritum fan&um diflundatur, quae iilis inhae- reat; aut etiam gratiam , quaiuftificamur, efle tantura favorem Dei, anathemafit , XII- Si quis dixerit , fidem juftificantem ni- hil aliudefle, quam "fiduciam dlvina: rai- fericordiae , peccata rcmittentis propter Chriftura , vel eam fiduciam fblam effe , qua iuftificamur, anatheraa fit, XIII. Si quis dixerit, omni homini ad remif- fionem peccatorum aflequendam , neceffa- q r-ium efle ut credat certo & abfque ulia ha^fitatione propriae infirmitatis & indifpo- fitionis peccata fibi effe remifla , anathe- ma fit ,
XIV. Si quisdixerit, horainera apeccatisab- folvi , & juftificari ex eo quod fe abfolvi ae juftificari" certo credat , aut neminem vere eflfe luftificatum , nifi qui credat fe eCe juftificatum , & hac fola fide abfoiutio- nem&juftificationeraperfici, anathemafit.
XV. j,
. . Si quis dixerit , hominem renatum &-u lutificatura teneri ex fide ad credendum fe certo effe in numero priedeftinatorum , anatheraa fit,
XVI. Si quis magnum illud ufque in finem perfeverantiae donum fe certo habiturum abfoluta & infallibili certitudine dixerit, nifi hoc ejx fpeciali revelatione didicerit, anathema fit .
XVII. Si quis faftificationis gratiam non nifi praedeftinatis ad vitam contingere dixerit , g reliquos vero omnes qui vocantur, yoca- ri quidera , fed gratiam non accipere , ut- pote divina ' poteftate *pradeftinatos ad malum, anathema fit.
XVIII. Si quis dixerit , Dei praecepta horaini ctiam juftificato , & fub gratia eonftituto effe ad obfervandum impoflibiiia , anathe- ma fit ,
T I K ff Mi
c a h* i. « s V;
4*
XIX. s i's s i o
Si quis dixerit , nihil pmceptum effe v f- in evangelio praeter fidera, cetera efle ia*- X,,/5J"&' differentia , neque praecepta , neque pro- hibita , fed liBera , aut dSeem pracepta nihil pertinere ad Ghriftianos , anathe- ma fit,
XX. Si quis hominera juftificatum , & quan- tumlibet perfecl:ura, dixerit non teneri zd&idtmi obfervantiam raandatorum Dei & eccle- fise , fed tantum ad credendum ; quail vero evangelium fit nuda & abfoluta pro- miflio vitae «ternje , fine conditiorie obfervationis mandatorum , anathema fit .
XX L Si quis dixerit, Chriftum jefum a Deo horainibus datum fuiffe , ut redemptorera ' t cuifidant, nonetiam, ut,/legislatofemcuijMVt1i,*^, obediant, anatheraa fit,
XXII.
Si quis dixerit , juftificatum vel fine"fop'***?< fpeciah' auxilio Dei in accepta juftitia per- feverare poffe, vei cumeononpofle, ana- thema fit ,
XXIII.
Si quis hominera femel juftificatum di-"ftPr3C.i4. xerit amplius peccare non pofle , nec gratiam amittere, atque ideo eum qui la- bitur & peccat nunquara vere fuifse fufti- ficatum , aut contra pofse in.tota vita pec- cata omnia etiara Teniaiia vitare , nifi ex fpeciali Dei privilegio, quemadmodumde beata virgine Maria tenet ecclefia , anathe- ma fit,
XXIV.
Siquisdixerit, juftitiam acceptam ''non^^^^ confervari , atque etiam non augeri coram Deo per bona opera , fed opera ipfa fruclus foiumraodo & figna efse juftificationis ade- ptae , non autem ipfius augendae caufam, anathema fif ,.
XXV.
Si quis in quolibet bono opere " juftum " r« fine c> faltem venialiter peccare dixerit , aut,fc ( quod intolerabilius eft ) mortaliter , atque ideo pcenas «ternas mereri , tantumque ob id non damnari , quia Deus ea opera bona non imputet ad damnationem , ana- themafit.
XXV L
Si quis dixerit, juftos nondebere pro""^'0"*^ bonis operibus , qug inDeo fuerint faclta , expeclare & fperare aeternam retributio- nem a Deo , per ejus mifericordiara , & Jefu Chrifti meritum , fi bene agendo , & divina mandata cuftodiendo , ufque in fi-^wt.,^ ncmperfeveraverint, anatheraafit. XXVII.
Si quis dixerit , nullum efle mortaie pec-
catum,
f> A » * « * ft 111*
finio catum
VI.'
C Q N
aut nulb
B
****<*
*tttf.ftft.>4i
#&$* & II*
45
s trifi infidclitatis , quantiunvis gravi & eporrai» pmer qilaifl infidelitatis peccato, fetnej accepoun gra^ tiata araitti , anatjtieraa fa .
X^V.III,
Si quis diKerit » amiflfa per peccatut» graria liraul & fidera feraper amirti , aut fidera qua? remanet, non elfe veram fidem , licet non fir yiva ; aut eura , qui fidera fine caritate habct> non cflfe Chriftianum, anatfiema fit .
XXIX.
Si quis dinerit , eum qui poft baptif* raum lapius eft t non poffe per Dei gra*- tiam refurgere, aut poffe qurdera, fedfo^ la fide amilfam juftitiam rccuperare fine fa» cramento poenitentiae , prout fan&a Ro^> mana & univerfalis ecclefia , a CliHfto doraino & ejus apoftolis edoda , hucuf- que profeflTacftf fervsivit9 &docuit» ana* th,ema fit,
Si qqis poft acceptasn /pftificacioqis grariam^ cuilibet feccatori pa?aiietni cui-« q pam ita remitti , & rearum a>terna* posna? cteieri dixerst , uz nqllus retnaneat rearus /' pc^nas temporalis exQlvendtf, ve! inhoa f£cu!o5 vel iq futuro in "purgatorio, an-* tequam ad regna caslorum adkus paterc poffit , anathema fit .
xxxi,
Si quis dixerit > jyftificatutn peccare » dum * intuicu seterne mercedis bene ope* raruri anathema fit.
aho A DECRETUM I>E
C A K O X « S
V;
44
REPORMAT30NE.
XXXIL D
Si quis dixerit* hominis juftificati bo- na opera ita eflfe dona Dci * ur non -fint ctiam bona ipfius juftificatl merita 3 aut JpfUm juftificatum 5 bonis operibus , que ab eo per Dei gratiam , & Jefu Chrifti meritum s cujus vivum msmbrum eft > fiunt , non vere mereri augmentum gra- tiae» vitam ^ternam, & ipfius viw serer- nae> fi tamen in gratia deceiferit, confe* cutionem , arque etiam glorioe augmen* 'tuDt anschemafit.
XXXIIL
Si quis dixerit , per hanc doftrinam cathoiicam de juftificatione 5 a fanfta fy- nodo hoc pr^fenti decreto expreffam* aliqua ex partc gloriae Dei 5 vel meritis Jefu Chrifti domini noftri derogari 3 & non potius vcritatem fidei noftra? » Dei denique > ac Jefu Chrifti gloriam illuftra^ ri , aoathema fit .
E
Christi *U7*
*9 Str&U, c#
ScC 24*
Tullicarum ln eadct» /cyr^ feffiwc dttim**
CAPUT I-
*Pr4ldtos CQnvtnit w mhfiis f#?$ rtfiitr* *y fi ficu$
fcccrint , JHris anti<jui fmn* *» ffa inw>-
*$4ntnr C^ 'm** dtt$m»nhr*
Eadsm hctohn&z fym&m , eifdem pmfidca* tibus apoftolicac fcdis legatis , ad rcftitueQ^ant cpllapffm admocjuin ccclcfiafticam difciplinam, d^pravatpfquc in ciero & populo Chriftiano morcs cmendandQs fc acciagere volcns j ab his ejui majoribus epclefiis praefuafc iaitium cerifuit efle fumendum , Integrius enim prsefidentium' falus eft fubditorum ', Confid^ns itaque per do- mipti ^tcDei noftri mifcri^prdiara » providamque ipfius Dtiin tcrris v/cara folertiam » omninoriw turum, ^t ad ecclefiarum, regimen.(onu$<iuippe angelicishumerisformidandum) qui maximedi^ gni fuerint» quorumquepfiorvita acomnisaetas apuerilibus exordiis » ufque ad perfeftiores an* qosf perdifciplina? ftipendiaccclefiatticae lauda* biliterafta, feftimonturnprasbjsat * fecundum ve-»- nerabiles bcatorum ''.patrum fanSiones affu- mantur: omnes patriarchalibus, primatialibus» metropolitanis & cathedralibus ecclefiis qui- bufcumque s quovk nomitie ac rifculo praefeftos iponet, acmontcosefleviih, ut attendentes fibi 8c univerfo gregi, in quaSpiritusfati&us pqfuit eo? regere ecclcfi^m Dei , quam acquifivit fan* gulneTuo, vigilent, ficut apoftoluspraecipit, in omnibus Jaborent > & minifterium fuum impleant "• Implere autem illud feaequaquam poflefciant, fi greges fibi commiffas mercenariorum more **?**• IJJ deferant , atque ovium fuarum , quarttm fan* guisdecorumeftmanibusafupremojudicereqoi" g - , reudus % cuftodiae minime incnmbant : cumcertif- ieteff limum fitqon admitti paftoris esccufationem^ fi lupusoveseomedit, & paftot nefcifc* Ac hihilo mmus, quianonnulli (quod vehementer dolen* dumeft) hoc tcmpore reperiuncur, qui propriae etiam falutis immemores , tcrrenaque cqelcfti- bus^ ac divinishumana praefcrentcs > ixx diverfis cnriis vagantur , aut in negotiorucn tcmpora- lium folicitudine (avilidereli&o, atqueovium. fibi commiflarum cura ncglefta ) fe detinent occupatos, placuit facrofan&as fynodo antiquos c^nones, qui tcmporum ^tque hominum injuria pcne in dcfucrudincm abierunt , adverfus non refidcnte^ promulgatos , innovare \ qucmadmo* dum vjrtute prsefcntis decrcti innovat, ac ulcc* rius prq firmiori eoritrndem rciidenria , & tcfor- mandis in ecclcfia moribus in hunc qui fequitur modumftatucte atquefan^ire : Siquis apatriar* chali , primatiali , metropolitana , feu cathedra* li eccleiia, fibi quocumquc titulo , caufa, no^ mine , feu jure commifla , quacumquc illc di- gnttate, gradu ,'& praeemincntia praefulgcat $ (legitimo impedimento, feu juftis &„rationabi- libus caufis ccflantibus ) fex mcnfibus continuis Seff.|i;«ifc cxtra fuam dicecefim morando abfucrit^ quartae partis fruduum unius anni , fabricae ecclefias & pauperibus loci , per fuperiorem ecclefiafticum applicandorum pcenam ipfo jureincurrat: quod li pcr alios fex mcnfes in hujufmodi abfentU perfeycraverit, aliam quartam partcm fruftuum iimilitcr appjicandam eoipfoamittat . Crefcent$ verocontumacia, ut fcvcriorifacrorumcanonum cenfurse fubjiciantur , metropolitanu$ AifFraga^
ncos
•40« iCft
45
Tridb^tinom.
Carolus l u u
4*
A ncos epifcopos abfentes , metropolitanum vcro A
Chhsstj ablentem fuffraganeus cpifeopus antiqqior refi- 1547» dens, fub poen^ interdifti ingreflus ecclefias , co ipfo inci*rr$nda , infra tresmenfesperliteras feu nuncium Romano poqtifici denunciare teneatur ; qui in ipfos abfentes (prout cujufquemiuor aut majot contumacia cxegerit ) fuae fupreme fcdu auftorit^te animadverterc , 8e ecclefiis ipfis dc pa^ ftoribus utilioribus providere poterit , fic.ut in domino noverit folubriter cxpedirc »
CAPUT JJ,
^ulli bencficium txigtns ptrfonalem refidentiam obt}~
ncnti abejfe licet , nifi jufta ie taufa abeplfcopo
approbanda; quitnm etiam vicarium fub* B
dncja parte fruttttutn fubftituat ,
ob curam animarum ,
Epifcopiinferiores quavis beaeficia ecclefiafti* ca, perfonalem refidentiam de jure fivc confue- tudinc exigentia , in titulum five commendam pbtinentcs , ab eorum ordioariis , quemadmo- dum eis pro bono ecclefiarum regtmine , & di- vini cultus aug;mento , locorum &c perfonarum qttalitate peniata, expcdiens videbitur , oppor- iuriis juris remediis refidere cogantur; nuilique ' privilegia fcu iodulfca perpetua de non refiden- do , aiit 4e fru&ibus in abfentia percipiendis fiifrragentur: indulgentiis vero, & difpenfatio- nibus temporatibus , ex veris & rationabilibus caufis tantum conceffis , & coram ofdinario le- gitime probandis , in fuo robore pcrtnanfuris; «juibus cafibus, nihilo rainus officium fitepifco- porum , tanquam in hac partc a fede apoftoli- "Seff*7«M> c* " delegatorum, providerc: ut pei* deputatio» jfc7!*tewf. pem idoneorum vicariorum, & congruae portfo» nis fru&uum dffignationem , curaanimarmj* nul- latenus negligatur, nemini, quoad hoc, privi* legio , fcu exemptione quacumque futfragantc .
CAPUT IIL
Mxceffm feculariHm clericorum O* regularium dgentium extra mmaftert* ah ordiuario
ioci corrigantnr » I>
Ecclefiarum praelati , ad corrigcndum fubdu torum exceffus prudenter ac diligenter inten* daut; &nciho fiecularis clericus, cujufvis perfo* nilis, vel rcgularis, extra monatteriumdegens , etiam fui ordinis privilegii "pretcxtututuscen- ^^4* <• featur, quo minus, fi deliquerit, ab ordinario ^1 loci, tanquam fuper hoc a fede apoftolica de-
legato, fccundum canonicas fan&iones vifitari, puniri & corrigi vaJeat.
CAPUT V.
Mpifcopi ii% aliem dicecefi nee pontlficalia exerctant , fiec ordines conferant ,
NuIIi cpifcopo liccat cujufvis privilegii prae- tcxtu pontificalia in altcrius dioecefi "exercere, hifideordinarii lociexpreffa Iicentia, & in per- fonas cidem ordinario fubje&as taotum . Si fe- cus fa&um fuerit, cpifcopus ab cxercitio ponti- ficalium, Sc ficordinati abexecutione ordinum, fintipfo jure fufpenfi »
tniiSio fntnr* feffionli •
Placet ne vobis pro^imam futuram feffionem celebrari dic* Jovis feria quinta poft primamdo- minicam fubfequentis quadragefimse , quae erit die tertia mcnfis Martii ? Relponderunt : PJa-
5BS*t D
v 1;
X|. Januar» ^547*
MNie-I.'
Arel. An- tioch, Sard Carth. XXI A«r-»itc* SciT. 14. c» 3.# Me wf
ceti
Itymina) co%nomina} & patri* prtiatornm ^ui interfuerunt fext* feffioni •
Trafidentes CT legati .
Reverendiffimus & illuftriffimus dominus do- minusJoannesMaria, epifcopusPraeneftinus, de JMonte, Aretinus ,
Reverendiffimus & illuftriffimus dominus do* C minustituIifandaeCmcisinJerufalem presbyter> Cervinus, Politianus,
CAPUTIV*
JZcclcfias quafeHmfte epifcopi O* alii majoves prdlati , ^mties opusfuerit , 'vifitent ; omnibus , yu* hufc E decreto obftarc foffent , fublatis « ■■& ** ibidcm & Cepitula c^thedralium & aiiarum majorum * Sefr.iy.^^ccclcfiarum, illorumque perfonae , nullis exem« 4c«ft ptionibus , confuetudinibus , fententiis , jura- mentis , concordis , quae tantum fuos obii^ent audores, non ctiam fuccefforcs , tuerifepouint, quo minus afuisepifcopis &aIiismajoribusprae- latis , pcr fc ipfos folos , yel illis , quibus fibi vide- " sttc.tu *" bitur adjunftis , jutti canonicas fanftiones , toties ^dcref/ * quoties opus fuerit, " vifitari, corrigi, & emendari| . f tiatn au^oritite ipoftolica poffint &valcant*
Cardinaies •
Rcverendiffimus dominus Chriftophorus Ma* drucius tituli fan€ti Caefarii in Falatio , prcsbyter cardinalis, &cpifcopusTridentinus, acadmini- ftrator Brixienfis, Germanus,
Reverendiffimus dominus Petrus Pacecus » fandas Romanas eccleiiae prcsbyter caidinalis, & cpifcopusGienncnfis, Hifpanus •
tArchiepifcopi ,
Revcrendus dominus Andreas Comclius , ar* chiepifcopus Spalatrenfis, Vcnetus.
Reverendus dominus Antonius Filholi , archie- pifcopusAquenfis, Gallus.
ReverendusdominusSaivator Alexius Saflarus , archiepifcopusTuritanenfis, Hifpanus.
Revcrendus dominus Ludovicus Chiercgatusj archicpifcopus Antibarenlis , Vicentinus.
Reverendus dominus Jacobus Cauchus , archie* pifcopusCorcyr^nfis, Venetus .
Reverendus dominus Joannes Michael Sarra- cenus , archiepifcopus Materanus & Acherunti- nus, Neapolitanus.
Reverendus dominus Sebaftianus Lecavela > archiepifcopus Naxienfis , Grsecus .
Reverendus dominus Olaus Magnus , aixhie- pifcopus Upfalenfis, Gothus.
Reverendus dominus PetrusTagliavia, archie* pifcopus Panormitanus, Siculus *
Reverendus dominus Robertus Waucop , ar- chiepifcopus Armachanus , Scotus •
Epifcopi .
Rcvcrendus dominus Marcus Vigerius , epi- fcopusSenogallienfis, Saortenfis *
Reverendus dominus Philos Roverella , epifco» pusAftfuIartas, Pci-tadcnfis*
Reve«
OPCllIVK
47 tttiv ^
^nTTTTp Revereadtt$domina$Tbpm$sCampegius, egi- A
VI. fcopus Feltrenfis, Bononienfis, l3«Jtaattay» Reverendus dominus Eenedi&9s de Nobili* XU?* bus» epifcapus Aci$nfts, kucenfis.
Reverendus dominus Quintius de Rufticis , epi* fcopus Miliienfjs , Tlomanus •
Reverendus dominus Aniouius de Num$i , cfU fcopvts Ifcraienfis , Forolivienfis.
Reverendtis domttuis Hieronymus Theodolis, epifcopusCiaditaaus, Foifolivieofis*
Reverendus dominus Hicrpnymus Fufcherus, epifcopus Torcellaaus, Venetus*
Revcrendus dominus Joannes Lueius Staphy- leus > fpifcppusSibinkercfis, IlJyricus
Reverendus domanus Gttilielmus a Pratoy epi- fcopus Qarpmontanus > Gallus . B
Reverendus dominusDionyfius epifcopus0H* ^pnenlis , & Miiopptamena s > Gtaecus »
Rpverendus dpminus Braccius Martelltis, epk fc^usFaefuIarura* Fiorentinus,
Rev^rendus dominus Coriolansis Mariyranus , epifcppus fan&i lVt^rci , Neapplitanus *
Reverendus domin*$sHenncusLo#redus, epi* fcppusCaputaqueafis* Neapoiitanus »
^ev^rendus dpminus Elifeps Theodinus, epk fcppus Soranus , Arpinas*
Revereadus dominus Jacohus Cprtefms a Pra*> tO| fpifcopusVafipneufis, Rouianus,
Reverendus domiaus Balta$kr de Hapredia, $pi* fCppusBoflanenfis, Sar4usf ^ ~
ReverendusdominusAlexander de Urfisj epi- ^ fcopus Emonienfis > Venetus ^
Reverendus dominus Angelus Pafchalis^ epi* fcppqsMotulanus, Dalmata.
Reverendus dominus RaJtaffitr Limpus , epi- fcopus Portuenfis » Portugalienfis •
Reverendus dominus Joannes Fpnfeca , epifco* pus CafteiU taaris , Hifpanus ♦
Reverendus domiqusPetrus Bertoaus, epifco* tmsFanenfis, Mutiaeafis*
Reverendusdomiaus JoaanesCampegitjis , ^pi^
fcopusPareadnus, Boaonienfis,
Reverendus domiaus Ludovicus Simoaetta* epifcopuspifauricnfis, Mediolaneafis*
Reverendus dominus Aloyfius Lipomaaus , ~ epifcoptt? Mothoueafis , coadjutor Verpnenfis t ■Veaetus«
R$vereadus domiaus Philippus Archiatus , epi- fcopus Salutiarum , vicarius faa&iflimi domini Upftri pap^? in Urbe , Mediolanenfis ♦
Revcrendus dominos Joanaes Petnis Fferretus, epifcopusMyienfis , Ravennatmfis*
Reverendus dominus Chudiqs deia Guifch^* epifcopus Agathenfis» O^llus.
Reverendus dominus Joanaes de Salazar * de 3urga, epifcopusLancianenfis, Hifpanus,
Revcrendus dominusHieronymus de Bononia f spifcojmsSyracufanus3 Skulus*
Reverendus dominusRichardttsPatus, epifco* pusWigornienfis, Anglicus, ^
Reverendus dominus Comelius Muffus , epifco- pusBifcontinus, Placentinus.
Rcverendus D.Marcus Maliperius, epifcopns Corfulan* Venetus v
Reverendusdpminus Jacobus Jacqbellus^ epk fcopusBellicaftr^nfis, Romanus,
Revercndu* dominus Francifcus de Navarra* epiiVopusPacenfis, Hifpanus.
Reverendus dominus Didacus de AIava> epi- fcap««Aftoricenfis, HHpanus.
Reverendus dominns Thotnas Cafellus , epifco* pus Brifconorienfis, Roifaneafis * .
Reverendtts dominus Gal^atias Florimonfcius^
CaROlus V^
48
A%#&
^piftopus Aquinatenfi$ 3 Saeffanus ♦ „ „ „ ^
Rev^rendus D. Petrus d« APguflinis^ epifco- GHmsrt pu$ Qfcenfis, Hifgaaus* % *W*
Reverenius dpminus Philippus Bonus , epi* fcopus Famauguftenfis, Venetusf
Reverendtis don^inus Joann^s Baptifta Cicada ? epifcopus Albigan?afi^ ituditor can^rae apoftp- hcae, Januenfis^
Reverendus dpminiis Thpm^s de SfceHa f epi^ fcopusSalpenfis, Vefietu^*
Reverendus dominusBernardus Dia«, epifca* pusGalaguritanus» Hifpaaus«
Reverendus dominus Gregorius Caftagnola^
cpifcopus Milenfist Graecas»
Reverendus dpminus Antoaius de Cruce t epi-* fcopusCanarienfis, Hifpanus,
Reverendus dominus Sebaftianus Pighinus % epifcopus Aliphaaus , auditor rptae Romaaa? , Rhegienfis*
Reverendus dominus Ambrofius C*rharia«$ Poiitus, epifcppusMinonenfis, Seneafi^*
Tmnmoru ahjtntnm *
Reverendus dominus Claudiusjayus , proeura- tor reverendi|5mi §c illuftriffimi dom|ai domiai QthonisTruchfes, fanftaB Ronun» ecclefi» car- dinaUs &epifcp|»i Auguftenfis, Sabaudieafis,
Reverendus domiaus Ambroftus Peiargus, or* dinis Praedicatorum % procurafor revwn4iffimi domini domini archiepifcopi Trevereafis» facri imperii eIe£toris , Germaaus v
dbhatcs ,
Rev^rendus dominus Luciaaus de Qthonibus, abb^s JPompofiae Ferrarienfis, Mantuanus,
Reverendus dominus Chrjrfoftomus Gimiiia- neafis, abbas faa^se Triaitatis de Cajeta» Ca^ laber,
Qwerdks*
Reyerendus pater Fraacifcas Rottuuus , gene- ralis ordinis Praedicatorum » A^etiaus, 1 Reverendus pater Bonaventwra Pius » geaeralis ordinisMinorum coaventualium , Coftacciarius *
Reverendus domiausHierpnymus Seripa-nduss gcneralis ordjnis eremitatum fandi Auguftiai, NeapQJitanus^
R^verendus paterNtcoIaus Audetus , generalis ordinis CarmeUtarum $ Cyprius *
Reverendu^pater Au^uftinus Bonucius,geae* ralisopdinis fanftse Marise Servorum > Aretinus . . ^U%tUm MtJJurcllMsfacti MmilnftQmwUi •
SESSIO SEPTIMAr
Jn nomiftf demini . %Amtn »
AKifo a nativitate ejufdem domini millefi- mo <juingeatefimo quadragefimofq>timo, indifttone quinta , poatificatus fanfiiffimi ia Chrifto patris §? domini aoftri domini Pauli, divina providtatia papae tertii, aano tertiode- cimo> dte vero Jovis tertia meafisMartiiji Tri* doati ia ecclcfia cathedrali , ia Ioco emihentio- ti ipfius eeclefiae , ad concilium celebrandum» & fefliones h^benda^s deputato, celebrata eft fe^ ptima publica feffio facrofandicecumenici &ge» netalis concilii Tridentini , jprsefideatibus in ea nomine ejufdem fandiffimi domipi aoftri papas reverendiflimis patribus $t i\lv&%i$mi$ dominis
Joanne
Sbssio
VII. I* Mattii
4$
F. ilL
T&iubmtisp m#
CXKbxus V«
*o
•Joanne Matiade Moftte ejnfcopo Praenefttno , «r Marccilo tituli fanft* crucis in Jemfalem prcsby- tero , fand» Roman» ecclefi* eardinalibus, & apoftolicis de laterelegatis, la <$ua quidem fcf* fioae» poft celebratam miffam de Spiritu fancfco p$r reverendiffimum domiattmdominum archie- pifcopum Corcyrenfem, (non fuic enim habita oratio» quia revcrendus patcr dominns epifcopus fan&i Marci Neapolitanus » qui eam habiturus crat» erat raucus) hecnon poft pera&as perre- verendiffimum & illuftriffimum dominum cardi- nalcm de Monte, pr*fidentem praefatum» foli- tas ceremonias» publicata fuerunt duo dccreta» feucerticanones fuper facraraentis ingenere, & fuper baptifmo & confirmationc in fpecie , nec non certi aliicanones fupcr refidentia > tenorum infrafcriptorum ♦
Itymin* > cognomina » C* fttrU praUtorum <fui interfuerttnt feptim* fcffionh
Trafiitntes & ttgnti .
Refercndiffimus &illuftriffimus dominusdo- minus Joanncs Maria » epifcopus Praeneftinus» dc Monte» Arctinusi
Revercndiffimus & ilhtftriffimus dominusdo- minus Marcellus tituli fan&as Crucis in Jerufa- lem presbyter» Cervinus, Politianus .
Sanftae Romanse ecclefiae cardinales » facri con- cilii praefidcntes» & apoftolici de laterc legati .
CttrdinaUs •
Reverendiffimus & illuftriffimus dominus Pe~ trus Pacecus, fancfcse Romanae ccclcfiae presbyter cardinaiis, & epifcopus Gienenfis, Hifpanus*
jtrtbhfifcofi »
Revcrendus dominus Andreas Cornelius , ar- chicpiicopus Spalatrcnfis» Venetus.
Revcrendus dominus Salvator Alexius Safla- rus, archiepifcopus Turitanenfis» Hifpanus .
Reverendus dominus LudovicusChieregatus, archiepifcopusAntibarenfis» Vicentinus*
Revcrendtts dominus Jacobus Cauchus » ar- chiepifcopus Corcyrenfis» Venetus.
Reverendus domimis Joannes Miehacl Sarra- cenus , archiepifcopus Materanus & Achcrunti- nus, Neapoiitanus .
Revcrendus dominus Sebaftianus Lecavela 9 archigpifcopus Naxienfis, Graecus.
Rcverendus domtnus OlausMagnus, arehie* pilcopus Upfalenfis, Gothus.
Revcrcndus dominus Pctrus Tagliavia , ar- chiepifcopus Panormitanus , Siculus.
Reverendus dominus Robertus Waucop * ar- chicpifcopus Armachanus, Scotus,
Epifcofi.
Revcrendus dominus Marcus Vigcrius » cpf- fcopus Senogallienfis, Saoncnfis*
Reverendus dominus Philos Rovereila » epifco- pus Afculanus, Ferrarienfis .
Revcrendus dominus Thomas Campcgius , cpifcopus Feltrenfis, Bononienfis»
Reverendus dominus Benedidus de Nobili- bus, epifcopus Acienfis, Luccnfis.
Revcrendus dominus Quintius dc Rufticis 9 epifcopus Militenfis > Romanus.
Revcrendus dominus Cathalanus Trivultiusj epifcopus Placentinus » Mediolancnfis *
Reverendus dominus Hieronymus Fufchcrns, Cpifcopus Torcellanus» Venetus* CWtft QtmtAU Tom* XXXHl .
A Reverendus domlnus Hieronymus Theodolis, cpifcopus Gaditanus» Forolivienfis •
Reverendus dominus Antonius de Numai , epifcopus Ifemienfis, Forolivienfis .
Reverendus dominus Marcus Antonius Cru^ cius» epifcopusTiburtinus» Tiburtinus.
Revcrenjus dominus Joannes Lucius Staphy- leus, epifcopus Sibinicenfis, IHyricus*
Revercndus dominus Guilielmus a Prato $ cpi- fcopus Claromontanus» Gallus.
Rcverendus dominus Dionyfius epifcopus Chironenfis, & Milopotamenus» Graecus.
Revcrendus dominus Braccius Martcllus j epifcopus Faefularum » Florentinus*
Revcrendus dominus Hieronymus Vida^ epi- B fcopus Albenfis» Cremonenfis.
Reverendus dominusEIifeus Theodinus» epi- fcopus Soranus »' Arpinas .
Rcverendus dominus Jacobus Cortefius a Pra- to» epifcopus Vafionenfis» Romanus.
Revcrendus dominus Petrus Francifcus Fer*' retus » epifcopus Vercellenfis , * Hiporigenfis • ^ Revercndus dominus BaitafTar Limpus, epi~ fcopus Fortuenfis» Portugallenfis.
Reverendus dominus Baltafiar dc Haeredia > epifcopus Bofianenfis, Sardus.
Revetehdus dominus AngelusPafchalis, epk fcopus Motulanus* Dalmata.
Reverendus dominus Alcxander deUrfisj epi* icopus Emonicnfis f Venetus . C Reverendus dominas Georgius Cornelius * cpifcopus Tatviiinus, Venetus.
Reverendus dominus Joanncs Fonfeca » epi- ftopus» Caftelli maris» Hifpanus.
Revercndus dominus Petrus Bertonus j epi- fcopus Fanenfis, Mutinenfis*
Reverendus dominus Joannes Campegius » epifcopus Parentinus» Bononienfis.
Reverendu^ dominus Ludovicus Simonctta > epifcopus Pifaurienfis, Mcdiolanenlis.
Reverendus dominus Aloyfius Lipomanus » epifcopus Mothonenfis» coadjutor Veronenfis » Venetus.
Rcvcrcndus dominus Philippus Archintus , cpifcopus Saiutiarum , vicarius fanftiffimi do- j> mini noftri papse in Urbe» Mediolanenfis.
Reverendus dominus Joannes Pctrus Ferretus> epifcopus Mylenfis» Ravennatenfis .
Revcrendus dominus Claudius delaGuifche, cpifcopus Mirapicenfis, Gallus.
Reverendus dominus Joannes Salazar de Bur- go» epifcopus Lancianenfis» Hifpanus .
Reverendus dominus Hieronymus de Bono- nia, epifcopus Syracuianus , Siculus.
Revercndus dominus yEgidius Falfetta, epi-* fcopus Caprulanus , Cingulanus .
Rcvcrendus dominus Richardus Patus , epi- fcopus Wigornienfis» Anglicus.
Reverendus dominus Cornelius Muflus 3 epi- fcopus Bitontinus» Placcntinus. E Reverendus D. Marcus Maliperius , epifco^ pus Corfulan. Venetus.
Rcverendus dominus Jacobusjacobellus» epi- fcopus Bellicaihenfisj Romanus .
Reverendus dominus Francifcus dc Navarra; cpifcopus Pacenfis, Hifpanus.
Rcverendus dominus Didacus deAIaba» epi- fcopus Aftoricenfis» Hifpanus.
Rcverendus dominus Thomas Cafellus » epi- icopus Britonoricnfis, Rofianenfis.
Revcrendus dominus GalcatiusFIorimontius epifcopus Aquinatenfis, SuefTanus. ■'
Revcrendus dominus Petrus de Auguftinis ? C €pifco«
$e ssr o
|, Manii 1547»
dienfis
n
P A V t' U c
F. llli
C 0 K C I l I U M
C A * o vm &
v.
52
sTTsTo cP^c<*Ptt^ Ofccnfis^ Hifp^nfiSf
VI
L
Reverendus dominus Phiiippiis Bonus , epi- Marr* &°PHS Famauguftenfis > Venetus ., 1547.11 Reverendus dbmious Joannes IBaptifta CU cad^, epifcopus Albigansniis , auditor catnerse apoftolicge » Januenfis .
Revcrendus dominus Thpmas de Stclla , £pi- fcopus Salpenfis» Ycnetus,
Rqverendus doxninus Gregorius Caftagnola> epifcopus Milcnfis, Graecus.
Rey^rcndus donunus Bernardus Diaz , $pi- lcopus CaUguritanus , Hifpanus*
Revercndus dominus Pctrus DonatusCaefius , gpifcopus Namienfis , de Caelis » . Reyercndus dominus Antonius de Cruce p gpifcopus Canarienfis, Hifpanus, £
Reverendus dominus Sebaftianus Pighinus , epifcopus Aliphanus» auditor rotas Romanae r ]Rhegienfis7
Reverendus dominus Ambrofius Catharirius JWitus, epifcopiis Minoricnfis, Senenfis , Tmnr4tQW thfentinm ? Reverendus dominus Claudius j[a.yus , pro* curator reverendiSimi & iliuftriffimi domini doqiiiu Qthonis Truchfes , fan&ae Romanae cccieitse cardinalis & cpifcopi Auguftenfis, Sa^
baudicnfis v
R^verendus dominus Amt>rofius Felargus , ordinis Prsedicatorurn , prpcurator reverendiffi- mi domini domini archiepifcopi Treverenfvs 9 facri imperii ele&oris, Germanus, C
Jlbhittt$ ?
R^v^rendns dominus x Luoianus de Othonibus , abbas Pompofiae Ferrarieniisy Mantuanus,
Reverendus domiaus Chryfoftomus Gimilia^ nenfis , abbas fanftae Triniutis de Cajeta 9 Caiaber »-
Qenerales ,
Reverendus pater Francifcus Romasus , gene^ *alis ordinis pncdicatorum, Aretinus,
Revcrcndus pater Bpnaventura Pius , genc- ?alis ordinis Minorum convcntualiutn, Coftac-
A extirpandas haerefcs , quae rirca fan&iffima jp£* "XkTo kcramcnta hac npftra tcmpeftate , tum dc darona- Chrut* tisolima patjribus naftris harefibns fufcitatse, tum 1547, etiam de novp adinventx funt , quge catholicae cc* ciefiae.puritatr ^ & animarum faluti magxjopctc officiunt • fan^atum fcripturarum dodrin^ apo*. ftolicis traditionibus r atque aliomm concifio- rum 8c patrum confcnfui inhaercndo , hos pras- fentcscanones ftatwcndos &deccroe»doscenfuit, reliquosqui luperfuat ad cccotipperis perfeftip- nem deinccpsdivino fpiritu aajuvante editura ,
CANONES DE SACRAMENTIS
ciarus ^
Reverendus dominus Hieronymus Seripan- dus, gcneralis ordinis eremitarum fanfti Au- guftini, Neapolitaftus.
Reverendus p^ter JNicoIaus Audetus 9 genc« jralis ordinisCarmelitarum, Cyprius;
Reverenduspatcr AuguftinusBonucius, gene- yalis prdinis fanftas Maiiae Servorum , AreUnus*
lAnieltm Majfaretlusfacrfcomhi fetretarms . DECRETUM DE SACRAMENTIS
E C C JL £ $ I iS,
'pnhlicdtstm m fdcrofanBa oeettnunicd tf generali
Tridentina fynoio , feptima fiffione , dk
tertia M<trtii9 mm UDXhnh
Vrocemium *
Ad confummationem falutaris dc juftificatio- m doSrinse, qu# in praecedenti proxima feffio- jjc uno omnium patrum confenfu promulgata fuit , confentaneum vifum eft , de fandiffimis ccclefise facramcntis agere, per quae omnis vera juftitia vel incipit, vel ccepta augetur, vel amifta reparatur ♦ Propterea facrofan&aoecumenica & generalis Tridcntina fynodus, in Spiritu fanfto fegitimccongregata, prsefidentibus in ea eifdem npoftolki» feais Jegatis, ad errorcs cIiminandos? Sc
de
D
Si quis dixcrit , facramenta novae iegis non fuiflfc omnia a Jefu Chrifto domino gu^ dectt noftro inftitutaj -aur efseplura velpaucio* ra quam fcptcm p videlicet , baptifmum, confirmationem 9' cuchariftiam 5 poeniten- tiam ^ extremam undionem .9iprdtneinv& matrimonium, autetiam aliquodhorumfe.- ptem noii eflfe verc & proprie facramen^ tum, gnathema fir.
IL. Siquisdiseviti ea ipfa nov^ legisfacra- menta a facramentis antiqu^ iegis nondif* ferre3 nifi quiaceremoniafuntali«? &alii ntus esterni^ anathema fit, III. Si quisdixerit5 h#c feptem facramen* ta ita efle inter fe paria 9 m nulla ratione aliud fit alio dignius > anathema fit P ' IV, Si quis dixerit > facramenta novae legis non eife ad f^Iutcm necefsaria, fed fuper- flua? & fine eis, aiit eorum voto perfolam fidem homines i Deo gratiam juftificatio- %fi*\ nis adipifci, licet omnia fingulis neceflaria * m*7« non fint f anathema fit .
Si quis dixerit , hafc facramenta pro- pter folam fidem nucriendam inftituta fuif- fe, anachema fit.
V L
Si quis dixerit 5 facramenta noyselegis Hu^to non continere gratiam ? quam ;fignificant> aut gratiam ipfam non pouentibus obicem non conferrei quafi figha tantum externa fint acceptae per fidem grati^ vel juftiti^, & not^ qu^dani Chriftianae profeflionis , quibus apud honiines difcernuntur fideles ab infidelibus > anaihema fit* VII.
Si quis dixerit 3 non dari gtatiam per hujufmodi facramenta femper &omnibus> quantum eft ex parte Dei 3 etiamfi rite ea fufcipiant3 fed aliquando &aliquibus^ anathema fic.
VIII.
Si quis dixerit, per ipfa nov^ legisfa- cramenta ex ppere operato non confern
gratiam
n
f.ui.
T R I D B N T I H U M*
£AEO.LTIS V*
Iatr*
H
A H H Q^
Christi*
Seffi. 22.
caa.4. De&
eraciam » fed folam fidem divina? promif- A fionis ad gratiam confequendam fufficere, atiacheraa fic.
I X. Si quis dixeric , in tribus facramentis, baptifmo feilicet , confirmatione » & or- dine, non iraprimi chara&erem in animai hoc eft fignum quoddam fpirituale & ;ih- dclebile, unde ca itcrart non pofiunt , anathema fic*
Y
CwtTi. IV..
Couftan- tienfe*c fetC, 14. d<f jtan. c. 6. Dccf. Eag.
Canft. ftff» 8.a4v.\ri- tel.
Si quis dixerie , Ghriftianos omftes in verbo & omnibus facramentis admini- ftrandis fcabere poteftatem , anathemafit. ■XI.
Si qu?s dixerit , in miniftris , dum facra- menta conficiunc .& conferunt , nos re- quiri intentionem faltem faciendi quod faciceccjefia, anathemafit. XII.
Si quis dixeric , miniftrum in peccato mortali exiftentem , raodo omnia cflcn- tialia , quie ad facramentum eonficien- dum aut conferendum percinenc, fervave- rit , non conficere , a«c conferre facr amen- tuoi» anathemafic.
XIII.
Si quisdixeric, rccepros & approbacds ecclefia: cacholic* ricus in folemni facra- mentorum adminiftracione adhiberi con- fuetos , auc concemni , aut fine peccato a miniftris prolibico oraitti , auc in novbs aiios per quemcumque ecclefiarum pafto- rci» mutari pofle, anachemafic.
€
DE
&tig; Ettcfi
^aant 3.
Cect, Bii*«
BAPTISM O.
C A M O 8 i
Si qqis dixerit? baptifmum Joannisha- buiflfe eamdem vim cumbaptifmoChrifti, anathema fir*
IL
Si quis dixerit, aquam veram &natu- ralem nou cflfe de necelfitate baptifmi } at~ que ideo verba illa dpmini noftri Jefu Chri- fti: Hif %uis renatm fucrit cxaquairSpiritu fanSto , ad metaphoram aiiquam detorfe- rit, anathema fit.
III.
Si quis dixerit , in ecclefia Romana, quas omniuin e&clcfiarum mater cft & ma~ giftra , iioii effc veram de baptifmi facra** mento do&rinam , anathema fit . IV.
Si quis dixerit, bapttfmum, qui etiam datur ab haereticis in aomine Patris , & Filii , &; Spiritus fan&i f cum intentione faciendi quod facit ecclefia y non eflfe ve« rum baptifmum n anathema fit-.
V.
Si quis dixerit 5 baptifmum liberum ef& , hoc eft , nOn neceffarium ad falutem ^ ana* themafit.
CQMiLGtnml* Tom.XXXDI.
D
Vi
$£SStO
VIL *i47*
Si quis dixerit, baptizatum non poffe, ctiamfi velit ^ gratiam amittere , quan* tumcumque jpeccet 5 nifi nolit crederc, anathema fit ♦
VII.
Si quis dinerit , baptizatos per baptif- Q^ mum ipfum folius faatum fidei debitores fieri , non aucem univerfas legis Chrifti fervand^ % anathema fit . VIII.'
Si quis diierit , baptixatos libcros eflfe ab omnibus fandaj ecclefi^ praeceptis , quae vel fcrij^ta vei traditafunti ita urca obfer» vare non teueantur , nifi fe fua fponte il* lis fubmittere vol^erint , anathema fit . IX.
Si quis dixerit, ita revocandos efteho- minesad baptifmi fufcepti memoriam , ut vota omnia quae pofl: baptifmum fiuat , vi promiffionis in baptifmo ipfo jam h&L&* irrita eflfe intelligant, quafi per ea 3 & fi-^ dei , quam profeffi funt , detrahatur , & ipfi baptifmo, anathema fit . x»
St quis dixeric , peccata omnia , quae poft bapcifmum fiunc , fola recordacione & fide fufcepci bapcifrai vel dimicci , vel venialia fieri , anachema fic .
Al»
Si quis dixerit, verum & rife collatum baptifmum iterandum efie illi qui apudinr fideles fidem Chrifti negaverit , cum zd posnitentiam convertittir, anathetna fit .
XII.
Si quis dixerit, neminem eflfe bapt&aii* dutii, nifi ea astate, qua Chriftus baptiza- tus eft s vel in ipfo mortis articulo , ana- thema fit.
XIR.
Si quis dixerit , parvuios , eo quod &*g 3e aftum credendi non habent, fufcepto ba- |erm .Z1*J ptifmoititer fideles computandos noneffe, ******* ac propterea cum ad annos difcrctionis pervenerint, elTe rebaptteandos; autprae- ftare omitti eorum baptifma , quam eos non a&ti proprio credentes baptizari in fola fide ecclefiae, anathema fic/ XIV.
Si quis dixerit , hujuimodi parvulos bapti^atos , cum adolev eri nt , interro^ gandos effe , an ratum habere velint, quod patrini eorum nomine , dum baptt- ^arentur , polliciti funt i & ubi fe nolk refponderint , fuo efTe arbitrio relinquen* dos , mc alia iaterim poena ad Chriftia- nam vitam cogendos , nifi uz ab eucha- riftia^ aliorumque facramentdrum perce- ptione arceantur, donec refipifcaut, ana« themafit.
C x
J3E
55
P A u t, US
p. llk
C O N C
Deer* B«g*
PECON?IRMATIPNE,
C A N O K I .
Si quis dixcrit > fonfirmationcm frapci- zatorutn otiofam cercmoniaoi eflfe , &noij potius vcrutn Sc pmprium facramentum > aut plim nihil aliud fuiffc o,uara catechc-: fim quamdam » qua adolcfcentiae proximf fidcifua? rationcm coram ecclefia expone? bant, anacheraa fit,
II,
Si quis dixerit , injurios eflTc Spiritui *£*'&% fan&o cos qui facro coofirmatiQnis chrif- Sf. s '**' mati virtutcm ahtjuam tribuunc , anathe" mafit.
III. S\ quis dixerit , fanclje eonfirmarionis crdinarium mm»ftrum non eflc folum eP*r fcoputn» fed quemvis firapliccm faccrdo- tcm» anathemafit *
DECRETUM DE REFQRM^TIONE.
TfubVmtvm itetdem fepfim* ftffione eoiiitiii
Ttiientm , die vero terti* menfis
tymii anno m d x l y 1 1.
$tit.6.o,2f Eademlacrofan&afytjQcjlus, eifdem prsfjden- *ij.c». jjku? jggjjjs 9 incceptaoj feli4ei»ti* & teforma-* tioaisncjptiuraadvcilaudcm 8£ Cntjftian* re- Iigionis irjcrementutn profpqui intendenj » ttt fequitur ftatuendum cehfuit ', falya femper in. pmnibus fedis apoftplicae au&oritate .
I X 4
i u m
C A R O L U S V. I M f .
C A P U T III.
5*
B
fUkitihux dnmtdxat ferfonh fanefitfa CQnferantur ?
Inferiora b^neficia ecclefiaftica» praefertim cu- ram aqimarum habpntia, perfonis digni$ &ha- bilibus, $qux in locp jrefidcre, ac per fcipfos curam ipfam excrcere vaieant , ju$ta cooftitutio- ncm AIcxan4d rprtli in LateranenfJ , <|u«ioripit; 'QuiaVfioQnulIj j &aIiaGrpgoriidedmi , inge- nerali LugdtmenJi?'copcilio? qu# incipit: Licct canoa ediram , confcrantur ; a!it£r autcm fa&a coJIatio hve provifio omninoirritctur , jRr prdi- parius coIJator poenas conftitujionls conciliigc- peralis, qu* iacipit: Grave nimis , (c novcrit incurfurum*
CAPUT IV.
Tlnrium jteneficfarnm ret$ntor eontfA f&ntmcs , #j friyettCTf
Quiciimquc d? pet^ro pluraciirata» autalias Incpmpatibiii^ bcneficia ccclcfiafti^a t Jivc pcr viam unionis »4 vitam , fcu commcnd* pcrpe* tuap, aut j»Ho quQCum<jup nomin^ & fitulocoa» tra form^m facjrotpm ^anonqir» » ^c ^rctprtiia. conftitutipnis |n|jpccntji ;?rtii ? qu* wipit : pe multaj wip^ ^c fimul rctincrcpritfumpfe* rit , ben^ciis ipfis ju«** ipiius conftituttoni$ difppiltioncm, ipfo jure, ctiam prxfcntis cwo- nis vigorc, privatus cxifta? ?
C A P U T V,
5V«r4 UntfitU {t$rat4 nhtintnte* vrdinarfo f*4s dL
fpenfathnes exhihtdnt , qm ie wcaw fcelepis prv-
yidcdt cw$rH4 $mime fvuttuym dffign*t# ♦
An ir o
Christi
concilii J-»ter^nea-
pecr. De
jelerieis nott ^etidefiti»
"In fexte; Pededt.A el« |»ot# <Cap# jo» concilii tateranen- 0« Aib jfot noeencio HI. Jib. j; Peerer. d«
Jeff. »4< «, ir»«*erefr Cap« »9« eouciHi
l-stcranen- jis Ht.j, de
pr*b. <tdh
arii iocorum qtfofcutmjuc plura curata, aut alias incompatibilia bcnc-ficia ccclcfiaftica ob- tincntcs , difpcufationcs fu«s cxhibcrc diftri^e compcllant : alias proccdant juxta conftitutio- ncm Gregorii dccimi in gcnerali Lugdunenfi concilio c4itam % qu«r incipit ; ' Ordtn-arii ; quam M cath^draiium cccicfiarum rcgimcn nullus, D eadcmfana:afyooa«sinnovandam cenfct, & in^
CAP UT I. Qtihcdftx rtgminh tttU^tm i&tfaduli*mi
Sc£**e.r. <terei\
** in fexto
oaltetoor^i^ nariM
Cap# t^ eoncilti Lateranen- fls i. lib# Pecrec. &$ eie^.* c(»
nifi cx lcgitimo matrimonio nattis* ^etatc ma- tura, gravitatc morum, Iitcrarum<juc fcicntia, juictaconftitutioncm Alexandritcrtu, qu# inci- pit ; Cum in cunflis , in conctlio Latcraiicnfi pro- muigatam, pr^ditusalfumaturi
C A P XI T II.
femmts fltires C4thedrates itthfitu fuhntur
omnes, exccpts nn*} dimhteret mto
modo CT tcmfQre*
Ncmo r quacumquc ctiam dignitatc » gradu 5?ff. *4^ c; aut pr^cmincntia prapfulgens, plurcs metropo- ly.derefi iiunas, fcu Cathcdrales ccclcfias in titulum , five J commcndam? a»t alip quovis nomine , contra facrorum canonum inftituta» rcciperc, & fimul rctincrq praefumat, cum valdc feli* fit illc ccn- fijndus , cui utiam ccclcfiam bcnc ac fru&uofe, & cumauimarum fibicommilTarumfalutc regero eontigcrit , Qui autcm plurcs ccclcfias c^ntra prscfctitis diecrcti tcnorcm nunc dctincnt , una , quam malucrint t rctenta t reliquas infra fe% men- ics> fi ad Uberamfcdiiapoftolicedifpofitioncm pcrtwant, aliasinfra annum dimittcre tcnean- tur : alioquin ccclcfia^ ipfac , ultimo obtcnta dum-» taxatexccpta^ co ipfo vacarc ccnfcantur ♦
novat i addcns infupcr » quod ipfi ordinarii ctiam. per idoneorum vicariorum deputationcm » S? congrua? portionis fru^uum afllgnationem* om* nino providcant , ut animarum cura oullatcnus ncgligatur , & bcticficia ipfa dcbitis obfcquiis minimc defraudcntur; appcltatiowhus, privilc- eiis , &c«cmptionibusquibufcumquc jCtiamcum iudicumfpecialium deputatione , & illornm mhi* bitionibus , in prsemiffis nemini fuffragantibu$ ♦
CAPUT VL
Qu^ benefitwmm uniwes valid# tmfctfttnrn
Unioncs perpetuoe a quAdraginta annis citra fadae, examinari abordiaariis^ tanquam a fcdc apoftolicadelegatis, poflvnt? & qu^per fubrc- ptioncmvclobreptionem obtcntgelucrint, irritsc declarentur. Ulaevcro, quaeadiftotcmporccitra conccfl^ nondum in toto vel in parte fortita: funt efeaum , & qu» dcinccps ad cujufvis in- ftantiam fient, nifi cas cx Icgitimis , aut alias ra* tionabiiibuscaufis, ^oramlocjordinario, voca- tis quorum intcreft , vcrificandis , faidas fuiiTe conftitcrit , pcr fnbfcptioncm obtcnt» pr^fuman* tu* , acproptcrea , nifi alitcr a kfe apoftolica dcclaratum fuerit» viribusoKininocareant»
CAFUT
Seli:i4»0'gi ieref. Seff. *4» f* ij.deref» Seil* *s« e»9* de rei^
57
k n h o
Chjust*
1547»
CA
|
PAtttUS *. Ilfc |
T Jl I D E N |
|
pyr |
Vlt A |
CAROtBI V#
58
9&4sr«*
BmtfitU etfkfiafttca unita vifttmtur j pa* vtewot
etiam ferfetuos cura gxertentur \ qnorum de*
putetfo fiat cnm fortiom 4(jfip*&nd&%
etitmfafer n mt*'*
Jeneficia ecdefiaftiea eurata, qaae cathedrali- feus, coHegtatis, fettaUiseccIefiis* veimonafte- fiist benehctts, fettcollegits, autpiislocis qui* bulcumque perpetuotinita Sc annexa reperiuntitr, ab ordtnariis locorum annis finguiia vifitentttr? qui folicite providere procarent , at per tdoneos vicsuios» etkm perpttuo** (r.ift ipfis oidinariis probonoccclefiarumregtmine aliter e*pedire vu debitur) abeis cum tcruae partis fruauuuri, aut 35 majori, velminori, atbitrio ipfotum ordinario- rum, pottione, ctiamfuper certa reaflignapda, ibidemdeputandosj animarumcura lauaabiliter exerceatun appellationibus > ptivilegiis, exem~ ptionibus , etiam ctim judicum deputatione, & iilorum inhtbitionibus quibufcumque in praemiffis ininime faffraganeibus *
CAPUT VIIL
Ecckfit rtfarentun tur4 ummarum faiktte bdettur •
Locorum ordtnarit ecclefias quafcumqtte , quo~ modolibet exemptas, auftoritate apoftblica fin- gulisannisvifuaretcneantttr, Sropportumsjuris £ remediis providere> ut qtut teparatione indigent , reparcatur, & curaauimarum, fiquaillisimmi- neat , aliifque iebith obfeqmu nunime defraa- dentur, appellationibus, privilegiis , confuetu- dinibus , etiam ab immemorabilt tempore pras- fcriptis, judicumdeputationibus, & illomm in- hibitionibus penitus exclufis .
C A P U T IX,
Manus confecratioms nm Hfferenium*
,* # Ad majores ecclefias promot* munus confecra-
.$Smbm£ tionts infra tetaptts a jure ftatutum fufcipiant , &
Ss& ati c*
S.deref Sefti 24, C. 9 deref,
Toi, iv;
Hr*#» Arrf.
prorogationes ttltra fes menfes eonceffae nulii
iuffragcntur »
D
CAPUT X*
£&fc v&tant* tnfituU nulli dtnt revenndas $ nifi arClato occaftone ohtimnii mt tbnnti fanefiriit
<v*ri& tmtr&vtnhntmm fmn**
Non liceat capitulis eccSeitarum , fede vacante % iafra annum a die vacatioois , ordtnandi lteen- tiam, aut literas dimiflorias f feareverendas, ut altqui vocaat, um cx juriscommunis difpofitio* ne, quam etiam cujufvis prtvilegii , autconfue- tudinis vigore, alicui, qui bcneficit eceletiaftici rcccpti tiverecipiendioccafione ardatus non iue* rit, concedcre; fi fecus fiat , capttulum coiitra- vcnicns ccclefiaftico fubjaceat interdi&o j & fic E ordtnati , fi in minoribus ordinibus conftituti fue^ rint, nunoprivilegtoclericaft, prarfertim in au minatibus , gaudeant ; in majortbus vero , *b exccutionc ordinum % ad beneplacitum futuri prae- Jati > fint ipfo jure fufpeafi *
CAPUT XL
FacuttMs d# frpmowndo finejufta tanf&
mmini fuffragmtur *
ftftUj; Facukates de promovendo a quocamqae non 4eref. fuffragentur, nifi habentibus iegitimamcaufamt %%V'*U ob qnam a proprtis epifcopis ordinari iion pof- Cwik Gwtrtk Tom* XXXUL
f^idttn ;
T t H O M,
fint , ia literis exprimendam s & tunc non ordi* ~s M$ ^ nentur, nifiabepifcopo m fua dicecefi refidcnte, viL aut pro eo pontificalia exerceate, & diligenti s^Manii praevioexamine* «W*
CAPUT Xlt
WAtnltte i$ nonpromovenda annum mn txttdat .
Facultate» de non promovendor prseterquam^®1®^* in cafibus a jure exprei&s* xonctfts f ad annum tantum fuffragentur.
CAPUT XIIL
*A qtmumqm prafentati npninftitnantur ftm fwtvh ex&mint ordinarn 1T dfprohttQne^ mth txceftU «
Praefentati, feuelefti, velnominatt aquibuf- vis ecclcfiafticispcrfonis, etiam fcdis apoilolicae nunciis, ad qusevisccclefiafticabeneficia nonin«Setr**ytC*> ftituantur, nec confirmentur , ncque admittantut , ^-** etiam praetextu cujufvis priviicgii , fcu confuc- tudinis , etiam ab immcmoiabili tempore praefcri- ptae, ntfifuerint prius a locorum ordinariis exa» minati, &idoneirepertij & nullus appellationis remedio fe tueripoffit, quominusexameniubire teneatur: pr^fentatis tamen eleftis , feunomina* „
tis ab univcrfitatibus , feu collegiis gencralium lS,*S&- ' ftadiorumj cKceptis *
CAPUT XIV.
C&ufs chnles extmftQrum elerhorum feculariuni
f$* reguUrium degemtum extra ntQndftermm
ab efifcQfis cQgnQfczntur *
In escemptorum caufis conftitutio Innocentii quarti, qua& incipit, Volentcs, iti generali con* Ca#» 1, ie cilio Lugduncnfi cdita , fervetur i quam eadem ^#f^ls % facrofanQia fynodus ianovandam ceafuitt & in- .sd&Jt^Aift novat : addendo infuper! quod in civilibuscaufis ^ tef* merc^dum, &tniferabilium perfonarum* clerici faucuktes , aut rcgularcs cxtra monafterium de- gentes, quomodolibct exempti , etiamfi certum judicem a fede apoflolica deputatuminpartibus habeant^ inaltisvero, fi ipfum judicem non ha- buerinr , coram locorum ordinariis , tanquam inhoc abipfafede delegatis, conveniri^ & jure mcdto ad folvcndum debicum cogi & compeHl poflint? privilegtis , exemptionibus , conferva~ torum dcputationibus , & corura inhibitionibus adverfus praemiffa riequaquatn valiturts *
CAPUT XV.
Ordmarii turent ut hoffitalU qu4tnm<jm * $tkm
exemfu , rf fuis adminiftrdtorifas
fideltter $ubernentur%
Gurcnt ordinarii, ut hofpitaliaquaecumquea $€& tf, ^ futs adminiftratoribus , quocumque illi nomine^er^ cenfeantur , etiam quomodolibet cxemptis, fi-Co^a^* deliter & diligentergubernentur} conftitutionis^eretigio^ conciHiVicnncnfis, qu£ inctpit , Quia contin*^m^-* git , forma fervata ^ quam quidem cohftttutionent eademfan^afynodus ianovandam duxit, & in- novat, cum derogationtbusincacontentis*
Jndiiih futW4 fiffionis »
Itemh^cfacrofanfta fynodus ftatuit Bc decre^ ylt , proxtmam futuram feffionem habendam & celebrandam effe die Jovis fcrta quirtta poft fe* quent^n dominicam in Albis , quag erit vigcfima^
19
t. ih,
CoNcrLiuM
C A 8 O t, U i
V,
m
rrTTTT priau meafls Aprilis praefeam mai. tnillefimi A, dentioihu/ufmodti ettarujfub perjurii , & aliis io
Vi I. qumgentehmi quadragehmueptimi * 3* MartU £t quia e|p Angelus Maffarelhis* $an&aieve-
J$*7» rinas* utriulque juri$ do&or , "-
nnas* utriulque juri$ do&or , & protonotarius Spoftoiicus, ac facri Tridentiui concilii fecre- taritts , pabiicatianifuprafcriptorum decretqrum * mmu alieaa mihi fida fcriptorum iaterfui , & ea cam ongiaaiibas, quas penes me fuat > coU iata funt , & cum eis eaneordant $ ideo fupra* feripta decreta fiugula maoa meaopropria abfi. gaavi, ac de eis omnibus , ad quotum maaus pervenerint, fidem facio iudubitaram >
BULLA FACULTATIS
TK AW *? EU £ N 1>I CONTC.Il.ri. B
^PaaUs epifccpns i ftrvuz fervorum Del wnerabUi ftAtn :j*&&ni AhiH& epijhpa rPr4%e#ino,9 & dik~ ills filik 'M*rcetto titnli jantid Cmch m Jtrufa- lem presbytero $ at ^eginiiido ft^itla Maria inCof mulift diacono, mriinalibns nofiris , #2* apoftisth* feih iegarh delaten> fatutent &* apofiohcam h~ ntilQkntm *
REgimini unirafaHs ecclefiae , meritis Hcer imparifeus , difponente domino praefiden- ■tes, tiol\t\ officii partex efleputaaius, utfi quid gr&viwcaufa reipublkae Chrtftianae canftituea- qam fit, ii noa modo tempare oppartuna, Vc- rum etiam loco commodo , 8c idoneo perficia* C tur ♦ Cum itaque nos nuper , poftquam fufpentio? nem celebrationis facri oecamenici & univerfa- lis coAciiiij alias per nos in civitate Trideflti* Ha eK caufis ttmc eKpreflis , de veaerabiliam fra- trum-noftroramfanA» RooianaeeccJeiise cardina- livan conliUo &r,aflenfu indidj, ex certis aliis «Uam ttioc expreffis caufis.f tifque adaiiudoppart.uniasE &: commodius tempas ner nos declarandam? dc fimili confiiia 8c atienia faftaa&j aadita pace in- ter cariffimos in Cbrifto fiiips naftros Carolam Romanoriiai imperatorem femper Augnftum t $t Francifcuai Francorum, regem Chriftianiffimam conciIiata5 pari confilio ^ aflfenfu faftuferamus &: amoveramusj nequeuntej ipji, tunc legittme
A tff N-O
literis indi&ionis conciiii^hujufmodi expreffis poe- g^i&i^ti
nis cTocandt } tidtm^ 6c trandato &.mtitat^ (h7* conciiia aoaiine 8z aaftoritaEe prxdi<ftis pr&fiden- di> acmeo.procedendij ceteraque in praemiffis, $c circa ea neceifaria & opportuna,alias juxta prio. rum vobisdireftaram literarum continentiam & tenorem faciendi» ftatuendi ordinandi & e&e- quendi plenam &r liberam apoftolica auftoritate tenore prgefentium conce4im»s ppteftatem & fa* cuitateni» ratum&gratumhabituri quidquidper vos in pr^miflis faduai» ftatutum* ordinatum, exccutumvefueHt^ idquefsfturi» aijdore domi** no , invioUbiiiter obieryari : non obftantibus conftitutionibus 9 Scordinationibus apoitolicis >: ceteriique contrariis ^uibuicumque * Nulli e^go omntno' nominum liceat hanc pag^irtam noftr^ cpnceiflonisinfringere », vel eiatuu temerarip cpn* traire.%- Si quisautem hoc attentare prafumpferit V iadignationem qmnipotentis Det ? ac beatorum Petri & Pauli apgftolorum ejus fe aoyeritincurfu- tum *
DatamRomseapudfanftqm Petrum> anno Xa^ carnationis dominic« if47- oftavo Kalendas Martii , pontificatus noftri anrto undecimo .
Fab> tpifcopHs Sfotm #* Alotta ♦ H*c#ffH$ frogrejf^m fmt cQHcUi#m Trihntlmm fitb VgHlc tertfa) & quv pvfietL comilium Uem Bmo~» niam twmUtmn , Mlic ad tanp&t eft wtcrmijfHm^ InteritnwroVaHlHs tertius *uidm uni*uerf4 catnh hti~ grejfks y fmcejfortm habuit Jntmm tertittm y fuh fuo fofiea conwcdttim ejt iterum in eadem ciwitate Triien^ tina, €? n>ocaft omnes, qiit folent interejfe concilh^ ad priff$<$m diem Maii * millefimo quiwmtefima quin~- qHAgefim primo • Qfi&dit ddfuitprsfens iegatas Cre* fcmtim mm nonnultis efifcoph , nikft tamen aftum efi frofter fanctHtem efifcofomm Hf^ue aimiecimum Okobmepfiemanm^ ftt&dfccetekratt efiwtwfef fiofiibJy,tio fontifice .
SESSIO OCTAVA
D
ecii e t u m , lancitum , & publicatum s b**s"i O- in ottaya feffione > habit^ die uadecimo v^l;
impeditij addiftamcivitatem perfon^liter acce- D mcti&s Martii , mtlleftma quiagentefimP qua * *'3 ^ " " dragcfimofepttmo , ioper translatione conctiii
e^ Tridento ad civitatem 3ononIenfem> rogan- te reverendiflimo & iliuftriflimo domino cardi- nale de Monte, ipiius conciiii pra&fidente & Je^ gato > patrum fentemias fnb iqfeafcripta forma , videlicet;
dere >, & eidem concilia intereife , vos naftros & apoftolic^ fedis legatos de latere ineodemcon- cilio de fimiii conlilio conftituerimus &deputa- verimus, vofque ad eamdemcivitatem tanquam pacis angelos deftinaverimus, prout in diverfis no- ftris deftper confeiSlis literis pleniuscontinetur. Nosmstamfan&um ceiebrationis concilii hujaf- xnodiopuse*< iticommoditaie ioci, autaliasqao- vismodoimpediatur, aut piasdebitodifferatur, ppportuneproviderevolentes, mota proprio, 8c ex certa fcieatia ac de apoftolicae poteftatis plenu tudiaej parique cqnfiiip 6c aflfenfu , vobis infi- mul, aut duobus exvobis, reliquolegitimoim* pedimento detento , feu indeiorte abfente ,quan- documquevobisvidebitur, conciHum praediAttm de eadem civitate Tridentina ad quamcumque aliam commodiorem & qpportuniorem fett tutio- rera civitatem $ de qaa vobi^ etiam videbitur, transfer^ndj & m.utandi, acilJudinipfacmtate Tridentinafupprimer^dt Sj diflblvendt» nec non pra^latis 8r aliis perf^nis concilii hujufmodi, ne in eo ad ulteriora in di£ta civitate Tridcntina p^ocedant, ettam fub ^eqfujris fy poenis ecclefia- flicisinhibendi> acidemconcilium inalia chitz- tehujufmodi» adquam illudtransferrt &mut^ri conUgerit » coatinuandi , tenendi, 8c celebrandf» Sc ad iited pral^tos 8c %lm pevfo^s concilii Tri-
Decretum de transUthne cmtiiu *
Placetn^ vobis 4ecernerf & declarare, de hu- jufmodi morbq en prsemiilis & aliis allegatis ita manifefte & notoriecqpftare, ut praetati ln hac civitate fine vitae difcrimine commorari , $c itx ea idcirco inviti minime retineri poiUht & de- beant ; itemque a,ttento receffn mtiltorum pr«* latorum poft proxime prateritam f$fliohem> & attentis proteftatipiiibus aliorum complurtum praelatorum in congregatiQnibus generalibus ladis , hinc omnino timore ipfius morbi.abire volehtium > qui jiufte detineri non poffunt» & ex quorum diicefftt concitium vei diJGToIveretur, vel ex paucitate praeiatorum boBn^ ejus progref- fasimpediretur: & attentoetiam tmminenti pe- riculo vitas » & aliis caufis per aliquos ck patribus In ipfis congregationibus allegatis , utpote no- torie veris &t Jegitimis: placctne vobis fimiliter decernere & declarare /pro confervatione &
profecu*
6t
T R l o
E fc .T I N - V M.
€ A it 4 % « *
I m r
V*
<rt
1547*
aT^To profccwtiooe ipfiiw copcilii. * & fecutitate vitas A Ch&isu ipforum praclatorum , concilium ipfum ad: civi* tatem Bononise , veluti ad locum magis para- tum» falubrem & Idoneum, pro tempore tranf» fereridum e0e > 8c ex-nonc transferri , & ibidem feffionem jam indi&am* ftatuta die vigefimapri* ma Apriiis cclebrandam eflfe , S: celcbrari $ & fucceffive ad ultcriora procedendum, donec fan~ aiflimo dommp noftro, & facro concilio cxpe- dire videbitur» ut ad bunc , feu alium locum * commimicato etiam coofilio cum invi&iffimo Caefarc , &- ehriftianiiliino rege , & aliis regibus ac principibus Chriftianis » ipfum concilium >«• doci poffit & debeat. Refpondernnt « Placetu t Dceretum fuprafcriptum pJacuit looge majo* riparti patmm* contradicentibus tamen & pa* B Iam .reciamantibus patribus nonnullis ♦
7{pmiMi co&nomirta, &*p4trUgr&Utoruw ^ <$v,iin~ terfueruftt transUthni tonctlU .
T?r#fi&wu$.& ttgati ,
Reverendiffimus & iUuftriffimuidommus do* minusJoannesMfcria , epifcopus Praeneftinus , de Monte > Aretinus ♦
Reverendiffimus 8c iHuftriffimus dominus do* minus Marcellus tituli fanifcas Crucis in Jerufa- Icmpresbyter, Cervinus, Politianus. C
Sanfbs Romanae ecclefia? cardinales , facri conciiii praefidentes, & apoftolici de Iatere Je- gati *
lArcfeitfiftopi .
Reverendus dominus Audreas Comefius* ar- chiepifcopus Spalatrcnfis, Venetus.
Reverendus dominus Ludovicus Chieregatus, archiepifcopus Antibarenlis Vicehtinus .
Reverendus dominus Joannes Michael Sarrace- nu$ , archiepifcopus Materanus , & AcheruntU nus, Neapolitaous .
Reverendus dominus Sebaftiamts Lecavela , arehiepifcopus Naxienfis, Graecus» D
ReverendusD.OIausMagnus* archicpifcopus Upfaleufis >• Gothus *
Keverendus dominus Robertu$ Waucop > ar- chiepifcopus Armachanus » Scotus ;
Eptftoph
epi-
e-
Reyermdus domimis Philos Roverella » fcopus Aftulanus, Ferrarienfis*
R^verendus dorainus Thomas Campegius pifcopus Feltrenlis 5 Bononienfis ;
Reverendus dominus Bcncdidus de Nobili- bin, eptfcopus Acienfis, Lucenfis.
Reverendus dominus Quintius de Rufticis , epifcopas.Militenfis, Romanus.
Reverendiis dominus Antonius de Numai , epi- fcopas Ifernierdis , Foroltvienfis ,
Reverendns dominus Cathaianus Trivultius , epifcopus Plac^ntinq^ , Medioia%enfis *
Reverendus domtnus Hieronymus Fufcherus , epifcopus Torcellamis, Venetus.
Reverendus dominus HieronymnsdeTheodo- Jis» epifcopus Gaditanus, Forolivienfis, t Reverendns dominus Joannes Lucius Staphy- leusj epifcopusSibinicenlis» IHyricus,
Reverendus dominus Hieroriymns Vida, epi« fcopusAIbenfis* CremonenfU,
Reverendus dominus Jacobus Cortefius aPra^ $9i epifcopus VafioncnUs, Romanus.
E
Reverendus domimts Aiexandcr de Urfis, e- pifcopus Emonlcofis > Venetus ,
Reverendus dominus Georgius Cornelius , epifcopus Tarvifinns, Venetus.
Reverendus dominus Joannes Cappegius, e* pifcopus Parehtinus , Bononienfis .
Reverendus dominus Ludovicus Simonetta ; eptfcopus Pifaurienfis , Mcdiolanenfis*
Reverendus dominus Aloyfius Lipomanus ,
epifcopus Mothonenfis
Venetur ;
Reverendus dominus epifcopus Salutarium
iAbhatts .
Tatns f»i non cwftnftrunt ntm comHU*
tn trtnrf&th"
Reverendiffimus & illuftriflimas dominus do* minus Petrus Pacecns , fanftae Rpmanae eccle^ iias presbyter cardinalis , & epifcopus Giepod- fis> Hifpanus.
vtr*
Sz$sttf
vni:
f$4r*
coadjutor Veronenfis ,
Philippus Archintus J vicarius fanftiffimi do* mini noftri papae in Urbe> Mediolunenfis.
Reverendus dommus Joannes PertetusepHco- pusMyleniis, R^vennatenfis;
Reverendiu dominus iEgidius Palfetta ? epi* fcopus CapruIamCinguIanus*
Aeverendus dbminus Richardus Parus , epi- fcopus Wigornienfis, Anglicus.
Revereridus D^Marcus MaliperiuSf epifcopus Corfulan* Venetus*
Reverendtisdominui Jacobus Jacobellus, epi- fcopus Beliicaftrenfis^ Romanus.
Reverendus domimiy Thomas Cafelus , ept- fcopus BritonorienfiSj RolTanenfis,
Reverendus dominus Joannes Baptirta Cica- da, epifcopus Albiganeniis, auditor camers a* poftolic3e5 Gienenfis*
Reverendus dominus Philippus Bonus ,-epi- fcopus Pamauguftenfis, Venetus *
Reverendus dominus Gregorius C^k^gnola» epifcopus Milenfis, Graecus .
Reverendns dominus PetrusDoftatusCaHiusy epifcopus Narnienfis, de Cmfxs •
Reverendus dominus Sebaftlanus Pighinus $ epifcopus AUphanus ? Roman* rotae audttor , Rhegienfis.
Reverendus dominus Ambrofius Catharinus Politus , epifcopus Minorkcnfis , Senenfis .
Othpni- Mantuiu
Reverendus dominus Lucianus de bns » abbas Pompofise Ferrarienfis , nus*
Reverendus dominus Chtyfoftomus (Jimili^- nehlis, abbas fandiflimae Trinitatis deCa;eta, Calaber*
Gmertles*
Reverendus pater Francifcus Romscus, gepe^ talis ordinis Prsedicatorum > Aretinus.
Reverendus pater Hieronymus Seripandus 9, generalis ordinis eremitamm fanSi Auguftini 3 Neapolitanus.
Reverendus pater Auguftinus Bonucius , ge~ neralis ordinis fan<5te Mariae Scrvomm , Arc* tinus.
*4ng€l*$ Majfitreilus » fatri tmcilii ftcnUrUs «
*s
i AHtUJ
e o
n
I l
m
Caroius V.
H
S t S 5 I O
VIIJ,
•Archiepifiofi f
i E s s i O IX-
£1« April»
Reverendus dpmious Salvator Alexius Safta* rus, archiepifcopu$ Turritanenfis, Hifpanus/
Revcrendus dominus Petrus Tagliavia $ ar* ehiepifcopiis Panormicanus, Siculus*
Heverendus dominus Marcus» Vigerius , epi* fcopus SenogaHienfis, Saonenfis,
Rcverendus dominus Bra^ciusMartellus, epi- fcopus Faefularum, Florcatinus»
Reverendus dominus Coriolanus Martyranus , epifcopusfanfti Marci, Neapolitanus.
Reverendus dominus Baltafar de Hsredia , epifcopus Roffanenfis, Sardus*
Revercndus domiuusJoannesFon&ca, cpifco-» pus CaftelH maris, Hifpanus»
R<?verendus dominus Jo^nnesSalasar, epifco* pus Lancianenfis, Hifpanus,
Remcndus domihus Hicrofiymus de Bono* nia, epifcopus Syracufanus, Siculus»
Reverendus dominus Fraricifcus de Navarra* epifcopus Pacenfis, Hifpanus*
Reverendus dominus Didacus de Alaba, epi-r fcopus Aftoricenfis, Hifpanus»
Reverendus dominus Petrus de Auguftinis * epifcopus Ofcenfis, Hifpanus»
Rdvcrendus dominus Bernardus Dias, epifco- pus Calagurriunus, Hifpanus .
Rererendus dominus AntoniusdeCruce, epi* fcopus Canarienfis, Hifpanus.
Revsrendus dominus JJaltafa r Limpus , epifco* pus Portuenfis» Portugaienfis,
Revcrendus dominus Claudius de JaGuifche epifcopus ^lir^picenfis, Gallus.
Rcverendus dominus Galeatius Florimantius # epifcopus Aquinatenfis, SueffHnus*
SESSIO NONA,
Bonon!» cclebrata die vigefimaprima menfis Aprilis > uoxlviL
DEC ^ETVM T^O^OG^iTlOl^IS fijjiwis •
H^c facrofan&a cecumenica & generalis fynodus, qujsdudumin civitate Triden- tina congregata erat, nunc Bonont* in Spiritu fan&o legitiinecongregata, pr#fidentibusinea, nomine iSri&iffimi in Chriftb patris & domini poftri domini Pauli > divina providentia papae tertii, cifdera reverendiflimis dominis dominis Joanne Maria , epifcopo Pra»neftino , de Monte % & Marccllo, tituli fandfce Crucis in Jcrufalcm prcsbytero , fan$i» Romanae ecclefiae cardinali* bus, & apoftolicis de latere legatis : confide- rans, quod dic undecima mcnfisMartiipraefen* E tis anni, in generaji publica feflione in eadcm civieate Tridenti, &in (ococonfueto celebrata» omqibuf(jue agcndis de more pcraftis , cxc^ufis tunc mftantibus, vigentibus , & legitimis j in- terveniente etiam audoritate fanftae fedis apo* ftalicae ; eifdem reverendiflimis praefidentibus ctiam fpecialiter concefla , decrevit & ordina-» Yit , concilium ex eo Joco in hanc civitatem transferendum effe , ficuti tranftulit ; itemqu^ fctfionem pro praefenti die vigefimaprima Apri* Jis illic indu^am , ut de facramentorum , 8e rcformationis materiis , de guibus traftandum
A propofucrat , canones fancirentur & promul- XnTko
farentur , in hac ipfa civitate Bonbniae cele^ Christi rari debcre : eonfideranfque nonnullos ex pa* tfiffA tribus , qui in hoc concilio interefle confue* verunt , his fuperioribus majoris hebdomadae , & folcnnitatis palchalis diebus, in propriisec» clefiis occupatos , aliquos etiam aliis impedi- mentis detentbs , huc nondum acceffifle , quos tamen brevi adfuturos fperandum eft , ac pro- pterc* fadumeft, ut non ea, quam fan&a fy^ nodus defidcrabat , prselatorum frcquentia jpo^ tuerint matcrias ipfse facramentorum & refor* mationis examinari & difcuti : ut omnia ma* turo eonfiiio cum dignftate $t graviute debi* ta fiant, bonum, opportunum & expediens cen* B fuit» cehietque, leffionem pr*di<3am, quaehoc ipfo die , \\t prsefertur celebranda erat , ad diem Jovis infra oftavam pentecoftes proxime futuram, quoadipfasmateriasexpediendas, dif* ferendam & prorogandam cfle, quemadmodum differt ac prorogat; quam diem fk rei gerenv da; maxime oppor»unam, & patribus prsefertim abfcntibus percommodam judicavit 8c judicat ; hoc tamen adjefto, quod terminum ipfum ipfa fanfta fynodus pro ejus arbitrio & voluntate , ficuti rebus concilii putaverit expedire , etiam in privata congregatione reftringere 9c imminuc- ?e poflit & valcat,
D
C JtymiW) cegnotHfad & patria praUtorum qui In+ terfuerunr nona fejfioni*
Prseftdentes & Iegati iidem qui inpraecedenti feflione *
%Architpifiofi •
Revcrendusdominus Jacobus Caucus, archie*
pifcopus Corcyrenfis, Vcnetus.
Et alii qui in prascedenti feiEone, praeterO^ iaum magnumt
Epifiopi *
Reverendus dominus Marcus Antonius Cam* pegius, epifcopus Groflfctan. Bononienfis*
RcverendusdominusDionyfius, Graecus, epi* fcopusChironenfis &■ Milopotamenfis, Graecus,
Revercndusdominusjoannes Baptifta Campe^ gius, epifcopus MajoricenJis , Bononienfis*
Reverendus dominus Petrus Boviftius , epi- fcopus Aquenfis, Flandrus .
Reverendus doininus Auguftinus Zannettus , epifcopus Sebaftenfis, Bononienfis.
Revetendusdominus Elifeus Theodinus, epi* copus Soranus, Arpinas.
Reverendus dominus Vinccntius de Duranti- bus, epifcopus Thermularum, Brixienfis.
Reverendus dominus Cornelius Muflfus , epi* fcopus Bituntinus, Placentinus,
Revcrendus dominus Galeatius Floiimantius, epifcopus Aquinarenfis, Sueflanus»
R^verendus dominus Camillus Mantuanus s epifcopus Satuanenfis, Placentinus,
Etaliiomnesquiin prarcedentife/fione, dem- ptis hisdecem , epifcopo Feltrcnfi , Torcellano $ Gaddicenfi , Albenenfi , Emonienfi , Patentino » Pifaurienfi , Albiganenfi, MyJcnfi» Narnienfu Exceptis etiamiliisquinonconfenfcrunt tranfta-* fioni concilii , praeter Galcatium Florimamium ppifcopum Aquinatcnfem, Sueflanum*
6f
V ivius ?• III»
T r i p
E N T I N U M<
C A ft 0 t Q S V.
tftf
Ak ko Christi
1547*
pAhbdtes*
Rcverendus dominus Chryfoftomus Gimilia* neafis , abbas fan&iffim* Trinitatis de Cajeta » Calabcr.
Cencrdks prdinum iidem fui in fraccdcnti «
Et adhuc revcrcndus pater BonavcnturaPius, eneralis ordinis Minorumconvcntualium, Co* acciarus»
pAngelw Mdffwllus » fdcri toncilii fccretarius P
SESSIO PECIMA, Bononiae cclebrata dic fccundajnenfisjuoii
MDXhVlL
fcjftonis,
Q
. * ^tiAMvis haec facrofan&a cecumcnica &
X* VJ? generalisfynodusfcffioncm, quacdicvigc- a. jvnii* fimaprima menfis Aprilis proxime prwtcriti , fupcr **47; facramentorqm & rcformationis materiis h\ hac inclytacivitate Bononiae , cx dccrcto in urbeTri. dcntina in pubiica feffione die undecima men- iis M*rtii promulgato » celebranda erat ; pro- pter aliquas caufas* aepraefertimpropter abfen* tiam nonnuUorum patrum , quos brevi adfutu* ros fperabat, ad huncprasfentem diem difFerea- dam & prorogandam efle decrcvcrit,* volens ta- xnen cum his, qui non venerunt , ctiam adhuc benigne agere » eadem facrofan&a fy nodus in Spimu fan&o Icgitime congregata » prasfidenti- bus in ea eifdem fan&a; Romanse ccclefiae cardi- nalibus & apoftolicse fcdis Iegatis , ftatuit&de- cernit » fcffionem ipfam , quam hac die fecun- da mcnfis Junii praefcntis anni millefimi quin- gentcfimi quadragcfimi feptimi celebrare decre* verat , ad dicm jfovis poft feftum nativitatis bea- tae Mariae virginis, qtfae critdecimaquinta men- fi$ Septembris proxime futuri , quoad praedi&as 8r alias materias etpediendas » difFcrendam & prorogandam eflc » quemadmodum difFcrt & prorogat: ita tamen» quod perfecutio difcuffio- nis & examinationis eorum , quae tam ad dog- mata quam ad reformationcm pertincnt , ime- rim non omittatur, & terminumipfumipfafan-. &a fynodus pro ejus libito & vohmtate , ctiam in privata congregatione » abbrcviare & prorogare libere pofltt & valeat»
s\everendi fr^ldti qui interfnerunt decims fc/pom .
Trufidentes tr legdti.
Rcvcrcndiffimus $c illuftriffimus dominus do^ minus Joannes Maria » epifcopus Praeocftinus de Monte , Aretinus , revctendiinmus & illu- ftriffimus dominus dominus Marccllus , tituli fandae Crucis in Jcrufalem presbyter , Cervt- nus , Politianus , fanftse Romanas ecclefiae car- dinales, facri conciiii praefidentcs, & apoftoli- ci de iaterc legati»
\cvcrendi domlnUrchiepifcopL
Antibarcnfis, Coxcyrcnfis, Materanenrts & A-
/L cheruntinusj Naxienfis^ tJfpfalcnfis , Armaria- 5 B s s t ^
Reverendi dminl jtfifnft* l,47#
Afcolaniis, Feltrenfis» Afcienfis» Militenfisr Bononienfis, Iferoienfis » Sibinicenfis , Groffc- tanus, Cjhironenfis 8e Mifopotamenfis» Majori* ccnfis, AquenOs, Sebafteenfis, Saranus, Vafio-* nenfis , Mothonenfis 4 Jeracenfis , Saiuciaram» Mylenfis » Thermularum , Caprulaftenfis » Wi- gornienfis, CaveHieenfis, Bituntinus, Corfula* nus» BeHicaftrenfis, Venufimis» Britonoricnfis» Aquinatenfis, Famauguftanus, Lavelcnfis, Mi- )enfis> Alphanus, Minoriejttfisn B
tAhhMCS*
jRcvercndus dominus Chryfoftomus Gimilia- nenfis , abbas fandiftimae Trinitatis de Cajcta » Calabcr»
Ceneraies otdinum*
Revercndus pater Bonavcntura Pius» gcnera- ]is ordinis Minorum conventualium » CoftaCr ciarust reverendus pater Auguftinus Bonucius, generalis ordinis fan^ae MariaScrvorum^ Are-^ Viflus,
C Jtngelus Mdffkrettus , fdcri cmitii
fccmarius •
** Die xiv. Septemb. upxlyiu in congrega- tione gcncrali Bononiae prorogata fuit fcffio quae futura erat die icquenti , ad bencplaci* tum facri conciiii.
SESSIO UNDECIMA.
PROROGATiO,
A3a in generalicongrcgatione, habltadicMcr-
curii decimaquarta menfis Scptembris , anni
millefimi quingentefimi quadragcfimifcptimi »
D fuper prorogatione undecim» feffionis Bono-
jiienfis.
Jn nomine dcmini mftri Jefu Chrifti * ^Amen *
An n o a nativitate ejufdem millefimo quin- gentefimo quadragefimofeptimo » indidio- ncquinta, die veroMercuriidecimaquarta mcn- fis Septcmbris, pontificatus fandiffimi in Chri- fto patris & domini noftridomini Pauli , divfna providcntia papac tcrtii , anno tcrtiodecimo % Bo- tioniae in domo Campegiorum 5 & fblitae refi- dcntia? rcverendiffimorum & illuftriffimorum do- minorum , facrt concilii prsefidentium, & apo- ftolicorum de latere Iegatorum , & in aula » E ubi generales congrcgatiaoesfieri cpnfueverunt % hora circiter vigefimaprima , habita fuit con- gregatio generalis patrum ipfius facri concilii: in qua quidcm congreg^tionc primum , morc fdlito , rcvercndiffimus & illuftriffimus domi- nusjoannes Maria, epifcopus Praencftinus, car- dinalis de Montc, ipfius facri concilii praefi- dens & Iegatus, invocavit auxiUum fan£USpi~ ritus, lcgens alta & intelligibili voce infrafcri- ptam orationem , vidclicet;
Adfumus dotniric fandc Spiritus , adfumus quidem pcccati immanitate detenti, fcd iano* mi&t tuo fpccialiter aggregati, vcniadnos, &
«fto
*7
PAUtBS V. 1 1 It
O N
I
J*
€ahO»lu« y.
J M V*
6$
An«o eftonobifcurn, &dignareillabi cordihus noftris, A Cnrusn dpcenosquidagaitius, quogradtamur, Sfoften- *I47* de quidefficercdebeamus, utteafcxiliante, tibi complacere in amnibus valeamus . Efto falus & cffe&or judiciorum noffrorum, quifoluscum Deo Patre 8? ejus Filip nomeo poflidesglorio-* fum. Non patiaris pertqrbatores effe juftitias * qui fummam diligis aequitatem . Non in fini- ftrum nos ignorantia trahat , ^on fayor infle^ &at , non acceptip munerum vel perfonae; cprr: rumpat: fed junge nos cfKcacitertibi folius tu# gratiae dono , ut fimus in te unum, & ianulJo aberremus a vero: quantenus innpminetuocol- le&i, fic in cun&is teneamus cum moderanune pietatis juftitiam , uthic a te in.nullo diflentiat fententia noftra & in futuro pro bene geftis cqh- JJ fequamur pr#mia fernp.iterna.
Qita oratione abfoiuta , idem reverendiffimus & ifluftriffimus dominus c$rdina!i$ de Monte , praefidens&Iegatus praefatus, allocutus fuit pa- tres his verbis, videlicet:
Dies cjraftina , fandtiffimi patres , ut dorni- nationcs vtftns fciunt, erit eadies, quaeftatuta fuit a nobis ad feffionem celebrandam . Quot quantifque; x & quam diverfis. circumvcniamur anguftils ', difficultatibus & impedimentis-, ne^ mocft qui non videat, Nondum venerunt prae- lati complures, quos fcimus arripuifle iter, ac praefertim pi# & inelytae nationis Gallicanae . Aliqui venerunt hodie , heri , nudiuftertjus , nudiufquartus , denique tam de repente , ut Q por\ potuerint feipfos & aaimum fuum infor- mare in materia iam gravi , ampla & diffufa , prout eft haec facramentorum eccleftae % 8c ab^ ufaum innumerabiliiimy qtii in minifterio ipfo- rum facramentorum irrepferunt • Sed quid lo- quimur de abfentibus, aut 4e iis q«i nuper ve-. nerunt , cum illi , qui femper fuerunt praefen- tes, &tota«ftate verfatifunt ip difputatioaibus & examinationibus , 8c m audiendo pdvatim , 8$ puhlic^ minores theologps ,t adhuc parati non fint , neque effe potuerint? "His difliculta-, tibus accedit atrocitas infpevati cafus illuftxif^ fimi ducis Placentiae % qui nos ita detinet oceu« patos in tucnda libertate civitatum ecclefi^ , ut n&fipfi nequc per hpfam quidem vel pimftum D tejoiporis liberi fimus, Lxtamur, & gratiasagi- «nus Deo , quod in dccreto proximae praeteritas fefEonis fuerit addita iUa clauful^infine,( ]?ro- rogandi & reftringendi terminum, etiamiupri- vata congregatione ,, CT^vper qnam certe ma^ gnacuu & folicitudine Ievamur , cum non opoU teat nos imparatos ad eccleiiam accedere , ut fef- fionem celebreraus • Itaquc » ne diutius domi- nitioncs veftras p^rplexas detineitnus , cpnfi» Jrutri ndftrum eft , ( quid dicimus confilium f quinimo neceflSta^ ) ut bencficio illius decreti & claqfulae nos |uvemns , prorogandq nnnc termimon feiflonis % Sc omittcndo craftir^a $ie celebrationexifi . Cupimus intelligere , utrum
}>laceafc domipationibus veftris conliliurri no-^ E kum . Hoc punfto ahfoluto, agemus 4$ tcm- poxe .
Supcr qua re rogatis fententiis patriim , ,p!a- 0ttit omnibus feflionem ipfam , quae die craftina eelcbranda erat, prorogari.
Deinde idem reverendiflirr>us 8c illuftriflirrius dominus cardinalis deMonte, praejfidens&lega- tus praefatus , prolequendo fermonem fuum dU %h infrafctipta verba , videlicet ;
Multum eogitavimus de temiporc hujusproro^ gationis? nuiramtande^invenimusinmente rip-. flfatatiOQCm^ in%m pofGmus figc?e pedem pro
aliquo die certo, C<!rti ^ffe non poffumuis quat> *Akno* do erimus pat^ti in materiisnoftris, itautfuper Christi ipiis poffit promulgari dccretum. Scimus quod 1547* cum eflemus Tridenti , & crederemus fpatio quiudecim dierum expcdiri jpoffe decretumjufti- iNcatiouis, coadi fuimus infudare in ed fcptem continufis menfibus non intcrmittendo unam diem7 & habendo faepe duas congregationes ift uno & eodetn die * Ubi agitur de fide , dc dogma* tibus, de (ronfundendis haereticis , oportet nos cm pede piumbcQ procedere , 8c intcrdum in unius verbuii difcuffione iongo temppre imriio- rari